Table of Contents
1. Inleiding tot de vertebraten ...................................................................................... 3
2. Chordata .................................................................................................................. 3
2.1. Notochord .................................................................................................................. 3
2.2. Dorsale Holle buis als centraal zenuwstelsel ................................................................. 4
2.3. Faryngeale zakjes of spleten ......................................................................................... 4
2.4. Postanale staart ........................................................................................................... 4
2.5. Endostyle of een schildklier .......................................................................................... 4
2.6. Overige typische kenmerken ........................................................................................ 5
................................................................................................................................................ 5
3. Niet-vertebrate Chordata ......................................................................................... 5
3.1. Cephalochordata ......................................................................................................... 5
3.2. Urochordata (tunicata) ................................................................................................ 5
3.2.1. Ascidiaceae (manteldieren of zakpijpen) ........................................................................................ 5
3.2.2. Thaliacea (Salpen) ........................................................................................................................... 6
3.2.3. Appendicularia (larvacea) ............................................................................................................... 6
4. Vertebraten .............................................................................................................. 7
4.1. Kenmerken vertebraten VS chordaten .......................................................................... 7
4.2. Duplicatie van de Hox cluster ...................................................................................... 7
4.3. Schedel en wervels (eerst kraakbenig) ......................................................................... 8
4.4. Complexeren zintuigen en gegevensverwerking ............................................................ 8
4.5. Verhoogde beweeglijkheid .......................................................................................... 8
4.6. Verteringsstelsel, ademhaling en circulatie ................................................................... 9
4.7. Gonaden en osmoregulatie .......................................................................................... 9
5. Vissen ..................................................................................................................... 10
5.1. Gnathostomata.......................................................................................................... 11
5.1.1. Kenmerken Gnathostomata ......................................................................................................... 11
5.1.2. Chondrichthyes ............................................................................................................................ 12
5.2. Teleostomi ................................................................................................................ 12
5.2.1. Actinopterygii ............................................................................................................................... 13
5.3. Sarcopterygii.............................................................................................................. 14
5.3.1. Coelacanthiformes ........................................................................................................................ 14
5.4. Dipnotetrapodomorpha ............................................................................................. 14
6. Tetrapoda .............................................................................................................. 15
,7. Amphibia ................................................................................................................ 15
7.1. Gymnophiona ........................................................................................................... 15
7.2. Caudata (superorde : Batrachia) ................................................................................. 15
7.3. Anura (superorde : Batrachia) .................................................................................... 16
8. Amniota.................................................................................................................. 16
9. Sauropsida ............................................................................................................. 16
10. Reptielen............................................................................................................. 16
10.1. Lepidosaura (Squamata) = schubreptielen .................................................................. 17
10.1.1. Gekkota ................................................................................................................................... 17
10.1.2. Lacertidae ................................................................................................................................ 17
10.1.3. Toxicofera ................................................................................................................................ 17
10.2. Archelosaura ............................................................................................................. 18
10.2.1. Testudines ................................................................................................................................ 18
10.2.2. Archosaura ............................................................................................................................... 18
11. Vogels (Aves) ...................................................................................................... 18
11.1. Typische kenmerken .................................................................................................. 18
11.1.1. Convergente evolutie: zoogdieren/ vogels .............................................................................. 19
11.2. Paleognaat vs Neognaat ............................................................................................. 19
11.3. Paleognathae ............................................................................................................. 19
11.4. Neognathae ............................................................................................................... 20
11.4.1. Galloanserae ............................................................................................................................ 20
11.4.2. Neoaves.................................................................................................................................... 20
12. Mammalia .......................................................................................................... 21
12.1. Prototheria = Monotremata ....................................................................................... 21
12.2. Theria ........................................................................................................................ 21
12.2.1. Metatheria = Marsupialia ........................................................................................................ 21
12.2.2. Eutheria = Placentalia .............................................................................................................. 22
, 1. Inleiding tot de vertebraten
❖ Metazoa: dieren
❖ Bilateria
➢ Tweezijdig symmetrisch
➢ 3 embryonale cellagen : endoderm, ectoderm en mesoderm
❖ Deuterostomia
▪ Chordata
• Vertebrata
2. Chordata
Kenmerken
1. Notochord
2. Holle neuraalbuis
3. Pharyngeale zakken (kiewspleten)
4. Postanale staart
5. Endostyle (later schildklier)
2.1. Notochord
❖ Dorsaal
❖ Rigide, semi-elastische staaf
❖ Ondersteuning
❖ Aanhechting spieren
❖ Undulerende beweging = golvende beweging
Bij huidige vertebraten:
❖ Belangrijk in alle embryonale/ larvale stadia
❖ Kan vervangen worden (vertebrata) of verdwijnen (urochordata) bij aannemen
adulte levensvorm