Ethiek, recht in kort bestek – begrippenlijst
Hogeschool Utrecht 2024/2025
Moraal/moraliteit
Het geheel aan regels, waarden en houdingen dat het gedrag van mensen reguleert met het
oog op de belangen en het welzijn van anderen.
Ethiek
Ethiek is moraal op papier. Het is het denken over moraal, losgemaakt van intuïtieve morele
keuzen die onmiddellijk worden gemaakt.
Normen
Morele regels noemen we ook wel normen. Normen hebben een dwingend karakter, ze
gebieden of verbieden bepaald gedrag.
Waarden
Principes en idealen die richting geven aan het leven. Waarden geven aan wat goed,
waardevol en gewenst wordt gevonden.
Voorbeelden van morele waarden zijn > professionaliteit, eerlijkheid en betrouwbaarheid.
Deugden
De juiste vorm van emoties en rede noemde Aristoteles een deugd. Iemand die een deugd
bezit heeft dus een emotie op harmonieuze wijze met zijn verstand gevormd.
Twee soorten deugden > intellectuele deugden en praktische deugden
- Intellectuele deugden: slimheid, verstandigheid, inzicht
- Praktische deugden: de optimaal vormgegeven emoties
Natuurrecht
Natuurrecht houdt in dat er bepaalde universele principes van recht en moraal zijn, die
voortkomen uit de natuur en het menselijk bestaan
Deze principes gelden voor iedereen, ongeacht wat er in de wetten staat. Wetten moeten
volgens het natuurrecht in lijn zijn met deze basisprincipes om rechtvaardig te zijn.
Rechtspositivisme
Rechtspositivisme is de opvatting dat wetten enkel gebaseerd zijn op regels die door mensen
zijn gemaakt, en niet op moraal of natuurrecht.
Hogeschool Utrecht 2024/2025
Moraal/moraliteit
Het geheel aan regels, waarden en houdingen dat het gedrag van mensen reguleert met het
oog op de belangen en het welzijn van anderen.
Ethiek
Ethiek is moraal op papier. Het is het denken over moraal, losgemaakt van intuïtieve morele
keuzen die onmiddellijk worden gemaakt.
Normen
Morele regels noemen we ook wel normen. Normen hebben een dwingend karakter, ze
gebieden of verbieden bepaald gedrag.
Waarden
Principes en idealen die richting geven aan het leven. Waarden geven aan wat goed,
waardevol en gewenst wordt gevonden.
Voorbeelden van morele waarden zijn > professionaliteit, eerlijkheid en betrouwbaarheid.
Deugden
De juiste vorm van emoties en rede noemde Aristoteles een deugd. Iemand die een deugd
bezit heeft dus een emotie op harmonieuze wijze met zijn verstand gevormd.
Twee soorten deugden > intellectuele deugden en praktische deugden
- Intellectuele deugden: slimheid, verstandigheid, inzicht
- Praktische deugden: de optimaal vormgegeven emoties
Natuurrecht
Natuurrecht houdt in dat er bepaalde universele principes van recht en moraal zijn, die
voortkomen uit de natuur en het menselijk bestaan
Deze principes gelden voor iedereen, ongeacht wat er in de wetten staat. Wetten moeten
volgens het natuurrecht in lijn zijn met deze basisprincipes om rechtvaardig te zijn.
Rechtspositivisme
Rechtspositivisme is de opvatting dat wetten enkel gebaseerd zijn op regels die door mensen
zijn gemaakt, en niet op moraal of natuurrecht.
