Hs.3 De tijd van monniken en ridders (500-1000)
3.1 De opkomst van de islam
KA: ontstaan en verspreiding van de islam
Islam
● Gesticht door Mohammed (gevonden in latere schriften)
● Geen tot weinige wetenschappelijk bewijs
● Mohammed = arabische handelaar die door Allah (God) werd uitgekozen als profeet.
● vanaf 610: engel Gabriël gaf verzen van God door aan Mohammed
● Na dood Mohammed worden de verzen opgeschreven in de Koran
● Heeft christelijke en joodse wortels; veel verhalen en figuren komen ook in Bijbel voor
● Overeenkomsten Islam en Joden/Christendom:
- 1 almachtige God
- christenen willen wereld bekeren, moslims doen dat dmv de jihad (= heilige
strijd = de innerlijke strijd om een goed moslim te zijn en de strijd om de islam
te verdedigen.
● Na dood Mohammed: het werd ook een verplichting om de islam te verspreiden, zo nodig
met geweld.
● Vanaf begin Islam was het een godsdienst van heersers
(terwijl christendom in het begin juist werd bestreden)
● Mohammed was niet alleen geestelijk leider, maar ook wereldlijk machthebber.
● 622: het begin van de islamitische jaartelling
Mohammed wordt uit Mekka verdreven naar de stad Medina -> kreeg daar
politiek en godsdienstig gezag -> hierdoor ontstond een islamitische staat
● 630: Mekka gaf zichover aan Mohammed
● 632: dood Mohammed
● Er komst een nieuwe leider (kalief).
Uitbreiding Arabische rijk
Diverse kaliefen breidden het Islamitische rijk uit tot een groot Arabisch rijk.
632-650: ovename Perzische rijk
verovering Syrië, Palestina en Egypte (onderdelen van het Byzantijnse rijk)
Rond 650: expansie valt stil door burgeroorlogen binnen het kalifaat.
661: dood kalief Ali
Omajjaden komen aan de macht.
Deze familie stichtte in de hoofdstad Damascus (Syrië) een erfelijke dynastie
= de titel en positie van kalief werd erfelijk.
-> opstanden door de sjiieten, maar sjiieten verloren
Sjiieten = volgelingen van kalief Ali
De meeste moslims zijn soennieten.
Sjiieten vormen minderheid
Eind 7e eeuw: islamitische leger veroverde in het:
- oosten: Pakistan, Afghanistan en andere delen van Centraal-Azië.
- westen: Noord-Afrika (o.a. Marokko)
, 711 : verovering delen van Europa: Spanje en Portugal (Iberisch schiereiland) = Al-Andalus
Snelle Arabische veroveringen ontstonden door:
● Rond 630: Perzische en Byzantijnse Rijk was erg verzwakt door hun onderlinge strijden
en de pestepidemie, waardoor de Arabieren toe konden slaan.
● Arabieren waren militair sterk; van oorsprong zijn het nomaden en gewend om snel zich
te verplaatsen met paarden en kamelen.
● Door de Islam was er bij hen geen verdeeldheid; ze streden voor hun godsdienst en
geloofden dat ze naar de hemel gingen als ze sneuvelden.
En als ze overleefden, maakten ze kans op een rijke buit.
● Veroverde volken hielpen de Arabieren met nieuwe veroveringen, zoals de Berbers uit
Marokko die hen hielpen met de verovering van Spanje, evenals de Perzen hielpen
Centraal-Azië te veroveren.
De Arabische samenleving en cultuur
750: Abbasidenfamilie vermoorde een groot deel van de Omajjadenfamilie.
De familie stichtte een nieuwe kaliefendynastie.
En stichtte nieuwe hoofdstad: Bagdad (Irak).
Ook andere kaliefen ontstonden:
- Een overlevende van de Omajjaden vluchtte naar Córdoba waar hij emir (= vorst) werd
van delen van Spanje, Portugal en Marokko.
- Sjiieten riepen kalief Egypte uit. Hoofdstad Caïro werd opgericht.
-> Het Arabische rijk viel langzaam uiteen in kleinere staten.
De kleinere staten werden geleid door vorsten die zich emir of sultan noemden.
De emirs/sultans erkenden wel de opperheerschappij van het kalief Bagdad. Maar die kalief
had weinig te vertellen.
Ondanks de politieke versnippering: economische en culturele verbondenheid.
Arabische Rijk had:
● Welvarende landbouwstedelijke samenleving met grote steden als Damascus, Bagdad,
Córdoba, Samarkand (Oezbekistan).
● Bloeiende Arabische beschaving met het arabische schrift
● Islam als staatsgodsdienst.
