lOMoARcPSD|12798044
Investeren en beleggen -TiU
Hoofdstuk 1
Hoe zijn bedrijven georganiseerd?
Onderscheid maken tussen:
● Aandeelhouders: hebben als eigenaars recht op de opbrengsten, maar lopen risico
● Management: bepaalt wat er in het bedrijf gebeurt
● Werknemers: doen het echte werk
Eenmanszaak: Eigenaar is aansprakelijk voor alle verplichtingen.
● Eenvoudig op te zetten → veel nieuwe bedrijven
● Geen scheiding tussen eigenaar en bedrijf
● Eigenaar onbeperkte persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden
Maatschap: Ieder is aansprakelijk voor alle verplichtingen
● Alle partners aansprakelijk voor schulden
● Partnerschap eindigt bij overlijden of intrekking van een enkele
partner → vermijd liquidatie door uitkopen partner.
Besloten Vennootschap (BV) & Naamloze Vennootschap (NV): Geen van allen is
aansprakelijk voor verplichtingen.
● Commanditaire vennootschap: partners aansprakelijk voor eigen investering en geen
liquidatie bij overlijden of intrekking van een enkele partner.
Bedrijfsvorm Rechtspersoon Aansprakelijkheid Bedrijfsleiding Eigendom
Eenmanszaak Eigenaar = Eigenaar Eigenaar Eigenaar
Manager
Maatschap Maten/Partners = Maten/Partners Maten/Partners Maten/Partners
Management
Besloten BV verricht zelf BV Directie/ Aandeelhouders,
Vennootschap rechts- Management (vaak) directie
handelingen
Naamloze NV verricht zelf NV Directie/ Houders van
Vennootschap rechts- Management beursgenoteerde
handelingen aandelen
Corporate Management Team
● Raad van bestuur = een groep mensen die de ultieme beslissingsbevoegdheid in de
onderneming heeft.
● Iedere aandeelhouder heeft meestal 1 stem bij het kiezen van de Raad van bestuur.
● De raad van bestuur delegeert de meeste beslissingen die betrekking hebben op de
dagelijkse leiding van de onderneming aan het management.
● De CEO (directeur) is belast met het besturen van de onderneming door het instellen
van de regels en het beleid zoals vastgesteld door de Raad van bestuur.
De CFO
Chief Financial Officer = financieel directeur
● Is onder meer verantwoordelijk voor bedrijfsinvesteringen en de financiering daarvan
→ ook voor de verslaglegging van de bedrijfsresultaten.
● Deze persoon maakt onder meer de berekeningen waar dit vak over gaat: loont het
een (des)investering te doen, hoe financieren we dat en hoe hangt dit met elkaar
samen?
, lOMoARcPSD|12798044
Financiële managers zijn verantwoordelijk voor:
● Investeringsbeslissingen nemen
○ Weeg de kosten en baten van alle investeringen en projecten.
→ NPV
○ Welke kwalificeren als goed gebruik van het geïnvesteerde geld van de
aandeelhouders?
● Financieringsbeslissingen nemen
○ Hoe worden de investeringen betaald?
○ Geld inzamelen bij huidige aandeelhouders of geld lenen bij de bank etc.
● Beheer van de kasstromen van het bedrijf
○ Er moet genoeg geld zijn voor de dagelijkse verplichtingen
Het bedrijf en de samenleving
Zelfs als de onderneming haar aandeelhouders alleen maar beter maakt, zolang niemand
anders slechter wordt door haar beslissingen, is het vergroten van de waarde van het eigen
vermogen goed voor de samenleving.
→ Wanneer de acties van het bedrijf anderen in de economie schaden, is
passend openbaar beleid en regelgeving vereist om ervoor te zorgen dat
bedrijfsbelangen en maatschappelijke belangen op elkaar afgestemd blijven.
Agency problem (agentschap probleem)
Managers staan voor het ethische dilemma of ze zich moeten houden aan hun
verantwoordelijkheid om het belang van aandeelhouders voorop te stellen, of om te doen
wat in hun eigen persoonlijk belang is.
→ Door beloning te binden aan prestaties, kunnen aandeelhouders vragen
risico's te nemen waarmee een manager zich niet prettig voelt.
→ Maar door goede prestaties te belonen en de straf voor slechte prestaties te
beperken, kunnen managers een stimulans hebben om buitensporig risico te
nemen.
