2022
Reflectie & ethiek, deeltoets 3
Naam student: Sophyke van Kouterik
Studentnummer:
Studiegroepscode:
Naam cursus: GVE-4.PL4-17 Reflectie & Ethiek
Docent:
Inleverdatum: 12/06/2022
Aantal woorden: 2998 (inclusief bronnen)
0
,Inhoudsopgave
Normatieve professionalisering..................................................................................................................... 2
De focus................................................................................................................................................................2
Het onderzoek......................................................................................................................................................3
Factoren van invloed op micro- & mesoniveau...............................................................................................4
Factoren van invloed op macroniveau............................................................................................................4
De beroepscode van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland...........................................................5
De dialoog..........................................................................................................................................................10
Verandering........................................................................................................................................................12
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 13
Bijlagen....................................................................................................................................................... 15
Bijlage 1. Uitgewerkt reflectieverslag................................................................................................................15
Bijlage 2. Gezamenlijk intervisieplan LWP A1 Tergooi MC................................................................................17
Bijlage 3. Feedbackformulier moreel beraad Tergooi MC.................................................................................19
Bijlage 4. Feedbackformulier moreel beraad lesmiddag...................................................................................20
Bijlage 5. Feedbackformulieren gespreksleider-rol............................................................................................21
Bijlage 6. Feedbackformulieren deelnemer-rol..................................................................................................24
Bijlage 7. Feedbackformulier werkbegeleider normatieve professionalisering.................................................28
1
, Normatieve professionalisering
De focus
Setting: verpleegafdeling A1 MDL en buikchirurgie, Tergooi MC Hilversum.
Casus
Dhr. X is een 41-jarige man opgenomen op afdeling MDL en buikchirurgie. Dhr. X is overgenomen van
de spoedeisende hulp (SEH) met terugkerende buikpijn na eerdere operatie (proeflaparotomie) in
verband met strengileus. De huidige klachten van dhr. zijn algehele malaise, slechte eetlust en
braken. Dhr. X wordt nu opgenomen met diagnose mogelijk recidief dunne darm ileus. Dhr. X gaat
voor meerdere onderzoeken en scans, krijgt een maaghevel en intraveneuze antibiotica toediening.
Dhr. X is van Koerdische afkomst, gelooft in de Islam en spreekt alleen de Arabische taal. Er is sprake
van een grote taalbarrière tussen dhr. en zorgverleners van de afdeling. Dhr. is gevlucht uit Irak
vanwege onderdrukking en woont sinds kort in een Nederlands Asielzoekerscentrum (AZC). Dhr.
heeft zijn vrouw en kinderen achter moeten laten en zijn broers wonen verspreid over de hele
wereld. Communicatie met dhr. X gaat door te bellen met een van zijn broers die de Engelse taal
spreekt en voor dhr. tolkt.
Tijdens de visite bleek dat de artsen de uitkomsten van de coloscopie en eventueel vervolgonderzoek
aan dhr. X wilden gaan mededelen. Na de visite werd dan ook de broer van dhr. X gebeld en de
artsen deelden mee dat er tijdens de coloscopie biopten van weefsels en poliepen zijn weggenomen
die mogelijk kwaadaardig zijn. De biopten zijn opgestuurd voor pathologisch onderzoek (PA). De
broer van dhr. X gaf aan deze boodschap niet te willen vertalen voor dhr. X omdat het in strijd zou
zijn met de Islam en hem de hoop op genezing zou ontnemen. Artsen wilden naar aanleiding hiervan
de tolkentelefoon inschakelen en dhr. X het nieuws over het pathologisch onderzoek informeren
zonder de morele kwestie met betrekking tot zijn geloofsovertuiging vooraf te bespreken.
Het eerste gevoel dat ik had tijdens de visite was een ‘niet-pluisgevoel’. Als zorgverlener vind ik dat
een patiënt die in Nederland in een ziekenhuis ligt volledige informatie dient te krijgen, maar
daarentegen denk ik wel dat er respectvol met een patiënt zijn of haar geloofsovertuiging moet
worden omgegaan. Het druist in tegen mijn normen en waarden dat er niet stil werd gestaan bij het
‘waarom’ achter de opvatting van de broer van dhr. X.
Verder vind ik dat er in het algemeen tijdens chirurgie-visites, onder andere door geplande operaties
van de chirurgen, slechts tijd is de direct relevante informatie voor de medisch behandeling van
patiënten te bespreken en te weinig aandacht wordt besteed aan de holistisch toestand (psychisch,
somatisch-, spiritueel-, sociaal- en functioneel gebied) van de patiënt. Mijn morele interventie was
het tonen van verpleegkundig leiderschap door het protocol op te zoeken met betrekking tot
zorgverlening en geloofsovertuiging en het houden van een moreel beraad kort na de visite. Ik heb
het morele probleem aangekaart en besproken en samen met verpleegkundigen van de afdeling en
de betrokken arts-assistent over gediscussieerd. De waarden die met elkaar botsen binnen deze
casus zijn: het respecteren van de geloofsovertuiging van de patiënt (respect), zelfbeschikking, recht
op informatievoorziening, autonomie, professionaliteit.
Morele vraag
De morele vraag die centraal staat binnen deze casus is: “Is het juist dat zorgverleners, uit respect
voor geloofsovertuiging en bijbehorende normen en waarden van een patiënt, hem/haar onvolledig
informeren over zijn/haar medische status gedurende ziekenhuisopname?”. Dit is een passende
casus en morele vraag met betrekking tot normatieve professionalisering, waarin het verlenen van
passende en kwaliteitszorg aan patiënten centraal staat.
