Samenvatting boek Inleiding recht
Wat is recht: het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in banen
leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich niet
gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten.
Lijkt recht op bv. de normen van de moraal. Nee, de rechtsregel richt zich niet primair
tot het innerlijke van de mens, niet tot de gezindheid, maar houdt zich bezig met het
uiterlijke gedrag. (wie in gedachten moord is niet iets waar het recht zich mee bemoeit)
Verschillende definities van recht:
1e dimensie (recht):
John Austin: bij het recht gaat het om bevelen die worden geschraagd door bedreigingen
H.L.A. Hart: kenmerkend voor recht is niet dat het ontstaat uit bevelen van wetgevers,
maar dat het tot stand komt volgens een bepaalde procedure die onderworpen is aan
regels.
2e dimensie (rechter):
Oliver Holmes: recht is wat rechters doen of wat we kunnen verwachten dat zij gaan
doen.
3e dimensie (ordening):
algemeen: recht is het geheel aan regels dat de samenleving ordent.
Onderscheidingen in het recht:
Objectief recht: een samenstel van regels in een land.
Subjectief recht: als iemand pretendeert ergens recht op te hebben (bv. ik heb recht op
de levering van de gekochte auto)
Echter niet los van elkaar te denken, als wij namelijk pretenderen een subjectief recht te
hebben, baseren we dat vaak op het objectief recht. Dit is echter niet het geval bij
natuurrechten.
Mensen achten het mogelijk rechten te ontlenen aan de menselijke natuur, mensen
hebben van nature bepaalde rechten die niet zijn terug te voeren op afspraken die
burgers hebben gemaakt in de maatschappij.
Positief recht: het recht dat geldt krachtens uitvaardiging: het feit dat het door de staat
als geldend wordt geproclameerd.
Natuurrecht: een recht dat niet bewust door mensen is gemaakt, maar een recht dat van
nature, onafhankelijk van menselijke wilsbeslissingen geldt.
Publiekrecht: recht geregeld tussen de overheid en burgers, hierin staat het algemeen
belang centraal (dient een bepaald doel), ook is kenmerkend dat de partijen niet als
gelijken tegenover elkaar staan, en dat het initiatief tot handhaving uitgaat van de
overheid. Wordt soms ook wel gezien als het ‘uitzonderingsrecht’.
Privaatrecht: recht geregeld tussen burgers onderling. Kenmerkend is dat de partijen
gelijk zijn aan elkaar, het eigen belang centraal staat, en dat het initiatief tot handhaving
geschiedt door de burgers. Wordt soms ook wel gezien als het ‘gewone recht’.
Wat is recht: het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in banen
leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich niet
gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten.
Lijkt recht op bv. de normen van de moraal. Nee, de rechtsregel richt zich niet primair
tot het innerlijke van de mens, niet tot de gezindheid, maar houdt zich bezig met het
uiterlijke gedrag. (wie in gedachten moord is niet iets waar het recht zich mee bemoeit)
Verschillende definities van recht:
1e dimensie (recht):
John Austin: bij het recht gaat het om bevelen die worden geschraagd door bedreigingen
H.L.A. Hart: kenmerkend voor recht is niet dat het ontstaat uit bevelen van wetgevers,
maar dat het tot stand komt volgens een bepaalde procedure die onderworpen is aan
regels.
2e dimensie (rechter):
Oliver Holmes: recht is wat rechters doen of wat we kunnen verwachten dat zij gaan
doen.
3e dimensie (ordening):
algemeen: recht is het geheel aan regels dat de samenleving ordent.
Onderscheidingen in het recht:
Objectief recht: een samenstel van regels in een land.
Subjectief recht: als iemand pretendeert ergens recht op te hebben (bv. ik heb recht op
de levering van de gekochte auto)
Echter niet los van elkaar te denken, als wij namelijk pretenderen een subjectief recht te
hebben, baseren we dat vaak op het objectief recht. Dit is echter niet het geval bij
natuurrechten.
Mensen achten het mogelijk rechten te ontlenen aan de menselijke natuur, mensen
hebben van nature bepaalde rechten die niet zijn terug te voeren op afspraken die
burgers hebben gemaakt in de maatschappij.
Positief recht: het recht dat geldt krachtens uitvaardiging: het feit dat het door de staat
als geldend wordt geproclameerd.
Natuurrecht: een recht dat niet bewust door mensen is gemaakt, maar een recht dat van
nature, onafhankelijk van menselijke wilsbeslissingen geldt.
Publiekrecht: recht geregeld tussen de overheid en burgers, hierin staat het algemeen
belang centraal (dient een bepaald doel), ook is kenmerkend dat de partijen niet als
gelijken tegenover elkaar staan, en dat het initiatief tot handhaving uitgaat van de
overheid. Wordt soms ook wel gezien als het ‘uitzonderingsrecht’.
Privaatrecht: recht geregeld tussen burgers onderling. Kenmerkend is dat de partijen
gelijk zijn aan elkaar, het eigen belang centraal staat, en dat het initiatief tot handhaving
geschiedt door de burgers. Wordt soms ook wel gezien als het ‘gewone recht’.