Een andere manier waarop aandeelhouders managers kunnen aanmoedigen
om in het belang van aandeelhouders te werken, is hen te disciplineren als ze
dat niet doen → Ceo performance
Als een onderneming haar schulden niet terugbetaalt, hebben de schuldhouders het recht
om de activa van de onderneming in beslag te nemen als schadevergoeding.
→ Onderneming kan onderhandelen met de schuldhouders of faillissement
aanvragen.
De aandelenbeurs
BV’s kunnen hun aandelen niet verhandelen op de beurs, NV’s wel. “Noteren” op de beurs
heeft zin wanneer:
● Aandeelhouders hun bezit zonder tijd- of waardeverlies willen/ kunnen (ver)kopen
(“liquidity to shareholders”)
● Het bedrijf een groot bedrag aan nieuw aandeelvermogen nodig heeft.
→ Dit is relevanter naarmate bedrijven en de bedragen groter zijn.
“Op de beurs” worden aandelen verhandeld van bedrijven.
● De beurs is anoniem: je weet niet met wie je een transactie afsluit. De beurs regelt
, lOMoARcPSD|12798044
het afrekenen en zorgt ervoor dat gekochte aandelen in je depot komen.
● Maar de omzetten en de prijzen van iedere aandelentransactie zijn wèl zichtbaar
voor iedereen.
Er is onderscheid tussen:
● Primaire markt: het bedrijf biedt nieuw aandelen aan
○ “Initial Public Offering” (IPO) = aandelenemissie
○ Eenmalig aanbod
● Secundaire markt: handel in bestaande aandelen
○ Handel tussen beleggers, banken enzovoort.
○ Continue bedrijf; handel gaat voortdurend door
Dark pools
● Maak hun limietorder boeken niet zichtbaar.
● Biedt beleggers de mogelijkheid om tegen een betere prijs te handelen, met als
compromis dat de order mogelijk niet wordt gevuld als een overmaat aan koop- of
verkooporders wordt ontvangen.
Fintech: finance en technologie
Met Blockchain-technologie kan een transactie op een publiek verifieerbare manier
worden geregistreerd zonder dat een vertrouwde derde partij de authenticiteit van de
transactie moet certificeren.
● Cryptocurrency = Een valuta waarvan de creatie en eigendom wordt bepaald via
een openbare blockchain. Bijvoorbeeld bitcoin.
Een belangrijk gebruik van gegevens en technologie in financiën is het voorspellen van
prijsveranderingen in de markt.
Hoofdstuk 2
Financiële verslaglegging
● Het jaarverslag geeft beleggers en andere belanghebbenden informatie over
bedrijven.
● De verslaggeving wordt:
○ opgesteld volgens standaarden (“IFRS & GAAP”)
○ gecontroleerd en gevalideerd door gecertificeerde accountants
● Bedrijven stellen een jaarrekening op (“Four Financial Statements”).
● Jaarverslag = jaarrekening + tekstuele toelichting.
● De CFO is verantwoordelijk
Balance sheet (Balans)
● Samenvatting van Assets (Bezittingen) en Liabilities (Schulden) op een bepaald
moment.
○ De lange termijn bezittingen hebben te maken met
afschrijvingskosten op de balans. → staat voor boekwaarde op de
balans
(dus aanschafprijs - afschrijvingen)
● Shareholders’ Equity = bookvalue of equity (Het eigen vermogen ) is een
restpost. → Eigen vermogen = Bezittingen – Schulden
Market value of equity (= market capitalization) (De beurswaarde) van een bedrijf is:
● het bedrag dat het zou kosten om alle aandelen op te kopen, oftewel:
→ beurswaarde = Aantal aandelen x prijs per aandeel
Market-to-book ratio = market value of equity / book value of equity
Enterprise Value (= bedrijfswaarde) = Beurswaarde + Schulden - Cash
Income statement (Winst- en verliesrekening)
, lOMoARcPSD|12798044
● Samenvatting van Revenues (Opbrengsten) en Expenses (Kosten) gedurende een
bepaalde periode.
● Gross Profit (Brutowinst) is marge: verkoopopbrengsten – kosten van de verkoop
● Operating Income (Operationele winst) uit bedrijfsvoering =
Brutowinst – overige uitgaven
● Net Income (Netto winst) komt toe aan aandeelhouders:
Netto Winst = Operationele Winst – belastingen & rente
● Earnings per Share (Winst per aandeel):
○ EPS/WpA = Nettowinst / aantal uitstaande aandelen
○ Dit is de “E” in de P/E (Price-Earnings ratio)
● De W&V beschrijft de verandering in Eigen Vermogen tussen twee
(balans)momenten.
○ Behoudens aandelenemissies en –inkoop & uitgekeerd dividend
Statement of cash flows (Kasstroomoverzicht)
● Samenvatting van inkomende en uitgaande geldstromen gedurende een bepaalde
periode. Toont “gezondheid”.
● Verschil met de W&V is dat hierin alleen feitelijke betalingen en ontvangsten worden
bijgehouden.
● Bijvoorbeeld de aankoop van een machine of voorraden:
○ Heeft geen effect op W&V,
○ Maar is een negatief getal op het kasstroomoverzicht.
● Bijvoorbeeld koerswinst op een
belegging:
○ Vermeerdert de netto winst in de
W&V,
○ Maar komt niet terug in het
kasstroomoverzicht.
Het kasstroomoverzicht rapporteert de in- en
uitstroom van contanten tijdens de periode in
de categorieën exploitatie, investeringen en
financiering.
Financieringsactiviteiten
Retained Earnings (ingehouden inkomsten)
= Net Income - Dividends
Ook alle contanten die het bedrijf ontving uit de
verkoop van zijn eigen aandelen, of contant geld besteed aan het kopen (terugkopen) van
zijn eigen aandelen behoren tot de financieringsactiviteiten.
Statement of changes in Shareholder’s Equity
(Overzicht van verandering in Eigen Vermogen)
● Eigen Vermogen wijzigt gedurende een periode door:
○ Ingehouden winst (“Retained Earnings”)
○ Aan- of verkoop door het bedrijf van eigen aandelen
● Ingehouden winst = Netto Inkomen – betaald Dividend
→ Biedt een snel overzicht in de redenen dat de boekhoudkundige waarde
van een bedrijf is veranderd.
● Verandering eigen vermogen = ingehouden inkomsten + netto-omzet van aandelen
= netto inkomen - dividend = verkoop van aandelen - terugkopen van aandelen
Management Discussion and Analysis
● Voorwoord bij de jaarrekening waarin het afgelopen jaar wordt besproken, met
Investeren en beleggen -TiU
Hoofdstuk 1
Hoe zijn bedrijven georganiseerd?
Onderscheid maken tussen:
● Aandeelhouders: hebben als eigenaars recht op de opbrengsten, maar lopen risico
● Management: bepaalt wat er in het bedrijf gebeurt
● Werknemers: doen het echte werk
Eenmanszaak: Eigenaar is aansprakelijk voor alle verplichtingen.
● Eenvoudig op te zetten → veel nieuwe bedrijven
● Geen scheiding tussen eigenaar en bedrijf
● Eigenaar onbeperkte persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden
Maatschap: Ieder is aansprakelijk voor alle verplichtingen
● Alle partners aansprakelijk voor schulden
● Partnerschap eindigt bij overlijden of intrekking van een enkele
partner → vermijd liquidatie door uitkopen partner.
Besloten Vennootschap (BV) & Naamloze Vennootschap (NV): Geen van allen is
aansprakelijk voor verplichtingen.
● Commanditaire vennootschap: partners aansprakelijk voor eigen investering en geen
liquidatie bij overlijden of intrekking van een enkele partner.
Bedrijfsvorm Rechtspersoon Aansprakelijkheid Bedrijfsleiding Eigendom
Eenmanszaak Eigenaar = Eigenaar Eigenaar Eigenaar
Manager
Maatschap Maten/Partners = Maten/Partners Maten/Partners Maten/Partners
Management
Besloten BV verricht zelf BV Directie/ Aandeelhouders,
Vennootschap rechts- Management (vaak) directie
handelingen
Naamloze NV verricht zelf NV Directie/ Houders van
Vennootschap rechts- Management beursgenoteerde
handelingen aandelen
Corporate Management Team
● Raad van bestuur = een groep mensen die de ultieme beslissingsbevoegdheid in de
onderneming heeft.
● Iedere aandeelhouder heeft meestal 1 stem bij het kiezen van de Raad van bestuur.
● De raad van bestuur delegeert de meeste beslissingen die betrekking hebben op de
dagelijkse leiding van de onderneming aan het management.
● De CEO (directeur) is belast met het besturen van de onderneming door het instellen
van de regels en het beleid zoals vastgesteld door de Raad van bestuur.
