Riskmanagement en Managerial Controls
Afsluitende moduleopdracht
R. Ramjiawan
Cursistnummer: 44352
27 april 2016
NCOI Opleidingsgroep
HBO Financieel Economisch Management specialisatie Controlling
Module Risicomanagement en Managerial Controls Docent: Dhr. O. v Summeren
Vertrouwelijk
,Voorwoord
Graag wil ik mijzelf eerst even voorstellen. Mijn naam is Rishma Ramjiawan, ik ben werkzaam als financieel
medewerkster bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor mijn opleiding HBO
Bachelor Financieel Management specialisatie Controlling heb ik ter afsluiting van de module
Riskmanagement en managerial controls dit rapport gemaakt aan de hand van de moduleopdracht welke door
het NCOI ter beschikking is gesteld als exameninformatie voor deze module en die bestaat uit:
een risicoanalyse van huidige management controle systeem
een advies hierover met bijbehorend verbetervoorstel voor het management control systeem
Ik heb de module met veel belangstelling gevolgd. De docent heeft de groep goed weten te motiveren en
diverse praktijkvoorbeelden behandeld waardoor er een goede balans was tussen theorie en praktijk. Ik heb
veel geleerd door de feedback van mijn medestudenten, collega’s en docent de heer van Summeren die het
studiemateriaal uitgebreid en diepgaand heeft behandeld waarvoor mijn hartelijke dank.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Den Haag, 27 april 2016
Rishma Ramjiawan
1
Module Risicomanagement en Managerial Controls
,Inhoudsopgave
Samenvatting ........................................................................................................................................................3
1. Inleiding.........................................................................................................................................................4
Organisatiebeschrijving ....................................................................................................................................4
Missie ................................................................................................................................................................4
Visie ..................................................................................................................................................................4
Strategie ...........................................................................................................................................................4
Organisatiedoelstelling 2015/2016 ...................................................................................................................4
Probleemanalyse ..............................................................................................................................................4
Centrale Onderzoeksvraag ...............................................................................................................................5
Leeswijzer .........................................................................................................................................................5
2. Huidige MCS binnen XXX.............................................................................................................................5
Result controls ..................................................................................................................................................5
Action controls ..................................................................................................................................................5
Personal controls ..............................................................................................................................................6
Cultural controls ................................................................................................................................................6
3. Een management control systeem en risico’s ..............................................................................................7
Risico-identificatie .............................................................................................................................................7
Risicobeoordeling .............................................................................................................................................7
Risicobeheersing ..............................................................................................................................................8
Monitoring .........................................................................................................................................................8
4. Plan van aanpak aanpassingen in het huidige management control systeem ............................................8
Action controls ..................................................................................................................................................9
Cultural controls ................................................................................................................................................9
Result controls ..................................................................................................................................................9
5. Conclusie en aanbevelingen.........................................................................................................................9
Conclusies ........................................................................................................................................................9
Aanbevelingen ............................................................................................................................................... 10
Literatuurlijst ...................................................................................................................................................... 11
Bijlage I Risico-identificatie ................................................................................................................................ 12
Bijlage II Risicobeoordeling ............................................................................................................................... 13
Rishma Ramjiawan
2
Module Risicomanagement en Managerial Controls
, Samenvatting
Dit document bevat een uitwerking van een risicoanalyse die gekoppeld is aan het management control
systeem. De risicoanalyse is uitgevoerd op de afdeling debiteurenbeheer van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Directie Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk.
Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk, afgekort XXX, is een dienstverlenend bedrijf op het gebied van
bedrijfsvoering voor wat betreft het oplossen van management- en expertisevraagstukken voor ministeries.
XXX heeft tien organisatieonderdelen. Eén daar van is Bedrijfsvoering en Financiën (XXXX). XXXX ontzorgt
baten –lasten organisaties door volledige ondersteuning en advies te bieden op het gebied van financiële
administratie en bedrijfsvoering. Onder het ondersteunen van de financiële administratie wordt verstaan het
verzorgen van de crediteuren-, debiteuren – en activa–administraties. De focus van deze dienstverlening is
gericht op snel- en betrouwbaarheid door middel van verregaande automatisering en standaardisering van
processen.
