Samenvatting - Psychopathologie

Psychopathologie
 “Wat is er met deze mensen en waarom doen ze wat ze doen?”
= deelgebied van de psychiatrie
= deelgebied van de klinische psychologie
Psychopathologie: psychè (=ziel) + pathos (=lijden)
Psychopathologie
- ziekteleer van de psychè
- m.a.w. ziekteleer van de geest
Ziekteleer gaat over verschijnselen (symptomen) en ziektebeelden


Volgende criteria geven aan of emoties, gedachten en gedrag afwijkend zijn (Nevid, Rathus
& Greene, 2008):
 Het gedrag is uitzonderlijk
 Het gedrag is sociaal afwijkend
 Het gedrag is een gevolg van een foute perceptie of interpretatie van de realiteit
 Het gedrag vertoont aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon
 Ongepast of contraproductief gedrag
 Gevaar: voor de betrokkene zelf of voor anderen
Hedendaagse kijk:
Mensen zijn meer dan hun stoornis
 Wat kan iemand nog wel
 Wat wil iemand nog ontwikkelen en bereiken
Gaat niet per se over ‘genezen’
Herstelgerichte benadering:
Uit patiëntenrol kunnen stappen – grip op eigen leven
 Welzijn en persoonlijk verhaal van cliënt staat centraal
 Aandacht voor opbouw steunende netwerken
 Aandacht voor sociale inclusie
 Hoop en perspectief bieden

Persoonlijk en uniek proces:
 geen resultaat, wel een proces
 onvoorspelbaar, met ups en downs, met vooruitgang en terugval
 eigen tempo
 eigen traject
 je moet het zelf doen
 hulpverlener: ondersteunen, aanmoedigen, opties aanbieden
 vaak ook trage processen




Definitie:

,“Herstel is het persoonlijke proces waarbij iemand een min of meer ontwrichtende
levenservaring zodanig te boven komt, dat hij het eigen leven weer vanuit eigen wensen
en mogelijkheden, vorm kan geven, met of zonder blijvende gevolgen van die ervaring.”


Fasen van herstel




Herstelgerichte benadering: tips voor de orthopedagogische begeleider
- De hulpverlener is present (aandachtig aanwezig) en gebruikt zijn professionele
referentiekader op een terughoudende en bescheiden wijze.
- Reageert persoonlijk op gevoelens en emoties.
- Maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van, en sluit aan bij het eigen verhaal van de
cliënt.

, - Herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van de cliënt (empowerment) zowel
individueel als collectief.
- Erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid van de cliënt.
- Erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de cliënt door belangrijke anderen.
- Is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten van eigen regie/autonomie.
Het biopsychosociaal model

 Hoe ontstaan psychische aandoeningen?
 Behandeling en begeleiding zijn gericht op deze 3 factoren


Biologische factoren
 relatie tussen het functioneren van de
hersenen en een psychische aandoening
 stofwisseling in de hersenen is van invloed
op het psychisch functioneren
 prikkeloverdracht tussen de zenuwen: d.m.v
neurotransmitters
 Hersenen: Neurotransmitters
Psychische factoren
= iemands gedachten, emoties, wensen en doelen
 een verstoring van de ontwikkeling kan leiden tot
een psychische aandoening
 ervaringen en natuurlijke aanleg (nature) zijn
bepalend
o voor het karakter
o voor het gedachtenpatroon

Sociale factoren
 de context
 de mensen die ons opvoeden
 de mensen waar we veel mee omgaan




Het diathese-stressmodel stelt dat:
 je psychisch in balans bent als je het leven aankunt en geen last hebt van een psychische
aandoening
 je bent psychisch uit balans als je het leven niet aankunt zonder hulp van anderen en als
je psychiatrische symptomen hebt

, Psychische stoornissen zijn binnen deze visie complexe fenomenen met meerdere oorzaken
 onmogelijk om één enkele oorzaak aan te wijzen.
In alle gevallen draait het om de balans in draagkracht en draaglast.




Draagkracht = vermogen van iemand om zich aan te passen aan de situatie waarin hij leeft
Draaglast = kwetsbaarheden die iemand heeft en moeilijke zaken of gebeurtenissen die hij te
verwerken krijgt
Tegenslagen die vaak een groot beroep doen op de draagkracht: