Scheikunde H13 + H14 samenvatting
13.1
Kunststoffen zijn polymeren, maar niet alle polymeren zijn kunststoffen. Een polymeer is opgebouwd
uit monomeren, dit zijn kleine moleculen.
Het koppelen van monomeren kan op 2 verschillende manieren:
1. Additiepolymerisatie
2. Condensatiepolymerisatie
Bij de additiepolymerisatie wordt gebruik gemaakt van een radicaalmechanisme:
Stap 1: initiatie
De reactie wordt opgestart door het vormen van radicaalmoleculen. Er ontstaan 2 radicalen die de
reactie kunnen starten.
Stap 2: propagatie
De radicaalmoleculen reageren verder, met bijvoorbeeld etheenmoleculen, waarbij de keten langer
wordt. Dit proces herhaalt zich meerdere keren. Er wordt steeds een etheenmolecuul aan de keten
toegevoegd.
Het fragment tussen de haakjes is de repeterende eenheid en komt n keer voor. Dit noem je de
monomeereenheid.
Stap 3: terminatie
De reactie stopt wanneer
2 radicaalmoleculen met
elkaar reageren. Op deze
manier ontstaat het
additiepolymeer.
, Aan beide uiteinden van de ontstane polymeerketen bevindt zich een deel van het initiatormolecuul.
Om de structuur verkort weer te geven, zet je golfjes aan het begin en eind van de structuurformule
om aan te geven dat het molecuul nog verder doorloopt.
13.2
Microniveau = deeltjesniveau: atomen, ionen, moleculen, bindingen (niet waarneembaar).
Mesoniveau = groepen/clusters van deeltjes, soms zichtbaar met microscopen.
Macroniveau = waarneembaar (niet met hulpmiddel).
Een condensatiereactie is een chemische reactie, twee moleculen reageren met elkaar en vormen
een groter molecuul. Ook wordt er een eenvoudig molecuul afgesplitst (bijv. water).
Reactiemechanisme van de estervorming verloopt in 4 stappen:
Stap 1: ethaanzuur neemt een proton op van H 3O+, afkomstig van het zwavelzuur.
Stap 2: er treedt een reactie op van het ion met ethanol.
Stap 3: een proton (H+) verplaatst van het ene naar het andere O-atoom.
Stap 4: er splitst water af en een watermolecuul neemt een proton op.
Hydrolysereacties = reacties waarbij moleculen door een reactie met water ontleden.
Polymeren die worden gemaakt door een condensatiereactie noem je condensatiepolymeren. Net
als bij een additiepolymerisatie worden veel moleculen aan elkaar gekoppeld. Dit kan bijvoorbeeld
door 1 stof te nemen waarvan de moleculen zowel een zuurgroep als een alcoholgroep bevatten.
13.1
Kunststoffen zijn polymeren, maar niet alle polymeren zijn kunststoffen. Een polymeer is opgebouwd
uit monomeren, dit zijn kleine moleculen.
Het koppelen van monomeren kan op 2 verschillende manieren:
1. Additiepolymerisatie
2. Condensatiepolymerisatie
Bij de additiepolymerisatie wordt gebruik gemaakt van een radicaalmechanisme:
Stap 1: initiatie
De reactie wordt opgestart door het vormen van radicaalmoleculen. Er ontstaan 2 radicalen die de
reactie kunnen starten.
Stap 2: propagatie
De radicaalmoleculen reageren verder, met bijvoorbeeld etheenmoleculen, waarbij de keten langer
wordt. Dit proces herhaalt zich meerdere keren. Er wordt steeds een etheenmolecuul aan de keten
toegevoegd.
Het fragment tussen de haakjes is de repeterende eenheid en komt n keer voor. Dit noem je de
monomeereenheid.
Stap 3: terminatie
De reactie stopt wanneer
2 radicaalmoleculen met
elkaar reageren. Op deze
manier ontstaat het
additiepolymeer.
, Aan beide uiteinden van de ontstane polymeerketen bevindt zich een deel van het initiatormolecuul.
Om de structuur verkort weer te geven, zet je golfjes aan het begin en eind van de structuurformule
om aan te geven dat het molecuul nog verder doorloopt.
13.2
Microniveau = deeltjesniveau: atomen, ionen, moleculen, bindingen (niet waarneembaar).
Mesoniveau = groepen/clusters van deeltjes, soms zichtbaar met microscopen.
Macroniveau = waarneembaar (niet met hulpmiddel).
Een condensatiereactie is een chemische reactie, twee moleculen reageren met elkaar en vormen
een groter molecuul. Ook wordt er een eenvoudig molecuul afgesplitst (bijv. water).
Reactiemechanisme van de estervorming verloopt in 4 stappen:
Stap 1: ethaanzuur neemt een proton op van H 3O+, afkomstig van het zwavelzuur.
Stap 2: er treedt een reactie op van het ion met ethanol.
Stap 3: een proton (H+) verplaatst van het ene naar het andere O-atoom.
Stap 4: er splitst water af en een watermolecuul neemt een proton op.
Hydrolysereacties = reacties waarbij moleculen door een reactie met water ontleden.
Polymeren die worden gemaakt door een condensatiereactie noem je condensatiepolymeren. Net
als bij een additiepolymerisatie worden veel moleculen aan elkaar gekoppeld. Dit kan bijvoorbeeld
door 1 stof te nemen waarvan de moleculen zowel een zuurgroep als een alcoholgroep bevatten.
