Samenvatting boek onroerend goed als belegging
Inhoud:
Hoofdstuk 1 Beleggen in onroerend goed.......................................................................................................................3
1.1. Direct en indirect onroerend goed.......................................................................................................................4
1.2. Kenmerken en voor- en nadelen van beleggen in onroerend goed......................................................................5
1.3. Onroerendgoedbeleggingen in de praktijk...........................................................................................................6
Hoofdstuk 2 Theorie in beeld..........................................................................................................................................7
2.1 werking van onroerendgoedmarkten....................................................................................................................7
2.2 rendement en risico van onroerend goed...........................................................................................................13
2.3 samenstellen van onroerendgoedportefeuilles...................................................................................................14
2.4 verstand en gevoel..............................................................................................................................................14
Hoofdstuk 5................................................................................................................................................................... 15
5.1. Activiteiten, middelen, doelstellingen en criteria...............................................................................................15
5.2. soorten beleid.....................................................................................................................................................16
5.3. sturing.................................................................................................................................................................16
5.4. Organisatie.........................................................................................................................................................17
5.5. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 6 Acquisitie...................................................................................................................................................19
6.2. Plan vormen voor acquisitie...............................................................................................................................21
6.3 Vaststellen van rendementseisen........................................................................................................................22
6.4. Investeringsmogelijkheden (zoeken, vinden en beoordelen).............................................................................25
6.5 Beoordelen van rentabiliteit investeringsmogelijkheden....................................................................................26
Hoofdstuk 7................................................................................................................................................................... 31
7.1. Verder onderzoek en onderhandelingen............................................................................................................31
7.2. Letter of intent en/of koopovereenkomst..........................................................................................................32
7.3. Rendementsberekeningen en scenarioanalyses.................................................................................................32
7.4. Investeringsvoorstel...........................................................................................................................................32
7.5. Due Dillligence onderzoek..................................................................................................................................33
7.6. Levering..............................................................................................................................................................33
7.7. Overdracht en nazorg.........................................................................................................................................33
7.8. Risicomanagement.............................................................................................................................................34
Hoofdstuk 8................................................................................................................................................................... 36
8.1. Historisch perspectief.........................................................................................................................................36
8.2. Financieringsselectieproces................................................................................................................................36
8.3. Financieringsconcepten......................................................................................................................................40
8.4. Securitisatie........................................................................................................................................................40
8.5. financiering na de kredietcrisis...........................................................................................................................41
8.7. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................41
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
,Hoofdstuk 9................................................................................................................................................................... 43
9.1. doel van exploitatie............................................................................................................................................43
9.2. exploitatiemanagementproces...........................................................................................................................43
9.3. organisatie van de exploitatie.............................................................................................................................44
9.4. Service management..........................................................................................................................................44
9.5. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................44
Hoofdstuk 11 Dispositie.................................................................................................................................................46
11.4. dispositie..........................................................................................................................................................46
Vastgoed rekenen.........................................................................................................................................................48
Fiscaliteit....................................................................................................................................................................... 49
Huurrecht...................................................................................................................................................................... 52
Ethiek............................................................................................................................................................................ 52
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
,Hoofdstuk 1 Beleggen in onroerend goed
Wat is vastgoed voor een belegger? Die ziet het als een vermogensobject, kan hier in de toekomst geld uit gehaald
worden? Een ondernemer ziet vastgoed als bedrijfsmiddel.
Vastgoed is een vermogensobject en geen productiemiddel (zoals bv. machines).
Beleggen in onroerend goed (onroerend goed als belegging druk 4):
het vastleggen van vermogen in o.g.,
met het doel om uit de exploitatie en verkoop van het o.g.
een toekomstige stroom geldelijke opbrengsten te realiseren.
Beleggen in onroerend goed (onroerend goed als belegging druk 5):
Investeren van geldmiddelen in vermogenstitels;
om bepaalde doelstellingen en resultaten te realiseren;
waaronder beleggingsinkomsten en/of waardestijging van het vermogen.
Beleggen in onroerend goed (Strategische inzet van vastgoed):
Het aan de belegger toevertrouwde vermogen zo goed mogelijk te beheren door het creëren van maximale
inkomsten bij doelmatige uitgaven op basis van een lange termijn visie. Kernwoorden zijn: rendement,
liquiditeit, spreiding, risicoreductie, soliditeit en horizon.
Hoe kijken de andere vastgoedmanagers naar vastgoed? ( CREM / PRE /Corporatie )
investeren t.o.v. beleggen / productiemiddel t.o.v. vermogensobject
huisvesting t.o.v. beleggen
projectontwikkelaar t.o.v. beleggen
Bij beleggen staat de functie van het vermogensobject voorop bij investeren en ontwikkelen dat van het
productiemiddel respectievelijk de functie van (winstgevende) creatie.
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
, 1.1. Direct en indirect onroerend goed
Er zijn vele vormen van indirect onroerend goed, maar altijd handelt het daarbij om beleggingsverhikels, die het
gezamenlijke vermogen uitzetten in onroerendgoedmarkten. Deze vehikels kunnen soms ook ontwikkelen.
Beleggingsvehikels: Methode waarmee individuen of organisaties kunnen beleggen om bepaalde doelstellingen te
bereiken, zoals een fonds of CV.
Private markten: privaat indirect onroerend goed
- Niet via de beurs verhandeld, maar in private sfeer
- Voorbeeld: REIM en CBRE, zij richten zich met uitgifte van de aandelen op pensioenfondsen en
verzekeringsmaatschappijen.
- Moeilijk verkoopbaar
Publieke markten: beursgenoteerd onroerend goed
- Toegankelijke manier is via aandelenbeurs
- Makkelijk in en uit stappen (verkoopbaar)
- Niet (altijd) op naam.
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
Inhoud:
Hoofdstuk 1 Beleggen in onroerend goed.......................................................................................................................3
1.1. Direct en indirect onroerend goed.......................................................................................................................4
1.2. Kenmerken en voor- en nadelen van beleggen in onroerend goed......................................................................5
1.3. Onroerendgoedbeleggingen in de praktijk...........................................................................................................6
Hoofdstuk 2 Theorie in beeld..........................................................................................................................................7
2.1 werking van onroerendgoedmarkten....................................................................................................................7
2.2 rendement en risico van onroerend goed...........................................................................................................13
2.3 samenstellen van onroerendgoedportefeuilles...................................................................................................14
2.4 verstand en gevoel..............................................................................................................................................14
Hoofdstuk 5................................................................................................................................................................... 15
5.1. Activiteiten, middelen, doelstellingen en criteria...............................................................................................15
5.2. soorten beleid.....................................................................................................................................................16
5.3. sturing.................................................................................................................................................................16
5.4. Organisatie.........................................................................................................................................................17
5.5. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 6 Acquisitie...................................................................................................................................................19
6.2. Plan vormen voor acquisitie...............................................................................................................................21
6.3 Vaststellen van rendementseisen........................................................................................................................22
6.4. Investeringsmogelijkheden (zoeken, vinden en beoordelen).............................................................................25
6.5 Beoordelen van rentabiliteit investeringsmogelijkheden....................................................................................26
Hoofdstuk 7................................................................................................................................................................... 31
7.1. Verder onderzoek en onderhandelingen............................................................................................................31
7.2. Letter of intent en/of koopovereenkomst..........................................................................................................32
7.3. Rendementsberekeningen en scenarioanalyses.................................................................................................32
7.4. Investeringsvoorstel...........................................................................................................................................32
7.5. Due Dillligence onderzoek..................................................................................................................................33
7.6. Levering..............................................................................................................................................................33
7.7. Overdracht en nazorg.........................................................................................................................................33
7.8. Risicomanagement.............................................................................................................................................34
Hoofdstuk 8................................................................................................................................................................... 36
8.1. Historisch perspectief.........................................................................................................................................36
8.2. Financieringsselectieproces................................................................................................................................36
8.3. Financieringsconcepten......................................................................................................................................40
8.4. Securitisatie........................................................................................................................................................40
8.5. financiering na de kredietcrisis...........................................................................................................................41
8.7. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................41
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
,Hoofdstuk 9................................................................................................................................................................... 43
9.1. doel van exploitatie............................................................................................................................................43
9.2. exploitatiemanagementproces...........................................................................................................................43
9.3. organisatie van de exploitatie.............................................................................................................................44
9.4. Service management..........................................................................................................................................44
9.5. Recente ontwikkelingen.....................................................................................................................................44
Hoofdstuk 11 Dispositie.................................................................................................................................................46
11.4. dispositie..........................................................................................................................................................46
Vastgoed rekenen.........................................................................................................................................................48
Fiscaliteit....................................................................................................................................................................... 49
Huurrecht...................................................................................................................................................................... 52
Ethiek............................................................................................................................................................................ 52
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
,Hoofdstuk 1 Beleggen in onroerend goed
Wat is vastgoed voor een belegger? Die ziet het als een vermogensobject, kan hier in de toekomst geld uit gehaald
worden? Een ondernemer ziet vastgoed als bedrijfsmiddel.
Vastgoed is een vermogensobject en geen productiemiddel (zoals bv. machines).
Beleggen in onroerend goed (onroerend goed als belegging druk 4):
het vastleggen van vermogen in o.g.,
met het doel om uit de exploitatie en verkoop van het o.g.
een toekomstige stroom geldelijke opbrengsten te realiseren.
Beleggen in onroerend goed (onroerend goed als belegging druk 5):
Investeren van geldmiddelen in vermogenstitels;
om bepaalde doelstellingen en resultaten te realiseren;
waaronder beleggingsinkomsten en/of waardestijging van het vermogen.
Beleggen in onroerend goed (Strategische inzet van vastgoed):
Het aan de belegger toevertrouwde vermogen zo goed mogelijk te beheren door het creëren van maximale
inkomsten bij doelmatige uitgaven op basis van een lange termijn visie. Kernwoorden zijn: rendement,
liquiditeit, spreiding, risicoreductie, soliditeit en horizon.
Hoe kijken de andere vastgoedmanagers naar vastgoed? ( CREM / PRE /Corporatie )
investeren t.o.v. beleggen / productiemiddel t.o.v. vermogensobject
huisvesting t.o.v. beleggen
projectontwikkelaar t.o.v. beleggen
Bij beleggen staat de functie van het vermogensobject voorop bij investeren en ontwikkelen dat van het
productiemiddel respectievelijk de functie van (winstgevende) creatie.
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262
, 1.1. Direct en indirect onroerend goed
Er zijn vele vormen van indirect onroerend goed, maar altijd handelt het daarbij om beleggingsverhikels, die het
gezamenlijke vermogen uitzetten in onroerendgoedmarkten. Deze vehikels kunnen soms ook ontwikkelen.
Beleggingsvehikels: Methode waarmee individuen of organisaties kunnen beleggen om bepaalde doelstellingen te
bereiken, zoals een fonds of CV.
Private markten: privaat indirect onroerend goed
- Niet via de beurs verhandeld, maar in private sfeer
- Voorbeeld: REIM en CBRE, zij richten zich met uitgifte van de aandelen op pensioenfondsen en
verzekeringsmaatschappijen.
- Moeilijk verkoopbaar
Publieke markten: beursgenoteerd onroerend goed
- Toegankelijke manier is via aandelenbeurs
- Makkelijk in en uit stappen (verkoopbaar)
- Niet (altijd) op naam.
Samenvatting moduul beleggen in onroerend goed Maaike Wittenhorst
Vastgoed & Makelaardij 2019-2020 438262