Probleem 8 IPR
Leerdoelen
1. Wat zijn registergoederen?
Registergoederen (3:10): goederen voor welker overdracht of vestiging inschrijving in
daartoe bestemde openbare registers noodzakelijk is. Dit zijn:
a. Onroerende zaken (3:89);
b. Teboekgestelde schepen en luchtvaartuigen. Zij zijn roerend, maar toch registergoed.
c. Aandelen in een registergoed (3:96);
a. Geen aandelen in een besloten vennootschap.
d. Beperkte rechten op een registergoed (3:98).
2. Wat zijn openbare registers en wat wordt daarin allemaal ingeschreven
In de openbare registers inschrijfbare feiten (3:17)
Vrijwel alle feiten die de goederenrechtelijke rechtstoestand van een registergoed betreffen
kunnen in de openbare registers worden ingeschreven (3:16 en 17).
Zo zijn – mits zij zien op een registergoed – de volgende feiten inschrijfbaar:
a. Goederenrechtelijk relevante rechtshandelingen.
b. Erfopvolgingen.
c. Vervulling voorwaarde, verstrijken termijn.
d. Beheersregelingen tussen deelgenoten.
e. Rechterlijke uitspraken en de daartegen ingestelde rechtsmiddelen.
f. Instelling van rechtsvorderingen, indiening van verzoeken.
g. Executoriale en conservatoire beslagen.
h. Naamsveranderingen van personen.
i. Verjaring.
j. Vernietiging, intrekking of wijziging van krachtens bijzondere wetten ingeschreven
overheidsbeschikkingen.
k. Aanleg en verwijdering van een kabel- of leidingnet (i.v.m. 5:20 lid 2).
Feiten die alleen persoonlijke (verbintenisrechtelijke) rechten inzake een registergoed
betreffen kunnen slechts worden ingeschreven indien een bijzondere wetsbepaling dit
toestaat: 3:17 lid 2.
Een inschrijving kan om twee redenen plaatsvinden:
1. Sommige feiten moeten worden ingeschreven om een bepaald rechtsgevolg te doen
intreden (b.v. 3:89, zonder inschrijving van de transportakte geen overdracht van een
registergoed). De inschrijving heeft dan ten doel aan een door de wet gesteld
vereiste te voldoen.
2. Andere feiten kunnen worden ingeschreven, zonder dat hun inschrijving noodzakelijk
is voor het intreden van bepaalde rechtsgevolgen. De inschrijfbaarheid van deze
feiten hangt nauw samen met het gekozen stelsel van derdenbescherming. De
inschrijving heeft hier ten doel de openbare registers aan de rechtswerkelijkheid aan
te passen, opdat een onwetende derde geen beroep zal kunnen doen op
bescherming van zijn vertrouwen. Aldus wordt met name toepasselijkheid van 3:24
uitgeschakeld (bescherming tegen onvolledigheid van de openbare registers).
, De inschrijving (3:18-21)
Inschrijving: het opnemen van de leveringsakte in de daartoe bestemde openbare registers.
Wordt beheerst door afdeling 3.1.2.
- Geschiedt door de bewaarder der openbare registers, in beginsel terstond nadat hem
de akte is aangeboden (3:19 lid 1).
- Aanbieding kan door overhandiging, per post of elektronisch. Vervreemder en
verkrijger mogen dit beide doen. Normaal is op verzoek van verkrijger.
- Als tijdstip van inschrijving geldt het tijdstip waarop de leveringsakte aan de
bewaarder der registers werd aangeboden (3:19 lid 2).
- De bewaarder verstrekt de aanbieder een bewijs van ontvangst, waarin (a) de aard
van de stukken en (b) het tijdstip der aanbieding worden vermeld: 3:18. Het tijdstip
wordt tot in minuten nauwkeurig aangeduid. Dit is van belang voor de rangorde van
verschillende inschrijvingen ter zake van eenzelfde registergoed: de oudste
inschrijving gaat voor (3:21 lid 1; uitzonderingen o.m. in 3:261- 262, rangwisseling bij
hypotheek, en in 505 lid 3 Rv, beslag).
