1
7.1 Introductie
Deze paragraaf is een herhaling van de belangrijkste begrippen uit de
onderbouw.
Trilling: een periodieke beweging op een plaats.
Eigenschappen
1. Evenwichtsstand (in rust) = stand die een periodieke grafiek het gemiddelde
aangeeft.
2. Uitwijking u (in m) = beweging op een plaats t.o.v. de evenwichtstand
3. Amplitude = de maximale uitwijking
Bij een slinger is de uitwijking niet de afgelegde weg van het voorwerp,
maar de horizontale verplaatsing!
4. Periode T (eenheid s) of trillingstijd = Tijdsduur voor een beweging heen en
weer.
5. Frequentie f = in de eenheid Hertz (Hz of s-1)
Fase �: waar je in de trilling bent. Fase van een trilling is een getal wat aangeeft
hoeveel trillingen of delen van een trilling al doorlopen zijn op een bepaalde tijd.
Beschrijf uitwijking als stukje trilling:
Fase 0 = begin trilling
Fase 1 = na 1 trilling
Fase 0,5 = halverwege de trilling
� =�/�
Gereduceerde fase: Die geeft aan hoever een trilling is
binnen 1 volledige trilling beweging. Gereduceerde fase
is hetzelfde getal als de fase, maar met weglating van
het getal voor de komma
Daarmee is fase 1 gelijk aan gereduceerde fase 0.
Het is dus een getal tussen 0 en 1
Geluidsnelheid: De snelheid waarmee trillingen worden doorgegeven door de
deeltjes in het medium.
Hoort altijd een “medium” bij: lucht, water, metaal, etc.
Hoe sterker de moleculen verbonden zijn, des te groter is de snelheid van het
geluid in die stof. (Vaste stoffen hebben dus sterkere geluidssnelheid)
Afstand bepalen (echolocatie): Er wordt een geluidspuls uitgezonden en het
gereflecteerde geluid wordt opgevangen. Het tijdsverschil tussen de uitgezonden
puls en de ontvangen puls is een maat voor de afstand van de boot tot de vissen.
Geluidsterkte/ toonhoogte (frequentie): De grootte van de uitwijking.
Kleine uitwijking = zacht geluid
Grote uitwijking = hard geluid
, 2
Geluid is een verdikking en verdunning van een medium die zich verspreidt door dat
medium
Verspreiding van geluid volgt kwadratenwet:
De afname van geluidsterkte is omgekeerd evenredig met het kwadraat
van de afstand.
De kortste periode, is het geluid met de grootste frequentie
, 3
7.2 Geluid, trilling en zuivere tonen
Geluidsbron:
De bron die het geluid veroorzaakt, door in trilling en beweging te gaan.
De toonhoogte van het geluid van een bron is de frequentie f, in Hz
Een klankkast: versterkt het geluid doordat de lucht gaat meetrillen. Dat verschijnsel
heet resonantie
Resonantie: meetrillen van ene geluidsbron met andere geluidsbron, beide
geluidsbronnen moeten dezelfde frequentie hebben.
Oscillogram: laat de beweging van de trilling zien. Het is een u, t-diagram.
1. Maximale uitwijking = spanning in V = maat voor geluidsterkte
2. Periode = de tijdsduur totdat de beweging zich weer herhaalt
3. Amplitude = de maximale uitwijking (evenwichtstand naar maximale/
minimale waarde). Bij elektrisch signaal is de amplitude in volt
Figuur 1: Oscillogrammen stemvork en gitaarsnaar (brengt meerdere frequentes voort)
Harmonische trilling: is een trilling met slechts één frequentie, het oscillogram is
een sinusvorm.
Zuivere toon: één frequentie en een sinusvormig oscillogram.
Zuivere toon maak je met toongenerator of stemvork (omdat je de frequentie kan
instellen)
Samengestelde trilling: (Muziekinstrumenten en stemmen) = samengesteld uit
meer frequenties. Dit maakt de klankkleur van instrument of stem
Grondtoon: laagste frequentie in samengestelde trilling, de toon die je hoort
Massaveersysteem: voert een harmonische trilling uit.
Waardoor wordt toonhoogte bepaald van snaarinstrument/ eigenfrequentie?
- De spankracht
- De massa van trillende snaar: dikte en lengte snaar
De frequentie bepaald door de trillende massa + de veerconstante die het massa-
veersysteem laat trillen.
Eigenfrequentie: de frequentie waarmee iets van zichzelf wil trillen.
