Samenvatting pathologie urologie

Pathologie urologie
Onderzoeksmethoden urinewegen
 Anamnese
o Welke klachten, wanneer klachten
o Kleur urine, kracht straal
o Geschiedenis
 Bekend met urinewegproblemen
 Eerder doorgemaakt trauma
 Familieanamnese
o Medicijngebruik
 Anticoagulantia
 Specifiek lichamelijk onderzoek
o Indruk
 Algehele malaise, koorts, zieke indruk
o Temperatuur
o Bloeddruk
o Palpatie
 Is er een ruimte-innemend proces in abdomen? Pijn?
o Kijken
 Petechiën?
o Onderzoek genitalia externa
o Rectaal toucher

Aanvullend diagnostiek
1.Urineonderzoek (m.b.v. dipstick= teststroken)
Onderzoek Waarom Normaal Afwijkend
Kleur Bloed in urine, leverfunctie Helder tot lichtgeel Rood (bietjes, bloed)
Hoeveelheid 1500 ml/24 uur - Polyurie (<2000 ml/24 uur)
- oligurie (300-750 ml/24 uur)
- anurie (<300 ml/24 uur)
Soortelijk gewicht Zegt iets over 1010-1030 - Hoger: glucosuria , proteïnurie
concentrerend vermogen - Lager: Diabetes insipidus, chronische nierinsufficiëntie
van de nier
Eiwitgehalte Glucose en eiwit worden Vrijwel 0 Verhoogd (UWI, nefrotisch syndroom, M. Kahler)
nauwelijks uitgescheiden. (hoeft niet altijd nierziekte te zijn: kan ook koorts, inspanning of
Eiwitten mogen max 150 ernstige uitdroging)
mg per dag in urine worden
aangetroffen
Urinesediment Urine wordt Kristallen - Leukocyten (ontsteking)
gecentrifugeerd. De vaste - Erytrocyten (glomerulonefritis, -ontsteking, nierstenen, tumor
bestanddelen zullen zakken - Bacteriën (ontsteking)
naar bodem. - Cilinders (eiwitten)
Urinekweek Urineweginfectie <1000 bact/ml 1000-100.000 bact.ml (vermoedelijk onjuist opgevangen en
vaststellen + veroorzakende bewaard, te warm bijv.)
bacterie (AB)
>100.000 bact/ml (infectie)
Glucosegehalte Vrijwel 0 Verhoogd (diabetes mellitus)
Urine die geproduceert wordt= steriel
Urine met mictie= niet steriel. In urethra zitten bacteriën !
Daarom voor urineonderzoek alleen ‘midstream-urine’(gewassen plas): middelste deel van
urinestroom.


1

,2.Bloedonderzoek
 Functie
o Bepaling van de klaring
 Hoeveelheid bloed die in 1 minuut volledig van een stof (bijv. Creatinine) wordt
gezuiverd.
Stof of onderzoek Normaal Afwijkend
Creatinineklaring 100-140 ml/min
GFR (glomerulaire 100 ml/minuut
filtratiesnelheid) 80 jaar: 60 ml/minuut.

 GFR: glomerulaire filtratiesnelheid
o Geeft nauwkeurige indruk van de glomerulusfunctie
o Met GFR wordt bedoeld hoeveelheid bloed die per tijdseenheid wordt gefilterd door de
glomerulus. Goede maat hiervoor is klaring insuline
 Inuline= stof die IV wordt toegediend en vrijwel voor 100% wordt gefilterd door de
glomerulus. Na volledige passage door de glomerulus wordt de stof niet meer
teruggeresorbeerd noch door de tubulus uitgescheiden.
 Inuline wordt alleen door de nieren uitgescheiden
o GFR staat gelijk aan de klaring van insuline , echter omdat het veel werk is wordt vrijwel vaak
de creatinineklaring toegepast.
 Creatinine
o Met nierfunctie wordt de capaciteit van de nieren om het bloed te filteren bedoeld.
Hiervoor worden de hoeveelheid afvalstoffen in het bloed gemeten. Als nieren
onvoldoende werken, komt de stof Creatinine in het bloed. Dit is een afvalstof uit de
spieren. Hoe meer Creatinine in het bloed zit, hoe slechter de nieren filtreren. Dit is
mede afhankelijk van leeftijd en geslacht. Met de MDRD formule wordt het Creatine
gehalte in het bloed gemeten en uitgedrukt in een getal. Dit getal heet de GFR (de
glomerulaire filtratie snelheid) ofwel hoe goed filteren de nieren.
o Nadeel creatinineklaring
 Dat een deel van stof door tubulus extra wordt uitgescheiden klaring valt hoger
uit dan werkelijke GFR!


Begrippen: toets!
 Polyurie is >2 L/dag plassen
o Diabetes

 Oligurie is <400 ml / 24 uur filteren
 Anurie is <300 ml / 24 uur plassen




2

, Speciale onderzoeken
Röntgen
 Buikoverzichtsfoto
o Geringe informatie, alleen contouren nieren beoordelen
o Nierstenen die bestaan uit calcium wel zichtbaar
 Intraveneus pyelogram (ivp)
o Contrastmiddel maakt zichtbaar
 Nieren, nierbekken, ureters en blaas
o Antegrade pyelografie
 Direct in pyelum gespoten door huid
o Retrograde pyelografie
 Door katheter op te voeren via urethra, blaas en ureter
 Angiografie
o Nierarterie aanprikken met contrastmiddel
 CT-scan
o Doorsnede nieren

Renogram (scintigram)
 Radioactieve stof inspuiten die voornamelijk door de nier wordt uitgescheiden.
 Geeft beeld van doorstroming en uitscheidingsvermogen van de nieren

Echo
 Informatie verkrijgen
o Grootte nieren en ureters
o Niercysten en tumoren
 Nadeel
o Minder duidelijke beelden
 Voordeel
o Minder belastend


Nierbiopsie middels scopie of door de huid heen
 Microscopisch onderzoek

IVU (intraveneus urogram)
 Anatomische als functionele informatie verkregen. (wordt minder betrouwbaar bij een gestoorde
nierfunctie creatinine >200 umol/l door slechte contrastuitscheiding)

Cystoscopie
 Blaastumor uitsluiten




3