De CFO
Chief Financial Officer = financieel directeur
● Is onder meer verantwoordelijk voor bedrijfsinvesteringen en de financiering daarvan
→ ook voor de verslaglegging van de bedrijfsresultaten.
● Deze persoon maakt onder meer de berekeningen waar dit vak over gaat: loont het
een (des)investering te doen, hoe financieren we dat en hoe hangt dit met elkaar
samen?
, lOMoARcPSD|12798044
Financiële managers zijn verantwoordelijk voor:
● Investeringsbeslissingen nemen
○ Weeg de kosten en baten van alle investeringen en projecten.
→ NPV
○ Welke kwalificeren als goed gebruik van het geïnvesteerde geld van de
aandeelhouders?
● Financieringsbeslissingen nemen
○ Hoe worden de investeringen betaald?
○ Geld inzamelen bij huidige aandeelhouders of geld lenen bij de bank etc.
● Beheer van de kasstromen van het bedrijf
○ Er moet genoeg geld zijn voor de dagelijkse verplichtingen
Het bedrijf en de samenleving
Zelfs als de onderneming haar aandeelhouders alleen maar beter maakt, zolang niemand
anders slechter wordt door haar beslissingen, is het vergroten van de waarde van het eigen
vermogen goed voor de samenleving.
→ Wanneer de acties van het bedrijf anderen in de economie schaden, is
passend openbaar beleid en regelgeving vereist om ervoor te zorgen dat
bedrijfsbelangen en maatschappelijke belangen op elkaar afgestemd blijven.
Agency problem (agentschap probleem)
Managers staan voor het ethische dilemma of ze zich moeten houden aan hun
verantwoordelijkheid om het belang van aandeelhouders voorop te stellen, of om te doen
wat in hun eigen persoonlijk belang is.
→ Door beloning te binden aan prestaties, kunnen aandeelhouders vragen
risico's te nemen waarmee een manager zich niet prettig voelt.
→ Maar door goede prestaties te belonen en de straf voor slechte prestaties te
beperken, kunnen managers een stimulans hebben om buitensporig risico te
nemen.
Een andere manier waarop aandeelhouders managers kunnen aanmoedigen
om in het belang van aandeelhouders te werken, is hen te disciplineren als ze
dat niet doen → Ceo performance
Als een onderneming haar schulden niet terugbetaalt, hebben de schuldhouders het recht
om de activa van de onderneming in beslag te nemen als schadevergoeding.
→ Onderneming kan onderhandelen met de schuldhouders of faillissement
aanvragen.
De aandelenbeurs
BV’s kunnen hun aandelen niet verhandelen op de beurs, NV’s wel. “Noteren” op de beurs
heeft zin wanneer:
● Aandeelhouders hun bezit zonder tijd- of waardeverlies willen/ kunnen (ver)kopen
(“liquidity to shareholders”)
● Het bedrijf een groot bedrag aan nieuw aandeelvermogen nodig heeft.
→ Dit is relevanter naarmate bedrijven en de bedragen groter zijn.
“Op de beurs” worden aandelen verhandeld van bedrijven.
● De beurs is anoniem: je weet niet met wie je een transactie afsluit. De beurs regelt
, lOMoARcPSD|12798044
het afrekenen en zorgt ervoor dat gekochte aandelen in je depot komen.
● Maar de omzetten en de prijzen van iedere aandelentransactie zijn wèl zichtbaar
voor iedereen.
Er is onderscheid tussen:
● Primaire markt: het bedrijf biedt nieuw aandelen aan
○ “Initial Public Offering” (IPO) = aandelenemissie
○ Eenmalig aanbod
● Secundaire markt: handel in bestaande aandelen
○ Handel tussen beleggers, banken enzovoort.
○ Continue bedrijf; handel gaat voortdurend door
Dark pools
● Maak hun limietorder boeken niet zichtbaar.
● Biedt beleggers de mogelijkheid om tegen een betere prijs te handelen, met als
compromis dat de order mogelijk niet wordt gevuld als een overmaat aan koop- of
verkooporders wordt ontvangen.
Fintech: finance en technologie
Met Blockchain-technologie kan een transactie op een publiek verifieerbare manier
worden geregistreerd zonder dat een vertrouwde derde partij de authenticiteit van de
transactie moet certificeren.
● Cryptocurrency = Een valuta waarvan de creatie en eigendom wordt bepaald via
een openbare blockchain. Bijvoorbeeld bitcoin.
Een belangrijk gebruik van gegevens en technologie in financiën is het voorspellen van
prijsveranderingen in de markt.
Hoofdstuk 2
Financiële verslaglegging
● Het jaarverslag geeft beleggers en andere belanghebbenden informatie over
bedrijven.
● De verslaggeving wordt:
○ opgesteld volgens standaarden (“IFRS & GAAP”)
○ gecontroleerd en gevalideerd door gecertificeerde accountants
● Bedrijven stellen een jaarrekening op (“Four Financial Statements”).
● Jaarverslag = jaarrekening + tekstuele toelichting.
● De CFO is verantwoordelijk
Balance sheet (Balans)
● Samenvatting van Assets (Bezittingen) en Liabilities (Schulden) op een bepaald
moment.
○ De lange termijn bezittingen hebben te maken met
afschrijvingskosten op de balans. → staat voor boekwaarde op de
balans
(dus aanschafprijs - afschrijvingen)
● Shareholders’ Equity = bookvalue of equity (Het eigen vermogen ) is een
restpost. → Eigen vermogen = Bezittingen – Schulden
Market value of equity (= market capitalization) (De beurswaarde) van een bedrijf is:
● het bedrag dat het zou kosten om alle aandelen op te kopen, oftewel:
→ beurswaarde = Aantal aandelen x prijs per aandeel
Market-to-book ratio = market value of equity / book value of equity
Enterprise Value (= bedrijfswaarde) = Beurswaarde + Schulden - Cash
Income statement (Winst- en verliesrekening)
, lOMoARcPSD|12798044
● Samenvatting van Revenues (Opbrengsten) en Expenses (Kosten) gedurende een
bepaalde periode.
● Gross Profit (Brutowinst) is marge: verkoopopbrengsten – kosten van de verkoop
● Operating Income (Operationele winst) uit bedrijfsvoering =
Brutowinst – overige uitgaven
● Net Income (Netto winst) komt toe aan aandeelhouders:
Netto Winst = Operationele Winst – belastingen & rente
● Earnings per Share (Winst per aandeel):
○ EPS/WpA = Nettowinst / aantal uitstaande aandelen
○ Dit is de “E” in de P/E (Price-Earnings ratio)
● De W&V beschrijft de verandering in Eigen Vermogen tussen twee
(balans)momenten.
○ Behoudens aandelenemissies en –inkoop & uitgekeerd dividend
Statement of cash flows (Kasstroomoverzicht)
● Samenvatting van inkomende en uitgaande geldstromen gedurende een bepaalde
periode. Toont “gezondheid”.
● Verschil met de W&V is dat hierin alleen feitelijke betalingen en ontvangsten worden
bijgehouden.
● Bijvoorbeeld de aankoop van een machine of voorraden:
○ Heeft geen effect op W&V,
○ Maar is een negatief getal op het kasstroomoverzicht.
● Bijvoorbeeld koerswinst op een
belegging:
○ Vermeerdert de netto winst in de
W&V,
○ Maar komt niet terug in het
kasstroomoverzicht.
Het kasstroomoverzicht rapporteert de in- en
uitstroom van contanten tijdens de periode in
de categorieën exploitatie, investeringen en
financiering.
Financieringsactiviteiten
Retained Earnings (ingehouden inkomsten)
= Net Income - Dividends
Ook alle contanten die het bedrijf ontving uit de
verkoop van zijn eigen aandelen, of contant geld besteed aan het kopen (terugkopen) van
zijn eigen aandelen behoren tot de financieringsactiviteiten.
Statement of changes in Shareholder’s Equity
(Overzicht van verandering in Eigen Vermogen)
● Eigen Vermogen wijzigt gedurende een periode door:
○ Ingehouden winst (“Retained Earnings”)
○ Aan- of verkoop door het bedrijf van eigen aandelen
● Ingehouden winst = Netto Inkomen – betaald Dividend
→ Biedt een snel overzicht in de redenen dat de boekhoudkundige waarde
van een bedrijf is veranderd.
● Verandering eigen vermogen = ingehouden inkomsten + netto-omzet van aandelen
= netto inkomen - dividend = verkoop van aandelen - terugkopen van aandelen
Management Discussion and Analysis
● Voorwoord bij de jaarrekening waarin het afgelopen jaar wordt besproken, met
