Arresten:
• Mulder q.q./ Credit Lyonnais
• Rabobank/Knol q.q
• Dix q.q./ING
• Coface/intergamma
• Glencore/Nationale borgmaatschappij
• ING/Thielen q.q.
• ING/Schepel q.q.
2 soorten pandrecht op roerende zaken:
• Vuistpandrecht (Art. 3:236 BW): naar buiten toe kenbaar en de zaak moet uit de
macht van de pandgever worden gebracht.
• Stil pandrecht (Art. 3:237 BW): niet naar buiten toe kenbaar en de zaak mag in
de macht van de pandgever blijven. De stille overdracht tot zekerheid (fiducia - het
vertrouwen dat schuldeiser na voldoening van vordering de zaak terug overdraagt),
die verboden is op grond van Art. 3:84 lid 3 BW - Fiduciaverbod, wordt hiermee
vervangen
Vestiging pandrecht: Art. 3:98 jo. 3:84 lid 1 BW - 3 constitutieve vereisten:
• Geldige titel
• Geslaagde vestigingshandeling (levering)
• Beschikkingsbevoegdheid
Vestiging vuistpandrecht (Art. 3:236 lid 1 BW): dmv de zaak uit de macht van de
pandgever te halen en in de macht van de pandhouder te brengen. Ipv de pandhouder
kan dit ook ten aanzien van een derde, mits beide partijen het hierover eens zijn.
Komt de zaak weer in de macht van de pandgever, dan eindigt het pandrecht (Art.
3:258 lid 1 BW).
• Pandgever blijft bezitter (Art. 3:107 BW)
• Pandhouder gaat de zaak houden voor pandgever (Art. 3:110, 111 BW)
Vestiging stil pandrecht (Art. 3:237 BW): het heet ‘stil’ pandrecht omdat het niet
nodig is dat de zaak uit de macht van pandgever wordt gehaald, waardoor niet naar
buiten toe blijkt dat er een pandrecht is gevestigd. Vereisten vestiging:
• Authentieke akte of
• Geregistreerde onderhandse akte. Registratie voltooid de vestigingshandeling
• Pandgever moet akte ondertekenen (Art. 3:237 jo. 156 Rv)
• Pandgever moet in de akte verklaren bevoegd te zijn het goed te verpanden en of er
andere rechten op het goed rusten. (Art. 3:237 lid 2 BW)
Beide aktes geven het tijdstip van de vestiging van het pandrecht aan. Hiermee wordt
antedatering voorkomen.
Onderhandse akte: er is tijd tussen opmaken akte en registratie akte. In de
tussentijd kunnen de volgende problemen voordoen:
• Vervreemding of bezwaring
• Beslag: wordt voor de registratie beslag gelegd op de vordering, dan kan het stille
pandrecht alsnog tot stand komen. Dit pandrecht kan echter niet aan beslaggever
worden tegengeworpen (Art. 453a lid 1 Rv)
• Faillissement: gaat voor de registratie de pandgever failliet, komt er geen
pandrecht tot stand (Art. 23 Fw jo. 3:98 BW jo. 35 Fw)
Voordelen authentieke akte:
• Vestiging komt direct tot stand door opmaken akte
• Bewijskracht (Art. 157 Rv)
• Manier waarop ervoor kan worden gezorgd dat de zaak wordt afgegeven, indien de
pandgever hier niet vrijwillig aan meewerkt
• Grosse van de authentieke akte levert een executoriale titel op
, Bescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid pandgever (Art. 3:238 BW):
vestiging pandrecht door beschikkingsonbevoegde pandgever is alsnog rechtsgeldig
indien de pandhouder te goeder trouw is. Jo. 3:11 BW (goeder trouw).
Diefstal en pandrecht: op grond van Art. 3:86 BW kan de eigenaar, die het bezit
van de zaak verloor als gevolg van diefstal, binnen 3 jaar na de diefstal, het goed van
verkrijger te goeder trouw revindiceren. Dit kan ook wanneer de verkrijger het goed
tussentijds al had verpand (Art. 3:238 lid 3 jo. 3:86 lid 3, 4 BW).
Faillissement en pandrecht: Art. 3:238 BW biedt hier ook bescherming tegen.
Pandhouder moet te goeder trouw zijn op het moment dat de verpande zaak aan hem
wordt afgegeven. Dit bekent dat als pandgever failliet is verklaard en dit bekend is
gemaakt in de Staatscourant, van de pandhouder geacht wordt dat hij de
beschikkingsonbevoegdheid van pandgever kende (Art. 14 lid 3 Fw). Dit ligt anders
wanneer het faillissement van pandgever slechts is bekendgemaakt in het
faillissementsregister. Heeft de pandhouder nooit afgifte van de zaak gekregen, dan
wordt hij ook nooit beschermd.
Bij beschikkingsonbevoegdheid van pandgever kan de pandhouder ook nog worden
beschermd door Art. 3:36 BW.
Bekrachtiging (Art. 3:58 BW): mislukt verpanding vd zaak als gevolg van de
beschikkingsonbevoegdheid van de pandgever, dan kan door bekrachtiging de
verpanding alsnog tot stand komen indien de pandgever later beschikkingsbevoegd
wordt.
Pandrecht bij voorbaat vestigen (Art. 3:97 jo. 3:98 BW):
• Stil pandrecht: kan zonder beperkingen bij voorbaat worden gevestigd.
• Vuistpand: kan slechts beperkt. Zaak moet in de macht van de pandhouder of
derde worden gebracht. Op een toekomstig te produceren zaak kan daarom geen
pandrecht bij voorbaat worden gevestigd. Om het vuistpand te vestigen, moet er
een mededeling worden gedaan aan de derde van de levering traditio longa manu.
Vereisten pandrecht bij voorbaat:
• Authentieke of onderhands geregistreerde akte
• Zaak moet voldoende worden bepaald (identificeerbaar)
• Pandgever moet beschikkingsbevoegd zijn. Maar van toekomstige zaak is pandgever
nog geen eigenaar en dus niet beschikkingsbevoegd. Hiervoor is vereist dat
pandgever de zaak daadwerkelijk verkrijgt.
Bij de overdracht van een roerende zaak kan een stil pandrecht worden voorbehouden
(Art. 3:81 lid 1 BW).
Meervoudige verpanding (Art. 3:237 lid 3 jo. 3:248 lid 3 BW): rangorde
pandrechten: wordt bepaald door de prior tempore regel: nieuwe pandrechten zijn
ondergeschikt aan oudere pandrechten.
Soms wordt pandhouder van wie het pandrecht als laatste is gevestigd, beschermd
tegen een eerder gevestigd pandrecht (Art. 3:238 lid 2 BW). Pandhouder moet dan
te goeder trouw zijn op het moment dat hij de zaak in zijn macht kreeg. De stille
pandhouder wordt in beginsel dus niet beschermd (Art. 3:238 lid 1 BW). Verkrijgt hij
op een later moment (middels afgifte) de zaak en was hij op dat moment te goeder
trouw, dan wordt hij wel beschermd (Art. 3:238 lid 2 BW). Er vindt dus een
rangwisseling plaats, waardoor het eerder gevestigde pandrecht niet aan hem kan
worden tegengeworpen.
Rechten en plichten pandhouder:
• Mulder q.q./ Credit Lyonnais
• Rabobank/Knol q.q
• Dix q.q./ING
• Coface/intergamma
• Glencore/Nationale borgmaatschappij
• ING/Thielen q.q.
• ING/Schepel q.q.
2 soorten pandrecht op roerende zaken:
• Vuistpandrecht (Art. 3:236 BW): naar buiten toe kenbaar en de zaak moet uit de
macht van de pandgever worden gebracht.
• Stil pandrecht (Art. 3:237 BW): niet naar buiten toe kenbaar en de zaak mag in
de macht van de pandgever blijven. De stille overdracht tot zekerheid (fiducia - het
vertrouwen dat schuldeiser na voldoening van vordering de zaak terug overdraagt),
die verboden is op grond van Art. 3:84 lid 3 BW - Fiduciaverbod, wordt hiermee
vervangen
Vestiging pandrecht: Art. 3:98 jo. 3:84 lid 1 BW - 3 constitutieve vereisten:
• Geldige titel
• Geslaagde vestigingshandeling (levering)
• Beschikkingsbevoegdheid
Vestiging vuistpandrecht (Art. 3:236 lid 1 BW): dmv de zaak uit de macht van de
pandgever te halen en in de macht van de pandhouder te brengen. Ipv de pandhouder
kan dit ook ten aanzien van een derde, mits beide partijen het hierover eens zijn.
Komt de zaak weer in de macht van de pandgever, dan eindigt het pandrecht (Art.
3:258 lid 1 BW).
• Pandgever blijft bezitter (Art. 3:107 BW)
• Pandhouder gaat de zaak houden voor pandgever (Art. 3:110, 111 BW)
Vestiging stil pandrecht (Art. 3:237 BW): het heet ‘stil’ pandrecht omdat het niet
nodig is dat de zaak uit de macht van pandgever wordt gehaald, waardoor niet naar
buiten toe blijkt dat er een pandrecht is gevestigd. Vereisten vestiging:
• Authentieke akte of
• Geregistreerde onderhandse akte. Registratie voltooid de vestigingshandeling
• Pandgever moet akte ondertekenen (Art. 3:237 jo. 156 Rv)
• Pandgever moet in de akte verklaren bevoegd te zijn het goed te verpanden en of er
andere rechten op het goed rusten. (Art. 3:237 lid 2 BW)
Beide aktes geven het tijdstip van de vestiging van het pandrecht aan. Hiermee wordt
antedatering voorkomen.