- Indien twee inschrijvingen ter zake van onderling onverenigbare rechten op hetzelfde
moment plaatsvinden (aanbieding per post), wordt hun rangorde bepaald naar het
moment waarop de verschillende akten werden opgemaakt (3:21 lid 2).
Waarde inschrijving in openbare registers:
- (Zuiver) negatief stelsel: zonder inschrijving is overdracht niet mogelijk, maar zonder
bescherming van hen die op registers zijn afgegaan.
- (Zuiver) positief stelsel: het ingeschrevene staat tegenover iedereen als juist en
volledig vast.
- Semi-positief stelsel: de ware rechtstoestand kan van de registers afwijken, maar
jegens derden te goeder trouw geldt het gepubliceerde als werkelijkheid (Duitsland,
Zwitserland).
Nederland kent het negatieve stelsel van de openbaarheid:
1. De werkelijke rechtstoestand van een registergoed kan afwijken van wat in de
openbare registers is vermeld.
2. Afwijkingen kunnen in beginsel aan een ieder worden tegengeworpen; vermeldingen
in de openbare registers geven zelfs geen vermoeden van recht waarop derden
mogen afgaan.
Aan de inschrijving komt dan ook slechts een negatieve betekenis toe: zonder inschrijving
kan geen rechtsgeldige overdracht plaatsvinden.
In zuivere vorm komen de stelsels niet voor; steeds mengvorm.
In afgelopen jaren van negatief naar positief door bescherming van latere verkrijgers ter
goeder trouw tegen onvolledigheid en onjuistheid van de inschrijving (3:24-26). Volgens
geschiedenis nog wel negatief, maar door de bescherming eigenlijk positief.
Voor bescherming tegen onvolledigheid en onjuistheid van registers is registers raadplegen
niet nodig, beschermd als persoon de onjuistheid niet kende en niet had gekend als hij de
registers had geraadpleegd.
Onbetrouwbaarheid van de registers; lijdelijkheid van de bewaarder
De openbare registers zijn om twee redenen onbetrouwbaar om de rechtstoestand van een
registergoed te bepalen:
Leerdoelen
1. Wat zijn registergoederen?
Registergoederen (3:10): goederen voor welker overdracht of vestiging inschrijving in
daartoe bestemde openbare registers noodzakelijk is. Dit zijn:
a. Onroerende zaken (3:89);
b. Teboekgestelde schepen en luchtvaartuigen. Zij zijn roerend, maar toch registergoed.
c. Aandelen in een registergoed (3:96);
a. Geen aandelen in een besloten vennootschap.
d. Beperkte rechten op een registergoed (3:98).
2. Wat zijn openbare registers en wat wordt daarin allemaal ingeschreven
In de openbare registers inschrijfbare feiten (3:17)
Vrijwel alle feiten die de goederenrechtelijke rechtstoestand van een registergoed betreffen
kunnen in de openbare registers worden ingeschreven (3:16 en 17).
Zo zijn – mits zij zien op een registergoed – de volgende feiten inschrijfbaar:
a. Goederenrechtelijk relevante rechtshandelingen.
b. Erfopvolgingen.
c. Vervulling voorwaarde, verstrijken termijn.
d. Beheersregelingen tussen deelgenoten.
e. Rechterlijke uitspraken en de daartegen ingestelde rechtsmiddelen.
f. Instelling van rechtsvorderingen, indiening van verzoeken.
g. Executoriale en conservatoire beslagen.
h. Naamsveranderingen van personen.
i. Verjaring.
j. Vernietiging, intrekking of wijziging van krachtens bijzondere wetten ingeschreven
overheidsbeschikkingen.
k. Aanleg en verwijdering van een kabel- of leidingnet (i.v.m. 5:20 lid 2).
Feiten die alleen persoonlijke (verbintenisrechtelijke) rechten inzake een registergoed
betreffen kunnen slechts worden ingeschreven indien een bijzondere wetsbepaling dit
toestaat: 3:17 lid 2.