- snaarinstrument afhankelijk spankracht en massa
- klankkast afhankelijk materiaal en afmeting
7.1 Introductie
Deze paragraaf is een herhaling van de belangrijkste begrippen uit de
onderbouw.
Trilling: een periodieke beweging op een plaats.
Eigenschappen
1. Evenwichtsstand (in rust) = stand die een periodieke grafiek het gemiddelde
aangeeft.
2. Uitwijking u (in m) = beweging op een plaats t.o.v. de evenwichtstand
3. Amplitude = de maximale uitwijking
Bij een slinger is de uitwijking niet de afgelegde weg van het voorwerp,
maar de horizontale verplaatsing!
4. Periode T (eenheid s) of trillingstijd = Tijdsduur voor een beweging heen en
weer.
5. Frequentie f = in de eenheid Hertz (Hz of s-1)
Fase �: waar je in de trilling bent. Fase van een trilling is een getal wat aangeeft
hoeveel trillingen of delen van een trilling al doorlopen zijn op een bepaalde tijd.
Beschrijf uitwijking als stukje trilling:
Fase 0 = begin trilling
Fase 1 = na 1 trilling
Fase 0,5 = halverwege de trilling
� =�/�
Gereduceerde fase: Die geeft aan hoever een trilling is
binnen 1 volledige trilling beweging. Gereduceerde fase
is hetzelfde getal als de fase, maar met weglating van
het getal voor de komma
Daarmee is fase 1 gelijk aan gereduceerde fase 0.
Het is dus een getal tussen 0 en 1
Geluidsnelheid: De snelheid waarmee trillingen worden doorgegeven door de
deeltjes in het medium.
Hoort altijd een “medium” bij: lucht, water, metaal, etc.
Hoe sterker de moleculen verbonden zijn, des te groter is de snelheid van het
geluid in die stof. (Vaste stoffen hebben dus sterkere geluidssnelheid)
Afstand bepalen (echolocatie): Er wordt een geluidspuls uitgezonden en het
gereflecteerde geluid wordt opgevangen. Het tijdsverschil tussen de uitgezonden
puls en de ontvangen puls is een maat voor de afstand van de boot tot de vissen.
Geluidsterkte/ toonhoogte (frequentie): De grootte van de uitwijking.
Kleine uitwijking = zacht geluid
Grote uitwijking = hard geluid
, 2
Geluid is een verdikking en verdunning van een medium die zich verspreidt door dat
medium
Verspreiding van geluid volgt kwadratenwet:
De afname van geluidsterkte is omgekeerd evenredig met het kwadraat
van de afstand.
De kortste periode, is het geluid met de grootste frequentie
, 3
7.2 Geluid, trilling en zuivere tonen
Geluidsbron:
De bron die het geluid veroorzaakt, door in trilling en beweging te gaan.
De toonhoogte van het geluid van een bron is de frequentie f, in Hz
Een klankkast: versterkt het geluid doordat de lucht gaat meetrillen. Dat verschijnsel
heet resonantie
Resonantie: meetrillen van ene geluidsbron met andere geluidsbron, beide
geluidsbronnen moeten dezelfde frequentie hebben.
Oscillogram: laat de beweging van de trilling zien. Het is een u, t-diagram.
1. Maximale uitwijking = spanning in V = maat voor geluidsterkte
2. Periode = de tijdsduur totdat de beweging zich weer herhaalt
3. Amplitude = de maximale uitwijking (evenwichtstand naar maximale/
minimale waarde). Bij elektrisch signaal is de amplitude in volt
Figuur 1: Oscillogrammen stemvork en gitaarsnaar (brengt meerdere frequentes voort)
Harmonische trilling: is een trilling met slechts één frequentie, het oscillogram is
een sinusvorm.
Zuivere toon: één frequentie en een sinusvormig oscillogram.
Zuivere toon maak je met toongenerator of stemvork (omdat je de frequentie kan
instellen)
Samengestelde trilling: (Muziekinstrumenten en stemmen) = samengesteld uit
meer frequenties. Dit maakt de klankkleur van instrument of stem
Grondtoon: laagste frequentie in samengestelde trilling, de toon die je hoort
Massaveersysteem: voert een harmonische trilling uit.
Waardoor wordt toonhoogte bepaald van snaarinstrument/ eigenfrequentie?
- De spankracht
- De massa van trillende snaar: dikte en lengte snaar
De frequentie bepaald door de trillende massa + de veerconstante die het massa-
veersysteem laat trillen.
Eigenfrequentie: de frequentie waarmee iets van zichzelf wil trillen.
- snaarinstrument afhankelijk spankracht en massa
- klankkast afhankelijk materiaal en afmeting