Signalen over de aanwezigheid van onvoldoende kwaliteit van de financiële functie binnen XXX zijn reden
geweest om een QuickScan uit te voeren naar het functioneren ervan. Tevens heeft de Auditdienst Rijk [ADR]
een aantal bevindingen geconstateerd naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole over 2012 hetgeen geleid
heeft tot de rapportage van twee onvolkomenheden door de Algemene Rekenkamer [AR]. Deze als ook XXX
brede ontwikkelingen hebben aanleiding gegeven tot het opzetten van het project Redesign Financiële
Functie (RFF) van XXX. Naast de registratie van financiële feiten vormt het rapporteren daarvan en ofwel de
(financiële) informatievoorziening een essentieel onderdeel van RFF.
Binnen XXX kennen we drie soorten rapportages:
Operationele rapportages
Management rapportages
OO-specifieke klantrapportages
De operationele rapportages zijn gericht op een goede beheersing van de primaire processen waaronder
debiteurenbeheer en bevatten gegevens over de juistheid en volledigheid van primaire vastlegging van
gegevens. Deze rapportages worden MRS- rapportages genoemd. Deze moduleopdracht gaat over de
risico’s die ontstaan bij een niet goedlopende debiteurenbeheer. In het huidige management control systeem
wordt te weinig aandacht besteed aan de risico’s die de afdeling debiteurenbeheer loopt.
In de uitwerking van de moduleopdracht is voornamelijk onderzocht welke risico’s de afdeling
debiteurenbeheer loopt als er niet actief aan debiteurenbeheer wordt gedaan. Een van de grootste risico’s is
de voorziening dubieuze debiteuren, deze ontstaat als de verkoopfacturen niet binnen één jaar zijn betaald.
Om dit te voorkomen moeten er goede beheersmaatregelen opgesteld worden, dit wordt gerealiseerd door
eerst een risicoanalyse te maken vervolgens beheersmaatregelen opstellen en deze implementeren in het
management control systeem.
Door het aanpassen van het management control systeem met de genomen beheersmaatregelen wordt het
risico op het vormen van de voorziening dubieuze debiteuren beheerst. Hierdoor loopt XXX geen inkomsten
mis, het uurtarief voor debiteurenbeheer blijft kostendekkend waardoor debiteurenbeheer nog in de standaard
dienstverlening van XXX zal blijven.
Rishma Ramjiawan
3
Module Risicomanagement en Managerial Controls
Afsluitende moduleopdracht
R. Ramjiawan
Cursistnummer: 44352
27 april 2016
NCOI Opleidingsgroep
HBO Financieel Economisch Management specialisatie Controlling
Module Risicomanagement en Managerial Controls Docent: Dhr. O. v Summeren
Vertrouwelijk
,Voorwoord
Graag wil ik mijzelf eerst even voorstellen. Mijn naam is Rishma Ramjiawan, ik ben werkzaam als financieel
medewerkster bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor mijn opleiding HBO
Bachelor Financieel Management specialisatie Controlling heb ik ter afsluiting van de module
Riskmanagement en managerial controls dit rapport gemaakt aan de hand van de moduleopdracht welke door
het NCOI ter beschikking is gesteld als exameninformatie voor deze module en die bestaat uit:
een risicoanalyse van huidige management controle systeem
een advies hierover met bijbehorend verbetervoorstel voor het management control systeem
Ik heb de module met veel belangstelling gevolgd. De docent heeft de groep goed weten te motiveren en
diverse praktijkvoorbeelden behandeld waardoor er een goede balans was tussen theorie en praktijk. Ik heb
veel geleerd door de feedback van mijn medestudenten, collega’s en docent de heer van Summeren die het
studiemateriaal uitgebreid en diepgaand heeft behandeld waarvoor mijn hartelijke dank.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Den Haag, 27 april 2016
Rishma Ramjiawan
1
Module Risicomanagement en Managerial Controls
,Inhoudsopgave
Samenvatting ........................................................................................................................................................3
1. Inleiding.........................................................................................................................................................4
Organisatiebeschrijving ....................................................................................................................................4
Missie ................................................................................................................................................................4
Visie ..................................................................................................................................................................4
Strategie ...........................................................................................................................................................4
Organisatiedoelstelling 2015/2016 ...................................................................................................................4
Probleemanalyse ..............................................................................................................................................4
Centrale Onderzoeksvraag ...............................................................................................................................5
Leeswijzer .........................................................................................................................................................5
2. Huidige MCS binnen XXX.............................................................................................................................5
Result controls ..................................................................................................................................................5
Action controls ..................................................................................................................................................5
Personal controls ..............................................................................................................................................6
Cultural controls ................................................................................................................................................6
3. Een management control systeem en risico’s ..............................................................................................7
Risico-identificatie .............................................................................................................................................7
Risicobeoordeling .............................................................................................................................................7
Risicobeheersing ..............................................................................................................................................8
Monitoring .........................................................................................................................................................8
4. Plan van aanpak aanpassingen in het huidige management control systeem ............................................8
Action controls ..................................................................................................................................................9
Cultural controls ................................................................................................................................................9
Result controls ..................................................................................................................................................9
5. Conclusie en aanbevelingen.........................................................................................................................9
Conclusies ........................................................................................................................................................9
Aanbevelingen ............................................................................................................................................... 10
Literatuurlijst ...................................................................................................................................................... 11
Bijlage I Risico-identificatie ................................................................................................................................ 12
Bijlage II Risicobeoordeling ............................................................................................................................... 13
Rishma Ramjiawan
2
Module Risicomanagement en Managerial Controls
, Samenvatting
Dit document bevat een uitwerking van een risicoanalyse die gekoppeld is aan het management control
systeem. De risicoanalyse is uitgevoerd op de afdeling debiteurenbeheer van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Directie Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk.
Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk, afgekort XXX, is een dienstverlenend bedrijf op het gebied van
bedrijfsvoering voor wat betreft het oplossen van management- en expertisevraagstukken voor ministeries.
XXX heeft tien organisatieonderdelen. Eén daar van is Bedrijfsvoering en Financiën (XXXX). XXXX ontzorgt
baten –lasten organisaties door volledige ondersteuning en advies te bieden op het gebied van financiële
administratie en bedrijfsvoering. Onder het ondersteunen van de financiële administratie wordt verstaan het
verzorgen van de crediteuren-, debiteuren – en activa–administraties. De focus van deze dienstverlening is
gericht op snel- en betrouwbaarheid door middel van verregaande automatisering en standaardisering van
processen.
Signalen over de aanwezigheid van onvoldoende kwaliteit van de financiële functie binnen XXX zijn reden
geweest om een QuickScan uit te voeren naar het functioneren ervan. Tevens heeft de Auditdienst Rijk [ADR]
een aantal bevindingen geconstateerd naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole over 2012 hetgeen geleid
heeft tot de rapportage van twee onvolkomenheden door de Algemene Rekenkamer [AR]. Deze als ook XXX
brede ontwikkelingen hebben aanleiding gegeven tot het opzetten van het project Redesign Financiële
Functie (RFF) van XXX. Naast de registratie van financiële feiten vormt het rapporteren daarvan en ofwel de
(financiële) informatievoorziening een essentieel onderdeel van RFF.
Binnen XXX kennen we drie soorten rapportages:
Operationele rapportages
Management rapportages
OO-specifieke klantrapportages
De operationele rapportages zijn gericht op een goede beheersing van de primaire processen waaronder
debiteurenbeheer en bevatten gegevens over de juistheid en volledigheid van primaire vastlegging van
gegevens. Deze rapportages worden MRS- rapportages genoemd. Deze moduleopdracht gaat over de
risico’s die ontstaan bij een niet goedlopende debiteurenbeheer. In het huidige management control systeem
wordt te weinig aandacht besteed aan de risico’s die de afdeling debiteurenbeheer loopt.
In de uitwerking van de moduleopdracht is voornamelijk onderzocht welke risico’s de afdeling
debiteurenbeheer loopt als er niet actief aan debiteurenbeheer wordt gedaan. Een van de grootste risico’s is
de voorziening dubieuze debiteuren, deze ontstaat als de verkoopfacturen niet binnen één jaar zijn betaald.
Om dit te voorkomen moeten er goede beheersmaatregelen opgesteld worden, dit wordt gerealiseerd door
eerst een risicoanalyse te maken vervolgens beheersmaatregelen opstellen en deze implementeren in het
management control systeem.
Door het aanpassen van het management control systeem met de genomen beheersmaatregelen wordt het
risico op het vormen van de voorziening dubieuze debiteuren beheerst. Hierdoor loopt XXX geen inkomsten
mis, het uurtarief voor debiteurenbeheer blijft kostendekkend waardoor debiteurenbeheer nog in de standaard
dienstverlening van XXX zal blijven.
Rishma Ramjiawan
3
Module Risicomanagement en Managerial Controls
