Gedwongen kader
Forensisch kinder- en jeugdpsychiatrie
● Werken met jeugdigen met een justitiële maatregel:
- Strafrechtelijk
- Civielrechtelijk → geen strafbaar feit gepleegd. Maar de ontwikkeling van het kind
wordt in gevaar gebracht
● Hulp bij kind waarbij sprake is of vermoeden van een psychische stoornis
- Dit kan ambulant → jongere komt naar therapie, woont elders.
- Of residentieel → jongere woont in een instelling.
Residentiële instelling in justitieel kader
- Justitiële Jeugdinrichting (JJI)
- Justitiële jeugdinrichting met PIJ-maatregel
- JeugdzorgPlus instelling
Justitiële Jeugdinrichting JJI
Doel:
- Straf (vergelding)
- Verminderen recidive
- Beveiligen van de maatschappij
PIJ-maatregel (Jeugd TBS)
PIJ= plaatsing in een inrichting voor jeugdigen
Doel: criminele jongeren met een gebrekkige gewetensontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogen te behandelen en te (her)opvoeden
De duur van de PIJ-maatregel
● Duurt minimaal 3 jaar (2 jaar behandeling, 1 jaar voorwaardelijk
● Indien nodig kan de maatregel verlengd worden tot maximaal 7 jaar, waarvan het laatste jaar
voorwaardelijk.
● Behandeling is veel intensiever dan bij Justitiële Jeugdinrichting JJI, komt omdat er een
PIJ-maatregel van kracht is
JeugdzorgPlus instelling
Doel:
● Bescherming van de jongere
● Bedreigde ontwikkeling op gang helpen
● Toewerken naar een niet gesloten behandeling
● Streven naar een ruim behandelaanbod
● Behandeling voor alle OTS (ondertoezichtstelling) jongeren met een machtiging voor
gesloten jeugdzorg
1
,Opzet afdelingen
➢ Pedagogisch medewerkers
➢ Behandelcoördinator
➢ Gezinsmaatschappelijk werker
➢ Teamcoach
➢ Therapeuten
Omschrijving pedagogisch medewerker
- Kwaliteit leefklimaat waarborgen (regels op de groepen, veilig, gezelligheid etc.)
- Aandacht voor normaliteit en individualiteit
- Luisteren naar jongeren
- Letten op veiligheid en onderlinge verhoudingen
- Aandacht voor het gezin
- Ondersteuning bij deelname aan onderwijs en vrijetijdsbesteding
- Doelgericht kunnen werken
2
, Forensische Jeugdpsychiatrie
Algemeen
● Op het grensvlak van de Jeugd-GGZ met justitie bevindt zich de forensische jeugdpsychiatrie.
De twee hoofdtaken van de forensische jeugdpsychiatrie zijn:
- Het adviseren over het psychisch functioneren van jongeren
- Het verplegen en behandelen van jongeren binnen een justitieel kader.
● Rapporteren en behandelen kan binnen een 'vrijwillig', civielrechtelijk en strafrechtelijk
kader.
● Richt zich op:
- Diagnostiek en behandeling op 'vrijwillige basis' van jongeren met
grensoverschrijdend gedrag zonder maatregel. Dit zijn jongeren die door de reguliere
jeugdpsychiatrie of school zijn doorverwezen.
- Diagnostiek en behandeling van jongeren in het kader van een civielrechtelijk
onderzoek of civielrechtelijke maatregel: jongeren vanaf 12 jaar waarbij sprake is van
een ondertoezichtstelling en/of gesloten uithuisplaatsing.
- Diagnostiek en behandeling van jongeren van 12 tot 23 jaar binnen een
strafrechtelijke kader.
● Het thema forensische kinder- en jeugdpsychiatrie wordt hier apart toegelicht, omdat
jongeren en hun ouders meestal niet vrijwillig verwezen worden naar de forensisch
psychiatrische zorg. Jongeren die veroordeeld zijn voor een misdrijf of waar door een rechter
is besloten dat de ontwikkeling wordt bedreigd, komen in de forensische kinder- en
jeugdpsychiatrie terecht. Dit beïnvloedt het verdere hulpverleningsproces.
Prevalentie
● Uit verschillende internationale studies blijkt dat psychopathologie onder deze groep
significant meer voorkomt in vergelijking met jongeren in de algemene bevolking. De
percentages die in de verschillende onderzoeken gevonden worden, zijn echter niet
eenduidig.
- Dit kan onder andere verklaard worden door verschillen tussen onderzoeksgroepen,
methodologische verschillen en omgevingsfactoren.
● Externaliserende stoornissen zijn het sterkst vertegenwoordigd bij jongens in detentie.
Conduct Disorder en middelenmisbruik worden het vaakst gerapporteerd.
● Van de internaliserende stoornissen is depressie de meest voorkomende stoornis.
● Qua verschil tussen jongens en meisjes valt op dat er bij jongens relatief gezien vaker sprake
is van psychose en bij meisjes vaker van depressie
● Vreugdenhil onderzocht de psychopathologie onder gedetineerde jongens en vond dat er bij
90% van de gedetineerde jongens sprake is van tenminste één psychiatrische stoornis voor
start van detentie. Hiervan had slechts een klein deel een internaliserende stoornis.
Co-morbiditeit
● 67% van de gedetineerde jongens voldeden aan de criteria voor twee stoornissen, waarbij de
combinatie internaliserende stoornis (angst- en stemmingsstoornissen) en psychotische
symptomen het meest werd geconstateerd. Daarnaast werd de combinatie
middelenmisbruik ofwel CD/ODD in combinatie met ADHD geconstateerd.
3
Forensisch kinder- en jeugdpsychiatrie
● Werken met jeugdigen met een justitiële maatregel:
- Strafrechtelijk
- Civielrechtelijk → geen strafbaar feit gepleegd. Maar de ontwikkeling van het kind
wordt in gevaar gebracht
● Hulp bij kind waarbij sprake is of vermoeden van een psychische stoornis
- Dit kan ambulant → jongere komt naar therapie, woont elders.
- Of residentieel → jongere woont in een instelling.
Residentiële instelling in justitieel kader
- Justitiële Jeugdinrichting (JJI)
- Justitiële jeugdinrichting met PIJ-maatregel
- JeugdzorgPlus instelling
Justitiële Jeugdinrichting JJI
Doel:
- Straf (vergelding)
- Verminderen recidive
- Beveiligen van de maatschappij
PIJ-maatregel (Jeugd TBS)
PIJ= plaatsing in een inrichting voor jeugdigen
Doel: criminele jongeren met een gebrekkige gewetensontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogen te behandelen en te (her)opvoeden
De duur van de PIJ-maatregel
● Duurt minimaal 3 jaar (2 jaar behandeling, 1 jaar voorwaardelijk
● Indien nodig kan de maatregel verlengd worden tot maximaal 7 jaar, waarvan het laatste jaar
voorwaardelijk.
● Behandeling is veel intensiever dan bij Justitiële Jeugdinrichting JJI, komt omdat er een
PIJ-maatregel van kracht is
JeugdzorgPlus instelling
Doel:
● Bescherming van de jongere
● Bedreigde ontwikkeling op gang helpen
● Toewerken naar een niet gesloten behandeling
● Streven naar een ruim behandelaanbod
● Behandeling voor alle OTS (ondertoezichtstelling) jongeren met een machtiging voor
gesloten jeugdzorg
1
,Opzet afdelingen
➢ Pedagogisch medewerkers
➢ Behandelcoördinator
➢ Gezinsmaatschappelijk werker
➢ Teamcoach
➢ Therapeuten
Omschrijving pedagogisch medewerker
- Kwaliteit leefklimaat waarborgen (regels op de groepen, veilig, gezelligheid etc.)
- Aandacht voor normaliteit en individualiteit
- Luisteren naar jongeren
- Letten op veiligheid en onderlinge verhoudingen
- Aandacht voor het gezin
- Ondersteuning bij deelname aan onderwijs en vrijetijdsbesteding
- Doelgericht kunnen werken
2
, Forensische Jeugdpsychiatrie
Algemeen
● Op het grensvlak van de Jeugd-GGZ met justitie bevindt zich de forensische jeugdpsychiatrie.
De twee hoofdtaken van de forensische jeugdpsychiatrie zijn:
- Het adviseren over het psychisch functioneren van jongeren
- Het verplegen en behandelen van jongeren binnen een justitieel kader.
● Rapporteren en behandelen kan binnen een 'vrijwillig', civielrechtelijk en strafrechtelijk
kader.
● Richt zich op:
- Diagnostiek en behandeling op 'vrijwillige basis' van jongeren met
grensoverschrijdend gedrag zonder maatregel. Dit zijn jongeren die door de reguliere
jeugdpsychiatrie of school zijn doorverwezen.
- Diagnostiek en behandeling van jongeren in het kader van een civielrechtelijk
onderzoek of civielrechtelijke maatregel: jongeren vanaf 12 jaar waarbij sprake is van
een ondertoezichtstelling en/of gesloten uithuisplaatsing.
- Diagnostiek en behandeling van jongeren van 12 tot 23 jaar binnen een
strafrechtelijke kader.
● Het thema forensische kinder- en jeugdpsychiatrie wordt hier apart toegelicht, omdat
jongeren en hun ouders meestal niet vrijwillig verwezen worden naar de forensisch
psychiatrische zorg. Jongeren die veroordeeld zijn voor een misdrijf of waar door een rechter
is besloten dat de ontwikkeling wordt bedreigd, komen in de forensische kinder- en
jeugdpsychiatrie terecht. Dit beïnvloedt het verdere hulpverleningsproces.
Prevalentie
● Uit verschillende internationale studies blijkt dat psychopathologie onder deze groep
significant meer voorkomt in vergelijking met jongeren in de algemene bevolking. De
percentages die in de verschillende onderzoeken gevonden worden, zijn echter niet
eenduidig.
- Dit kan onder andere verklaard worden door verschillen tussen onderzoeksgroepen,
methodologische verschillen en omgevingsfactoren.
● Externaliserende stoornissen zijn het sterkst vertegenwoordigd bij jongens in detentie.
Conduct Disorder en middelenmisbruik worden het vaakst gerapporteerd.
● Van de internaliserende stoornissen is depressie de meest voorkomende stoornis.
● Qua verschil tussen jongens en meisjes valt op dat er bij jongens relatief gezien vaker sprake
is van psychose en bij meisjes vaker van depressie
● Vreugdenhil onderzocht de psychopathologie onder gedetineerde jongens en vond dat er bij
90% van de gedetineerde jongens sprake is van tenminste één psychiatrische stoornis voor
start van detentie. Hiervan had slechts een klein deel een internaliserende stoornis.
Co-morbiditeit
● 67% van de gedetineerde jongens voldeden aan de criteria voor twee stoornissen, waarbij de
combinatie internaliserende stoornis (angst- en stemmingsstoornissen) en psychotische
symptomen het meest werd geconstateerd. Daarnaast werd de combinatie
middelenmisbruik ofwel CD/ODD in combinatie met ADHD geconstateerd.
3