Onderhandse akte: er is tijd tussen opmaken akte en registratie akte. In de
tussentijd kunnen de volgende problemen voordoen:
• Vervreemding of bezwaring
• Beslag: wordt voor de registratie beslag gelegd op de vordering, dan kan het stille
pandrecht alsnog tot stand komen. Dit pandrecht kan echter niet aan beslaggever
worden tegengeworpen (Art. 453a lid 1 Rv)
• Faillissement: gaat voor de registratie de pandgever failliet, komt er geen
pandrecht tot stand (Art. 23 Fw jo. 3:98 BW jo. 35 Fw)
Voordelen authentieke akte:
• Vestiging komt direct tot stand door opmaken akte
• Bewijskracht (Art. 157 Rv)
• Manier waarop ervoor kan worden gezorgd dat de zaak wordt afgegeven, indien de
pandgever hier niet vrijwillig aan meewerkt
• Grosse van de authentieke akte levert een executoriale titel op
, Bescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid pandgever (Art. 3:238 BW):
vestiging pandrecht door beschikkingsonbevoegde pandgever is alsnog rechtsgeldig
indien de pandhouder te goeder trouw is. Jo. 3:11 BW (goeder trouw).
Diefstal en pandrecht: op grond van Art. 3:86 BW kan de eigenaar, die het bezit
van de zaak verloor als gevolg van diefstal, binnen 3 jaar na de diefstal, het goed van
verkrijger te goeder trouw revindiceren. Dit kan ook wanneer de verkrijger het goed
tussentijds al had verpand (Art. 3:238 lid 3 jo. 3:86 lid 3, 4 BW).
Faillissement en pandrecht: Art. 3:238 BW biedt hier ook bescherming tegen.
Pandhouder moet te goeder trouw zijn op het moment dat de verpande zaak aan hem
wordt afgegeven. Dit bekent dat als pandgever failliet is verklaard en dit bekend is
gemaakt in de Staatscourant, van de pandhouder geacht wordt dat hij de
beschikkingsonbevoegdheid van pandgever kende (Art. 14 lid 3 Fw). Dit ligt anders
wanneer het faillissement van pandgever slechts is bekendgemaakt in het
faillissementsregister. Heeft de pandhouder nooit afgifte van de zaak gekregen, dan
wordt hij ook nooit beschermd.
Bij beschikkingsonbevoegdheid van pandgever kan de pandhouder ook nog worden
beschermd door Art. 3:36 BW.
Bekrachtiging (Art. 3:58 BW): mislukt verpanding vd zaak als gevolg van de
beschikkingsonbevoegdheid van de pandgever, dan kan door bekrachtiging de
verpanding alsnog tot stand komen indien de pandgever later beschikkingsbevoegd
wordt.
Pandrecht bij voorbaat vestigen (Art. 3:97 jo. 3:98 BW):
• Stil pandrecht: kan zonder beperkingen bij voorbaat worden gevestigd.
• Vuistpand: kan slechts beperkt. Zaak moet in de macht van de pandhouder of
derde worden gebracht. Op een toekomstig te produceren zaak kan daarom geen
pandrecht bij voorbaat worden gevestigd. Om het vuistpand te vestigen, moet er
een mededeling worden gedaan aan de derde van de levering traditio longa manu.
Vereisten pandrecht bij voorbaat:
• Authentieke of onderhands geregistreerde akte
• Zaak moet voldoende worden bepaald (identificeerbaar)
• Pandgever moet beschikkingsbevoegd zijn. Maar van toekomstige zaak is pandgever
nog geen eigenaar en dus niet beschikkingsbevoegd. Hiervoor is vereist dat
pandgever de zaak daadwerkelijk verkrijgt.
Bij de overdracht van een roerende zaak kan een stil pandrecht worden voorbehouden
(Art. 3:81 lid 1 BW).
Meervoudige verpanding (Art. 3:237 lid 3 jo. 3:248 lid 3 BW): rangorde
pandrechten: wordt bepaald door de prior tempore regel: nieuwe pandrechten zijn
ondergeschikt aan oudere pandrechten.
Soms wordt pandhouder van wie het pandrecht als laatste is gevestigd, beschermd
tegen een eerder gevestigd pandrecht (Art. 3:238 lid 2 BW). Pandhouder moet dan
te goeder trouw zijn op het moment dat hij de zaak in zijn macht kreeg. De stille
pandhouder wordt in beginsel dus niet beschermd (Art. 3:238 lid 1 BW). Verkrijgt hij
op een later moment (middels afgifte) de zaak en was hij op dat moment te goeder
trouw, dan wordt hij wel beschermd (Art. 3:238 lid 2 BW). Er vindt dus een
rangwisseling plaats, waardoor het eerder gevestigde pandrecht niet aan hem kan
worden tegengeworpen.
Rechten en plichten pandhouder:
