College 1 (05-09)
1. De Swart – Een literatuuronderzoek naar wenselijke kenmerken van jeugdzorgwerkers in de
residentiële jeugdzorg
Samenvatng: Qua persoonlijkheidsfactoren zou een goede jeugdzorgwerker extravert, vriendelijk
en stabiel moeten zijn, en open moeten staan voor nieuwe ervaringen. Het gaat vooral om het
ontwikkelen van een warme en positeve relate met de jeugdige, het creëren van een veilig en
gestructureerd leeflimaat, jeugdigen actveren en actef betrekken bij de hulpverlening en goede
communicateve eigenschappen.
Aanleiding: wel bekend dat de jeugdzorgwerker een belangrijke bijdrage levert aan de kwaliteit van
de hulp, weinig bekend over welke kenmerken van de hulpverleners nu precies het verschil maken.
Belang: kenmerken van jeugdzorgwerkers worden als moderator gebruikt bij efectstudies van de
residentële jeugdzorg om de efectviteit van de residentële jeugdzorg te beoordelen. lp basis
daarvan kunnen de profelen in de praktjk gebruikt worden voor het opleiden, bijscholen en
ontwikkelen van jeugdzorgwerkers.
Residentiële jeugdzorgg: een 24-uurs voorziening, waar uithuisgeplaatste jeugdigen in een leefgroep
behandeling ontvangen van of opgevangen worden door teams, waarbij vaak gebruik wordt
gemaakt van het dagelijks leeflimaat als therapeutsch middel.
Kwadgantenmordel van Beutleg: het Kwadrantenmodel verdeelt de kenmerken van
jeugdzorgwerkers langs twee dimensies. Bij de eerste dimensie gaat het om kenmerken die (a)
persoonsgebonden of (b) werkgerelateerd zijn. De tweede dimensie gaat om kenmerken die (a)
objectef vast te stellen zijn door meten of registreren en (b) subjecteve kenmerken.
Het Kwadrantenmodel van Beutler
Persoonsgebonden Werkgebonden
kenmerken kenmerken
lbjectef Kwadrant A Kwadrant B
Leeftijd, sekse, etniciteit lpleiding, ervaring,
omvang en aard van
dienstverband
Subjectef Kwadrant C Kwadrant D
Persoonlijkheid, Professioneel handelen
veerkracht en houding
(competentes)
Bij het schetsen van het persoonlijkheidsprofel (C) wordt aangesloten bij het vijf factoren
persoonlijkheidsmodel (Big Five): extravert, vriendelijk, zorgvuldig, emotoneel stabiel en
nieuwsgierigheid.
Bij het schetsen van het competenteprofel (D) zijn met name de houdingsaspecten, vaardigheden
en competentes van de jeugdzorgwerkers van belang. Deze competentes zijn ontwikkeld op basis
van het takenpakket van de jeugdzorgwerkers.
Hypothese: een duidelijke relate tussen de persoonlijke kenmerken (inclusief competentes) en de
kwaliteit van de hulp is nog niet expliciet vastgelegd. Er wordt aangenomen dat het bieden van een
, goede relate, het creëren van een veilig klimaat en positeve ontwikkelings- en leermogelijkheden
belangrijke elementen zijn van wat een goede hulpverlener moet doen.
Doel studie: dit literatuuronderzoek richt zich op het beschrijven van persoonskenmerken en
competentes van jeugdzorgwerkers die in de literatuur wenselijk worden geacht voor residentële
jeugdzorgwerkers.
Methode: gegevens worden verzameld uit diverse studies met betrekking tot
persoonlijkheidskenmerken en competentes van residentële jeugdzorgwerkers. Analyse is gedaan
over 7 studies.
Resultaten:
Kwadgant C, Big Five + veegkgacht
Extraversie vs introversie.
- De jeugdzorgwerker zou extravert moeten zijn, hij zou enthousiast moeten zijn, zou van actef
aanpakken moeten weten en een gevoel voor humor moeten beziten.
Vriendelijkheid-competteve houding.
- De jeugdzorgwerker zou vriendelijk moeten zijn, optmistsch moeten zijn en een positeve en
optmistsche kijk moeten hebben.
Zorgvuldigheid vs ongestructureerdheid.
- Weinig informatee fexibiliteit wordt aangeduid als gewenste eigenschap om vraaggestuurd te
kunnen werken.
Emotonele stabiliteit vs neurotcisme.
- De jeugdzorgwerker zou voldoende controle over zichzelf moeten hebben (zelfcontrole en
zelfdiscipline) en tevens zelfvertrouwen en zelfwaardering (competent voelen) zou moeten
hebben. Daarnaast zou de jeugdzorgwerker assertef moeten zijn en eigen grenzen moeten
kunnen aangeven. lok moet de jeugdzorgwerker voorspelbaar, consistent, redelijk en tactvol
moeten zijn.
Nieuwsgierigheid vs behoudendheid.
- De jeugdzorgwerker zou over voldoende zelfennis moeten beschikken. Daarnaast zou de
jeugdzorgwerker open moeten zijn over het eigen handelen, zelfritsch moeten zijn en open
moeten staan voor kritek van anderen.
Veerkracht wordt als belangrijke eigenschap gezien die van belang is bij het omgaan met moeilijke
momenten die en residentële jeugdzorgwerker kan meemaken.
Kwadgant D, cormpetenties
lnderverdeeld in vier categorieën:
Therapeutc lfered Conditons (TlC’s)
- lnder alle omstandigheden oprecht en echt
- Creëert een klimaat van onvoorwaardelijke acceptate van de ander
- Empathisch
Het bieden van structuur
- Creëert een veilig klimaat
- Gaat passend om met macht
- Coördineert de hulp
Empowerment van de jeugdigen
- Ruimte geven
1. De Swart – Een literatuuronderzoek naar wenselijke kenmerken van jeugdzorgwerkers in de
residentiële jeugdzorg
Samenvatng: Qua persoonlijkheidsfactoren zou een goede jeugdzorgwerker extravert, vriendelijk
en stabiel moeten zijn, en open moeten staan voor nieuwe ervaringen. Het gaat vooral om het
ontwikkelen van een warme en positeve relate met de jeugdige, het creëren van een veilig en
gestructureerd leeflimaat, jeugdigen actveren en actef betrekken bij de hulpverlening en goede
communicateve eigenschappen.
Aanleiding: wel bekend dat de jeugdzorgwerker een belangrijke bijdrage levert aan de kwaliteit van
de hulp, weinig bekend over welke kenmerken van de hulpverleners nu precies het verschil maken.
Belang: kenmerken van jeugdzorgwerkers worden als moderator gebruikt bij efectstudies van de
residentële jeugdzorg om de efectviteit van de residentële jeugdzorg te beoordelen. lp basis
daarvan kunnen de profelen in de praktjk gebruikt worden voor het opleiden, bijscholen en
ontwikkelen van jeugdzorgwerkers.
Residentiële jeugdzorgg: een 24-uurs voorziening, waar uithuisgeplaatste jeugdigen in een leefgroep
behandeling ontvangen van of opgevangen worden door teams, waarbij vaak gebruik wordt
gemaakt van het dagelijks leeflimaat als therapeutsch middel.
Kwadgantenmordel van Beutleg: het Kwadrantenmodel verdeelt de kenmerken van
jeugdzorgwerkers langs twee dimensies. Bij de eerste dimensie gaat het om kenmerken die (a)
persoonsgebonden of (b) werkgerelateerd zijn. De tweede dimensie gaat om kenmerken die (a)
objectef vast te stellen zijn door meten of registreren en (b) subjecteve kenmerken.
Het Kwadrantenmodel van Beutler
Persoonsgebonden Werkgebonden
kenmerken kenmerken
lbjectef Kwadrant A Kwadrant B
Leeftijd, sekse, etniciteit lpleiding, ervaring,
omvang en aard van
dienstverband
Subjectef Kwadrant C Kwadrant D
Persoonlijkheid, Professioneel handelen
veerkracht en houding
(competentes)
Bij het schetsen van het persoonlijkheidsprofel (C) wordt aangesloten bij het vijf factoren
persoonlijkheidsmodel (Big Five): extravert, vriendelijk, zorgvuldig, emotoneel stabiel en
nieuwsgierigheid.
Bij het schetsen van het competenteprofel (D) zijn met name de houdingsaspecten, vaardigheden
en competentes van de jeugdzorgwerkers van belang. Deze competentes zijn ontwikkeld op basis
van het takenpakket van de jeugdzorgwerkers.
Hypothese: een duidelijke relate tussen de persoonlijke kenmerken (inclusief competentes) en de
kwaliteit van de hulp is nog niet expliciet vastgelegd. Er wordt aangenomen dat het bieden van een
, goede relate, het creëren van een veilig klimaat en positeve ontwikkelings- en leermogelijkheden
belangrijke elementen zijn van wat een goede hulpverlener moet doen.
Doel studie: dit literatuuronderzoek richt zich op het beschrijven van persoonskenmerken en
competentes van jeugdzorgwerkers die in de literatuur wenselijk worden geacht voor residentële
jeugdzorgwerkers.
Methode: gegevens worden verzameld uit diverse studies met betrekking tot
persoonlijkheidskenmerken en competentes van residentële jeugdzorgwerkers. Analyse is gedaan
over 7 studies.
Resultaten:
Kwadgant C, Big Five + veegkgacht
Extraversie vs introversie.
- De jeugdzorgwerker zou extravert moeten zijn, hij zou enthousiast moeten zijn, zou van actef
aanpakken moeten weten en een gevoel voor humor moeten beziten.
Vriendelijkheid-competteve houding.
- De jeugdzorgwerker zou vriendelijk moeten zijn, optmistsch moeten zijn en een positeve en
optmistsche kijk moeten hebben.
Zorgvuldigheid vs ongestructureerdheid.
- Weinig informatee fexibiliteit wordt aangeduid als gewenste eigenschap om vraaggestuurd te
kunnen werken.
Emotonele stabiliteit vs neurotcisme.
- De jeugdzorgwerker zou voldoende controle over zichzelf moeten hebben (zelfcontrole en
zelfdiscipline) en tevens zelfvertrouwen en zelfwaardering (competent voelen) zou moeten
hebben. Daarnaast zou de jeugdzorgwerker assertef moeten zijn en eigen grenzen moeten
kunnen aangeven. lok moet de jeugdzorgwerker voorspelbaar, consistent, redelijk en tactvol
moeten zijn.
Nieuwsgierigheid vs behoudendheid.
- De jeugdzorgwerker zou over voldoende zelfennis moeten beschikken. Daarnaast zou de
jeugdzorgwerker open moeten zijn over het eigen handelen, zelfritsch moeten zijn en open
moeten staan voor kritek van anderen.
Veerkracht wordt als belangrijke eigenschap gezien die van belang is bij het omgaan met moeilijke
momenten die en residentële jeugdzorgwerker kan meemaken.
Kwadgant D, cormpetenties
lnderverdeeld in vier categorieën:
Therapeutc lfered Conditons (TlC’s)
- lnder alle omstandigheden oprecht en echt
- Creëert een klimaat van onvoorwaardelijke acceptate van de ander
- Empathisch
Het bieden van structuur
- Creëert een veilig klimaat
- Gaat passend om met macht
- Coördineert de hulp
Empowerment van de jeugdigen
- Ruimte geven