Een inschrijving kan om twee redenen plaatsvinden:
1. Sommige feiten moeten worden ingeschreven om een bepaald rechtsgevolg te doen
intreden (b.v. 3:89, zonder inschrijving van de transportakte geen overdracht van een
registergoed). De inschrijving heeft dan ten doel aan een door de wet gesteld
vereiste te voldoen.
2. Andere feiten kunnen worden ingeschreven, zonder dat hun inschrijving noodzakelijk
is voor het intreden van bepaalde rechtsgevolgen. De inschrijfbaarheid van deze
feiten hangt nauw samen met het gekozen stelsel van derdenbescherming. De
inschrijving heeft hier ten doel de openbare registers aan de rechtswerkelijkheid aan
te passen, opdat een onwetende derde geen beroep zal kunnen doen op
bescherming van zijn vertrouwen. Aldus wordt met name toepasselijkheid van 3:24
uitgeschakeld (bescherming tegen onvolledigheid van de openbare registers).
, De inschrijving (3:18-21)
Inschrijving: het opnemen van de leveringsakte in de daartoe bestemde openbare registers.
Wordt beheerst door afdeling 3.1.2.
- Geschiedt door de bewaarder der openbare registers, in beginsel terstond nadat hem
de akte is aangeboden (3:19 lid 1).
- Aanbieding kan door overhandiging, per post of elektronisch. Vervreemder en
verkrijger mogen dit beide doen. Normaal is op verzoek van verkrijger.
- Als tijdstip van inschrijving geldt het tijdstip waarop de leveringsakte aan de
bewaarder der registers werd aangeboden (3:19 lid 2).
- De bewaarder verstrekt de aanbieder een bewijs van ontvangst, waarin (a) de aard
van de stukken en (b) het tijdstip der aanbieding worden vermeld: 3:18. Het tijdstip
wordt tot in minuten nauwkeurig aangeduid. Dit is van belang voor de rangorde van
verschillende inschrijvingen ter zake van eenzelfde registergoed: de oudste
inschrijving gaat voor (3:21 lid 1; uitzonderingen o.m. in 3:261- 262, rangwisseling bij
hypotheek, en in 505 lid 3 Rv, beslag).
- Indien twee inschrijvingen ter zake van onderling onverenigbare rechten op hetzelfde
moment plaatsvinden (aanbieding per post), wordt hun rangorde bepaald naar het
moment waarop de verschillende akten werden opgemaakt (3:21 lid 2).
Waarde inschrijving in openbare registers:
- (Zuiver) negatief stelsel: zonder inschrijving is overdracht niet mogelijk, maar zonder
bescherming van hen die op registers zijn afgegaan.
- (Zuiver) positief stelsel: het ingeschrevene staat tegenover iedereen als juist en
volledig vast.
- Semi-positief stelsel: de ware rechtstoestand kan van de registers afwijken, maar
jegens derden te goeder trouw geldt het gepubliceerde als werkelijkheid (Duitsland,
Zwitserland).
Nederland kent het negatieve stelsel van de openbaarheid:
1. De werkelijke rechtstoestand van een registergoed kan afwijken van wat in de
openbare registers is vermeld.
2. Afwijkingen kunnen in beginsel aan een ieder worden tegengeworpen; vermeldingen
in de openbare registers geven zelfs geen vermoeden van recht waarop derden
mogen afgaan.
Aan de inschrijving komt dan ook slechts een negatieve betekenis toe: zonder inschrijving
kan geen rechtsgeldige overdracht plaatsvinden.
In zuivere vorm komen de stelsels niet voor; steeds mengvorm.
In afgelopen jaren van negatief naar positief door bescherming van latere verkrijgers ter
goeder trouw tegen onvolledigheid en onjuistheid van de inschrijving (3:24-26). Volgens
geschiedenis nog wel negatief, maar door de bescherming eigenlijk positief.
Voor bescherming tegen onvolledigheid en onjuistheid van registers is registers raadplegen
niet nodig, beschermd als persoon de onjuistheid niet kende en niet had gekend als hij de
registers had geraadpleegd.
Onbetrouwbaarheid van de registers; lijdelijkheid van de bewaarder
De openbare registers zijn om twee redenen onbetrouwbaar om de rechtstoestand van een
registergoed te bepalen:
