DEEL I : INLEIDING: ALGEMENE KENMERKEN
VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
HOOFDSTUK 1: WAT IS INTERNATIONAAL RECHT?
Europees recht is een deelverzameling van ruimer internationale recht.
- Handel
o OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling)
o Wereldhandelsorganisaties (World Trade Organisation, WTO/WHO)
- Milieu
o Het klimaatakkoord van Parijs → protocol, aanvulling op het Kaderverdrag rond klimaat
- Mensenrechten
o UVRM (Universele Verdrag voor de Rechten van de Mens)
o BUPO verdrag (Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten)
o Kinderrechtenverdrag
o EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) → meer regionaal
- Gewapende conflicten
o VN-handvest → regelt gebruik van geweld tussen staten
o Het internationaal humaniteit recht/recht van de gewapende conflicten regelt wat er wel of
niet is toegelaten in gewapende conflicten → bekende verdragen: conventies van Géneve
ACHTERGROND EN ROL (FINALITEIT VAN IR)
IR zorgt voor vreedzame co-existentie en samenwerking (coöperatie)
- onderscheid tussen het ‘recht van co-existentie’ en het ‘recht van coöperatie’ (2
facetten/gezichten) van het IR
o 1ste begrip verwijst naar die regels die de bevoegdheidsafbakening v/d respectievelijke
rechtssubjecten en hun vreedzame ‘samenbestaan’ tot doel hebben m.a.w. staten
vreedzaam te doen samenleven. Bv. regels inzake staatsaansprakelijkheid, inzake
vreedzame geschillenbeslechting en gebruik van geweld.
o 2e begrip verwijst naar regels die effectieve samenwerking tot doel hebben, niet enkel
de loutere co-existentie. Het veronderstelt meer actieve interactie tussen
rechtssubjecten om zo bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken. Bv. de
diverse handels- of milieuverdragen.
▪ Bv. klimaatakkoord van Parijs – klimaatprobleem zal niet door één enkele staat
kunnen worden aangepakt – samenwerking is nodig – men dient regels te
hebben om die samenwerking te faciliteren
1
, Vandaag is IR ook een politiek project
- “IR is een instrument om bruggen te bouwen tussen verschillende regio’s/culturen, en om te
streven naar een voorspoediger en rechtvaardiger wereld die berust op gedeelde normen en
waarden en met adequate bescherming voor de zogenaamde ‘global public goods’ in het belang
van de internationale gemeenschap en haar toekomstige generaties”
o Global public goods? Openbaar goed dat wereldwijd beschikbaar is
- Op het multilateraal niveau (vooral op VN niveau) doet men aan agenda setting – men gaat
prioriteiten uitzetten voor de IR gemeenschap – men gaat de agenda bepalen met IR
o Bv. MDGs en SDGs
▪ Millennium Development Goals = milleniumdoelstellingen (voorloper SDG)
▪ Sustainable Development Goals = duurzameontwikkelingsdoelstellingen →
verklaring van de VN die bepaalde doelstellingen probeert te verwezenlijken
• Men gaat IR gebruiken om bepaalde doelstellingen te verwezenlijken
m.a.w. om prioriteiten voorop te stellen/om aan agenda setting te doen,
om te bepalen wat er op de agenda komt – IR wordt daardoor een
politiek project
o 2005 World Summit Outcome
▪ De Wereldtop van 2005
• 191 lidstaten kwamen bijeen in New York
• unieke kans om gedurfde beslissingen te nemen op het gebied van
ontwikkeling, veiligheid, mensenrechten en hervorming van de
Verenigde Naties
- Manier om gemeenschappelijke fundamentele waarden te creëren
Het IR heeft zich gedurende 20ste eeuw enorm ontwikkeld, er is voortdurende groei dankzij de wereldwijde
globalisering – veel meer grensoverschrijdende gedrag zorgt voor een nood aan internationaal recht
- MAAR KEERZIJDE:
o Nieuwe initiatieven zijn heterogeen – ze gaan alle kanten uit – initiatieven binnen de VN,
OESO, WTO, die verschillen – er is niet één duidelijke wetgever die wetten produceert
▪ Gevolg: IR is minder toegankelijk dan NR
o Erosie (afslijten) van het nationale domaine réservé (zaken die voorbehouden zijn voor
de nationale jurisdictie)
o Kan soevereiniteit van staten in zekere mate beperken cf. Europese Unie
IR = heterogeen, ondoorzichtig, groeit op organische wijze (zonder begin/eindpunt). Internationaal recht
bevat het geheel aan normen die men terug vindt in de formele bronnen van het IR, verdragen en
internationaal gewoonterecht.
2
VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
HOOFDSTUK 1: WAT IS INTERNATIONAAL RECHT?
Europees recht is een deelverzameling van ruimer internationale recht.
- Handel
o OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling)
o Wereldhandelsorganisaties (World Trade Organisation, WTO/WHO)
- Milieu
o Het klimaatakkoord van Parijs → protocol, aanvulling op het Kaderverdrag rond klimaat
- Mensenrechten
o UVRM (Universele Verdrag voor de Rechten van de Mens)
o BUPO verdrag (Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten)
o Kinderrechtenverdrag
o EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) → meer regionaal
- Gewapende conflicten
o VN-handvest → regelt gebruik van geweld tussen staten
o Het internationaal humaniteit recht/recht van de gewapende conflicten regelt wat er wel of
niet is toegelaten in gewapende conflicten → bekende verdragen: conventies van Géneve
ACHTERGROND EN ROL (FINALITEIT VAN IR)
IR zorgt voor vreedzame co-existentie en samenwerking (coöperatie)
- onderscheid tussen het ‘recht van co-existentie’ en het ‘recht van coöperatie’ (2
facetten/gezichten) van het IR
o 1ste begrip verwijst naar die regels die de bevoegdheidsafbakening v/d respectievelijke
rechtssubjecten en hun vreedzame ‘samenbestaan’ tot doel hebben m.a.w. staten
vreedzaam te doen samenleven. Bv. regels inzake staatsaansprakelijkheid, inzake
vreedzame geschillenbeslechting en gebruik van geweld.
o 2e begrip verwijst naar regels die effectieve samenwerking tot doel hebben, niet enkel
de loutere co-existentie. Het veronderstelt meer actieve interactie tussen
rechtssubjecten om zo bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken. Bv. de
diverse handels- of milieuverdragen.
▪ Bv. klimaatakkoord van Parijs – klimaatprobleem zal niet door één enkele staat
kunnen worden aangepakt – samenwerking is nodig – men dient regels te
hebben om die samenwerking te faciliteren
1
, Vandaag is IR ook een politiek project
- “IR is een instrument om bruggen te bouwen tussen verschillende regio’s/culturen, en om te
streven naar een voorspoediger en rechtvaardiger wereld die berust op gedeelde normen en
waarden en met adequate bescherming voor de zogenaamde ‘global public goods’ in het belang
van de internationale gemeenschap en haar toekomstige generaties”
o Global public goods? Openbaar goed dat wereldwijd beschikbaar is
- Op het multilateraal niveau (vooral op VN niveau) doet men aan agenda setting – men gaat
prioriteiten uitzetten voor de IR gemeenschap – men gaat de agenda bepalen met IR
o Bv. MDGs en SDGs
▪ Millennium Development Goals = milleniumdoelstellingen (voorloper SDG)
▪ Sustainable Development Goals = duurzameontwikkelingsdoelstellingen →
verklaring van de VN die bepaalde doelstellingen probeert te verwezenlijken
• Men gaat IR gebruiken om bepaalde doelstellingen te verwezenlijken
m.a.w. om prioriteiten voorop te stellen/om aan agenda setting te doen,
om te bepalen wat er op de agenda komt – IR wordt daardoor een
politiek project
o 2005 World Summit Outcome
▪ De Wereldtop van 2005
• 191 lidstaten kwamen bijeen in New York
• unieke kans om gedurfde beslissingen te nemen op het gebied van
ontwikkeling, veiligheid, mensenrechten en hervorming van de
Verenigde Naties
- Manier om gemeenschappelijke fundamentele waarden te creëren
Het IR heeft zich gedurende 20ste eeuw enorm ontwikkeld, er is voortdurende groei dankzij de wereldwijde
globalisering – veel meer grensoverschrijdende gedrag zorgt voor een nood aan internationaal recht
- MAAR KEERZIJDE:
o Nieuwe initiatieven zijn heterogeen – ze gaan alle kanten uit – initiatieven binnen de VN,
OESO, WTO, die verschillen – er is niet één duidelijke wetgever die wetten produceert
▪ Gevolg: IR is minder toegankelijk dan NR
o Erosie (afslijten) van het nationale domaine réservé (zaken die voorbehouden zijn voor
de nationale jurisdictie)
o Kan soevereiniteit van staten in zekere mate beperken cf. Europese Unie
IR = heterogeen, ondoorzichtig, groeit op organische wijze (zonder begin/eindpunt). Internationaal recht
bevat het geheel aan normen die men terug vindt in de formele bronnen van het IR, verdragen en
internationaal gewoonterecht.
2
