Psychologie & Wetenschap werkgroep 4
1. Wat is de harde kern in een research programma van Lakatos? Wat is de relatie met het paradigma
van Kuhn? Wat is het verschil tussen beide? De harde kern in een programma bestaat uit
onveranderbare theoretische uitspraken. Dit komt overeen met de visie van Kuhn omdat er een
wetenschappelijke revolutie zal zijn wanneer de kern onhoudbaar is. Net zoals bij een paradigma, moet
er op zoek naar een nieuw research programma wanneer de huidige niet meer goed geaccepteerd is.
Het verschil met Kuhn is dat er meerdere rivaliserende research programma’s naast elkaar kunnen
bestaan, wat niet mogelijk is met Kuhn’s paradigma’s. Ook pleitte Lakatos voor een normatieve
wetenschapsleer met demarcatie tussen goede en slechte wetenschap, wat botst met Kuhn’s
declaratieve wetenschapsleer.
2. Wat is de beschermende gordel in een research programma van Lakatos? Wat is de overeenkomst met
Popper? Wat is het verschil tussen een RP van Lakatos en Popper’s visie op wetenschap? De
beschermende gordel bestaat uit hulp-hypothesen en ‘positieve heuristiek’ die de harde kern
beschermen zodat deze niet door elke nieuwe uitspraak of anomalie omvergeworpen kan worden. Deze
gordel komt overeen met Popper’s visie omdat falsificatie veranderingen teweeg kan brengen in die
beschermende gordel. Een verschil met Popper is dat Lakatos stelt dat het rationeel is om een lange tijd
nog vast te houden aan een research programma wanneer er omverwerpende anomalieën zich
voordoen. Dit terwijl Popper zich nooit zou vasthouden aan een hypothese die hij heeft gefalsifieerd.
3. Wat is een heuristiek in een research programma van Lakatos? Wat is de relatie met
wetenschappelijke vooruitgang? Positieve heuristiek komt voor in de beschermende gordel van het
research programma. Het is het vermogen om nieuwe onderzoeksvragen (nieuwe voorspellingen) te
genereren en nieuwe verschijnselen in de theorie onder te brengen. Dit bepaalt de groei van een
programma en laat dus zien of het progressief of degeneratief is. Progressieve programma’s zorgen voor
vooruitgang in de wetenschap.
4. Wat bedoelt Lakatos met ‘rivaliserende research programma’s’? Leg uit waarom je in het ‘IQ debat’
het nature en het nurture gericht onderzoek als rivaliserende research programma’s zou kunnen
onderscheiden. Geef een korte beschrijving van beide. Er kunnen rivaliserende research programma’s
naast elkaar voorkomen, programma’s die allebei een totaal andere kern hebben over eenzelfde
onderwerp, maar geen van beide gefalsifieerd kunnen worden. In het IQ debat heb je een programma
dat stelt dat IQ verschillen aangeboren zijn. De harde kern is dus dat IQ verschillen tussen individuen en
groepen genetisch bepaald zijn. De gordel er omheen heeft bewijzen dat er verschillen zitten tussen
etnische groepen in hun IQ score. Het andere programma stelt dat de omgeving de IQ verschillen
bepaald. De harde kern stelt dat elk individu dezelfde mentale vermogens heeft, maar deze anders
ontplooit aan de hand van de omgeving. De gordel er omheen kan verschillende omgevingsfactoren
laten zien die verschillen creëren in IQ (misschien met tweelingstudies). Beide programma’s kennen
anomalieën, maar ook beschermende maatregelen hiertegen. Geen van beiden kan compleet
omvergeworpen worden, dus bestaan ze naast elkaar.
1. Wat is de harde kern in een research programma van Lakatos? Wat is de relatie met het paradigma
van Kuhn? Wat is het verschil tussen beide? De harde kern in een programma bestaat uit
onveranderbare theoretische uitspraken. Dit komt overeen met de visie van Kuhn omdat er een
wetenschappelijke revolutie zal zijn wanneer de kern onhoudbaar is. Net zoals bij een paradigma, moet
er op zoek naar een nieuw research programma wanneer de huidige niet meer goed geaccepteerd is.
Het verschil met Kuhn is dat er meerdere rivaliserende research programma’s naast elkaar kunnen
bestaan, wat niet mogelijk is met Kuhn’s paradigma’s. Ook pleitte Lakatos voor een normatieve
wetenschapsleer met demarcatie tussen goede en slechte wetenschap, wat botst met Kuhn’s
declaratieve wetenschapsleer.
2. Wat is de beschermende gordel in een research programma van Lakatos? Wat is de overeenkomst met
Popper? Wat is het verschil tussen een RP van Lakatos en Popper’s visie op wetenschap? De
beschermende gordel bestaat uit hulp-hypothesen en ‘positieve heuristiek’ die de harde kern
beschermen zodat deze niet door elke nieuwe uitspraak of anomalie omvergeworpen kan worden. Deze
gordel komt overeen met Popper’s visie omdat falsificatie veranderingen teweeg kan brengen in die
beschermende gordel. Een verschil met Popper is dat Lakatos stelt dat het rationeel is om een lange tijd
nog vast te houden aan een research programma wanneer er omverwerpende anomalieën zich
voordoen. Dit terwijl Popper zich nooit zou vasthouden aan een hypothese die hij heeft gefalsifieerd.
3. Wat is een heuristiek in een research programma van Lakatos? Wat is de relatie met
wetenschappelijke vooruitgang? Positieve heuristiek komt voor in de beschermende gordel van het
research programma. Het is het vermogen om nieuwe onderzoeksvragen (nieuwe voorspellingen) te
genereren en nieuwe verschijnselen in de theorie onder te brengen. Dit bepaalt de groei van een
programma en laat dus zien of het progressief of degeneratief is. Progressieve programma’s zorgen voor
vooruitgang in de wetenschap.
4. Wat bedoelt Lakatos met ‘rivaliserende research programma’s’? Leg uit waarom je in het ‘IQ debat’
het nature en het nurture gericht onderzoek als rivaliserende research programma’s zou kunnen
onderscheiden. Geef een korte beschrijving van beide. Er kunnen rivaliserende research programma’s
naast elkaar voorkomen, programma’s die allebei een totaal andere kern hebben over eenzelfde
onderwerp, maar geen van beide gefalsifieerd kunnen worden. In het IQ debat heb je een programma
dat stelt dat IQ verschillen aangeboren zijn. De harde kern is dus dat IQ verschillen tussen individuen en
groepen genetisch bepaald zijn. De gordel er omheen heeft bewijzen dat er verschillen zitten tussen
etnische groepen in hun IQ score. Het andere programma stelt dat de omgeving de IQ verschillen
bepaald. De harde kern stelt dat elk individu dezelfde mentale vermogens heeft, maar deze anders
ontplooit aan de hand van de omgeving. De gordel er omheen kan verschillende omgevingsfactoren
laten zien die verschillen creëren in IQ (misschien met tweelingstudies). Beide programma’s kennen
anomalieën, maar ook beschermende maatregelen hiertegen. Geen van beiden kan compleet
omvergeworpen worden, dus bestaan ze naast elkaar.