2
Reflectie & ethiek, deeltoets 3
Naam student: Sophyke van Kouterik
Studentnummer:
Studiegroepscode:
Naam cursus: GVE-4.PL4-17 Reflectie & Ethiek
Docent:
Inleverdatum: 12/06/2022
Aantal woorden: 2998 (inclusief bronnen)
0
,Inhoudsopgave
Normatieve professionalisering..................................................................................................................... 2
De focus................................................................................................................................................................2
Het onderzoek......................................................................................................................................................3
Factoren van invloed op micro- & mesoniveau...............................................................................................4
Factoren van invloed op macroniveau............................................................................................................4
De beroepscode van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland...........................................................5
De dialoog..........................................................................................................................................................10
Verandering........................................................................................................................................................12
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 13
Bijlagen....................................................................................................................................................... 15
Bijlage 1. Uitgewerkt reflectieverslag................................................................................................................15
Bijlage 2. Gezamenlijk intervisieplan LWP A1 Tergooi MC................................................................................17
Bijlage 3. Feedbackformulier moreel beraad Tergooi MC.................................................................................19
Bijlage 4. Feedbackformulier moreel beraad lesmiddag...................................................................................20
Bijlage 5. Feedbackformulieren gespreksleider-rol............................................................................................21
Bijlage 6. Feedbackformulieren deelnemer-rol..................................................................................................24
Bijlage 7. Feedbackformulier werkbegeleider normatieve professionalisering.................................................28
1
, Normatieve professionalisering
De focus
Setting: verpleegafdeling A1 MDL en buikchirurgie, Tergooi MC Hilversum.
Casus
Dhr. X is een 41-jarige man opgenomen op afdeling MDL en buikchirurgie. Dhr. X is overgenomen van
de spoedeisende hulp (SEH) met terugkerende buikpijn na eerdere operatie (proeflaparotomie) in
verband met strengileus. De huidige klachten van dhr. zijn algehele malaise, slechte eetlust en
braken. Dhr. X wordt nu opgenomen met diagnose mogelijk recidief dunne darm ileus. Dhr. X gaat
voor meerdere onderzoeken en scans, krijgt een maaghevel en intraveneuze antibiotica toediening.
Dhr. X is van Koerdische afkomst, gelooft in de Islam en spreekt alleen de Arabische taal. Er is sprake
van een grote taalbarrière tussen dhr. en zorgverleners van de afdeling. Dhr. is gevlucht uit Irak
vanwege onderdrukking en woont sinds kort in een Nederlands Asielzoekerscentrum (AZC). Dhr.
heeft zijn vrouw en kinderen achter moeten laten en zijn broers wonen verspreid over de hele
wereld. Communicatie met dhr. X gaat door te bellen met een van zijn broers die de Engelse taal
spreekt en voor dhr. tolkt.
Tijdens de visite bleek dat de artsen de uitkomsten van de coloscopie en eventueel vervolgonderzoek
aan dhr. X wilden gaan mededelen. Na de visite werd dan ook de broer van dhr. X gebeld en de
artsen deelden mee dat er tijdens de coloscopie biopten van weefsels en poliepen zijn weggenomen
die mogelijk kwaadaardig zijn. De biopten zijn opgestuurd voor pathologisch onderzoek (PA). De
broer van dhr. X gaf aan deze boodschap niet te willen vertalen voor dhr. X omdat het in strijd zou
zijn met de Islam en hem de hoop op genezing zou ontnemen. Artsen wilden naar aanleiding hiervan
de tolkentelefoon inschakelen en dhr. X het nieuws over het pathologisch onderzoek informeren
zonder de morele kwestie met betrekking tot zijn geloofsovertuiging vooraf te bespreken.
Het eerste gevoel dat ik had tijdens de visite was een ‘niet-pluisgevoel’. Als zorgverlener vind ik dat
een patiënt die in Nederland in een ziekenhuis ligt volledige informatie dient te krijgen, maar
daarentegen denk ik wel dat er respectvol met een patiënt zijn of haar geloofsovertuiging moet
worden omgegaan. Het druist in tegen mijn normen en waarden dat er niet stil werd gestaan bij het
‘waarom’ achter de opvatting van de broer van dhr. X.
Verder vind ik dat er in het algemeen tijdens chirurgie-visites, onder andere door geplande operaties
van de chirurgen, slechts tijd is de direct relevante informatie voor de medisch behandeling van
patiënten te bespreken en te weinig aandacht wordt besteed aan de holistisch toestand (psychisch,
somatisch-, spiritueel-, sociaal- en functioneel gebied) van de patiënt. Mijn morele interventie was
het tonen van verpleegkundig leiderschap door het protocol op te zoeken met betrekking tot
zorgverlening en geloofsovertuiging en het houden van een moreel beraad kort na de visite. Ik heb
het morele probleem aangekaart en besproken en samen met verpleegkundigen van de afdeling en
de betrokken arts-assistent over gediscussieerd. De waarden die met elkaar botsen binnen deze
casus zijn: het respecteren van de geloofsovertuiging van de patiënt (respect), zelfbeschikking, recht
op informatievoorziening, autonomie, professionaliteit.
Morele vraag
De morele vraag die centraal staat binnen deze casus is: “Is het juist dat zorgverleners, uit respect
voor geloofsovertuiging en bijbehorende normen en waarden van een patiënt, hem/haar onvolledig
informeren over zijn/haar medische status gedurende ziekenhuisopname?”. Dit is een passende
casus en morele vraag met betrekking tot normatieve professionalisering, waarin het verlenen van
passende en kwaliteitszorg aan patiënten centraal staat.
2
