1. Unieburgerschap en nationaal burgerschap
a) Wat waren de belangrijkste feiten in deze zaak en wat was de
belangrijkste vraag die het Hof diende te beantwoorden? (Geef een
kernachtig antwoord in max. 200 woorden).
Rottmann, verzoeker, is geboren in Graz (Oostenrijk) en is daardoor een
Oostenrijks staatsburger. In 1995 verhuist hij, na verhoord te zijn over een
misdrijf, naar Duitsland (München) en verkrijgt daar de Duitse nationaliteit.
Hierdoor verloor Rottmann zijn Oostenrijkse nationaliteit.
In augustus 1999 deelde het stadsbestuur van Graz aan München mede dat
Rottmann per arrestatiebevel werd gezocht en was ingeleid voor een
strafzaak voor het Landesgericht für Strafsachen Graz. Op 4 juli 2000
besloot de Duitse autoriteit de door bedrog verkregen naturalisatie met
terugwerkende kracht in te trekken.
Het gevolg van intrekking van een door bedrog verkregen naturalisatie is
dat de persoon staatloos wordt en het burgerschap van de Unie verliest. Het
Hof stelt dat een lidstaat de gevolgen van de toekenning van nationaliteit
door een andere lidstaat niet mag beperken door extra voorwaarden te
stellen voor de erkenning van deze nationaliteit in verband met uitoefening
van een in het EG-Verdrag bepaalde fundamentele vrijheid. 1
De vraag aan het Hof was: ‘Verzet art. 17 EG zich ertegen als een lidstaat
een door bedrog verkregen naturalisatie wil intrekken met als gevolg dat de
persoon staatloos wordt en het burgerschap van de Unie verliest?’
b) Waarom is het volgens het Hof zo dat, hoewel de toekenning en
ontneming van nationaliteit tot de bevoegdheid van de lidstaten
behoort, het Unierecht van toepassing is?
Bij het ontnemen van nationaliteit verliest een persoon de nationaliteit van
een lidstaat van de Europese Unie. Het gevolg hiervan is dat hij staatloos
wordt en zijn hoedanigheid als burger van de Unie verliest. 2 Hierdoor
verliest de persoon dus zijn hoedanigheid verleend door art. 17 EG en de
daaraan verbonden rechten. Door de aard en de gevolgen hiervan valt dit
onder het Unierecht.3 De hoedanigheid van de burger van de Unie moet de
primaire hoedanigheid van de onderdanen van de lidstaten zijn. 4 Dit
betekent dat de onderdanen van de lidstaten recht hebben op de rechten
van de Unie, waardoor deze ook in acht moeten worden genomen bij het
toekennen of intrekken van een nationaliteit.
c) Aan welk beginsel moet de nationale rechter volgens het Hof het
intrekkingsbesluit toetsen en wat houdt dit concreet in?
De nationale rechter moet het intrekkingsbesluit toetsen aan het
evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel houdt in dat de gevolgen van het
verlies van het burgerschap van de Unie voor de betrokkene (en eventuele
leden van het gezin) moeten worden afgewogen tegen de ernst van de
inbreuk, het tijdsverloop tussen de naturalisatiebeslissing en het
1
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08 (Rottmann).
HvJ EU 7 juli 1992, C-269/90 (Micheletti).
2
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 36, (Rottmann).
3
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 42, (Rottmann).
4
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 33, (Rottmann).
a) Wat waren de belangrijkste feiten in deze zaak en wat was de
belangrijkste vraag die het Hof diende te beantwoorden? (Geef een
kernachtig antwoord in max. 200 woorden).
Rottmann, verzoeker, is geboren in Graz (Oostenrijk) en is daardoor een
Oostenrijks staatsburger. In 1995 verhuist hij, na verhoord te zijn over een
misdrijf, naar Duitsland (München) en verkrijgt daar de Duitse nationaliteit.
Hierdoor verloor Rottmann zijn Oostenrijkse nationaliteit.
In augustus 1999 deelde het stadsbestuur van Graz aan München mede dat
Rottmann per arrestatiebevel werd gezocht en was ingeleid voor een
strafzaak voor het Landesgericht für Strafsachen Graz. Op 4 juli 2000
besloot de Duitse autoriteit de door bedrog verkregen naturalisatie met
terugwerkende kracht in te trekken.
Het gevolg van intrekking van een door bedrog verkregen naturalisatie is
dat de persoon staatloos wordt en het burgerschap van de Unie verliest. Het
Hof stelt dat een lidstaat de gevolgen van de toekenning van nationaliteit
door een andere lidstaat niet mag beperken door extra voorwaarden te
stellen voor de erkenning van deze nationaliteit in verband met uitoefening
van een in het EG-Verdrag bepaalde fundamentele vrijheid. 1
De vraag aan het Hof was: ‘Verzet art. 17 EG zich ertegen als een lidstaat
een door bedrog verkregen naturalisatie wil intrekken met als gevolg dat de
persoon staatloos wordt en het burgerschap van de Unie verliest?’
b) Waarom is het volgens het Hof zo dat, hoewel de toekenning en
ontneming van nationaliteit tot de bevoegdheid van de lidstaten
behoort, het Unierecht van toepassing is?
Bij het ontnemen van nationaliteit verliest een persoon de nationaliteit van
een lidstaat van de Europese Unie. Het gevolg hiervan is dat hij staatloos
wordt en zijn hoedanigheid als burger van de Unie verliest. 2 Hierdoor
verliest de persoon dus zijn hoedanigheid verleend door art. 17 EG en de
daaraan verbonden rechten. Door de aard en de gevolgen hiervan valt dit
onder het Unierecht.3 De hoedanigheid van de burger van de Unie moet de
primaire hoedanigheid van de onderdanen van de lidstaten zijn. 4 Dit
betekent dat de onderdanen van de lidstaten recht hebben op de rechten
van de Unie, waardoor deze ook in acht moeten worden genomen bij het
toekennen of intrekken van een nationaliteit.
c) Aan welk beginsel moet de nationale rechter volgens het Hof het
intrekkingsbesluit toetsen en wat houdt dit concreet in?
De nationale rechter moet het intrekkingsbesluit toetsen aan het
evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel houdt in dat de gevolgen van het
verlies van het burgerschap van de Unie voor de betrokkene (en eventuele
leden van het gezin) moeten worden afgewogen tegen de ernst van de
inbreuk, het tijdsverloop tussen de naturalisatiebeslissing en het
1
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08 (Rottmann).
HvJ EU 7 juli 1992, C-269/90 (Micheletti).
2
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 36, (Rottmann).
3
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 42, (Rottmann).
4
HvJ EU 2 maart 2010, C-135/08, r.o. 33, (Rottmann).