● Er ontstond in de veroverde delen een nieuwe architectuur met moskeeën, paleizen e.d.
● Elementen van Perzische en Grieks-Romeinse cultuur werden overgenomen.
Want volgens uitspraak Mohammed: de inkt van de wetenschapper is meer waard dan het
bloed van de martelaar’.
Wetenschappelijke perziche, griekse en romeinse werken werden in het Arabisch vertaald.
Huis der Wijsheid werd opgericht in Bagdad = joodse, christelijke en islamitische geleerden
deden daar onderzoek in wiskunde, sterrenkunde, medicijnen en andere wetenschappen.
Meestal tolereerden de Arabieren het Christendom en het jodendom omdat ze aan de islam
verwant waren.
Verdere verspreiding van de islam
3.1 De opkomst van de islam
KA: ontstaan en verspreiding van de islam
Islam
● Gesticht door Mohammed (gevonden in latere schriften)
● Geen tot weinige wetenschappelijk bewijs
● Mohammed = arabische handelaar die door Allah (God) werd uitgekozen als profeet.
● vanaf 610: engel Gabriël gaf verzen van God door aan Mohammed
● Na dood Mohammed worden de verzen opgeschreven in de Koran
● Heeft christelijke en joodse wortels; veel verhalen en figuren komen ook in Bijbel voor
● Overeenkomsten Islam en Joden/Christendom:
- 1 almachtige God
- christenen willen wereld bekeren, moslims doen dat dmv de jihad (= heilige
strijd = de innerlijke strijd om een goed moslim te zijn en de strijd om de islam
te verdedigen.
● Na dood Mohammed: het werd ook een verplichting om de islam te verspreiden, zo nodig
met geweld.
● Vanaf begin Islam was het een godsdienst van heersers
(terwijl christendom in het begin juist werd bestreden)
● Mohammed was niet alleen geestelijk leider, maar ook wereldlijk machthebber.
● 622: het begin van de islamitische jaartelling
Mohammed wordt uit Mekka verdreven naar de stad Medina -> kreeg daar
politiek en godsdienstig gezag -> hierdoor ontstond een islamitische staat
● 630: Mekka gaf zichover aan Mohammed
● 632: dood Mohammed
● Er komst een nieuwe leider (kalief).
Uitbreiding Arabische rijk
Diverse kaliefen breidden het Islamitische rijk uit tot een groot Arabisch rijk.
632-650: ovename Perzische rijk
verovering Syrië, Palestina en Egypte (onderdelen van het Byzantijnse rijk)
Rond 650: expansie valt stil door burgeroorlogen binnen het kalifaat.
661: dood kalief Ali
Omajjaden komen aan de macht.
Deze familie stichtte in de hoofdstad Damascus (Syrië) een erfelijke dynastie
= de titel en positie van kalief werd erfelijk.
-> opstanden door de sjiieten, maar sjiieten verloren
Sjiieten = volgelingen van kalief Ali
De meeste moslims zijn soennieten.
Sjiieten vormen minderheid
Eind 7e eeuw: islamitische leger veroverde in het:
- oosten: Pakistan, Afghanistan en andere delen van Centraal-Azië.
- westen: Noord-Afrika (o.a. Marokko)
, 711 : verovering delen van Europa: Spanje en Portugal (Iberisch schiereiland) = Al-Andalus
Snelle Arabische veroveringen ontstonden door:
● Rond 630: Perzische en Byzantijnse Rijk was erg verzwakt door hun onderlinge strijden
en de pestepidemie, waardoor de Arabieren toe konden slaan.
● Arabieren waren militair sterk; van oorsprong zijn het nomaden en gewend om snel zich
te verplaatsen met paarden en kamelen.
● Door de Islam was er bij hen geen verdeeldheid; ze streden voor hun godsdienst en
geloofden dat ze naar de hemel gingen als ze sneuvelden.
En als ze overleefden, maakten ze kans op een rijke buit.
● Veroverde volken hielpen de Arabieren met nieuwe veroveringen, zoals de Berbers uit
Marokko die hen hielpen met de verovering van Spanje, evenals de Perzen hielpen
Centraal-Azië te veroveren.
De Arabische samenleving en cultuur
750: Abbasidenfamilie vermoorde een groot deel van de Omajjadenfamilie.
De familie stichtte een nieuwe kaliefendynastie.
En stichtte nieuwe hoofdstad: Bagdad (Irak).
Ook andere kaliefen ontstonden:
- Een overlevende van de Omajjaden vluchtte naar Córdoba waar hij emir (= vorst) werd
van delen van Spanje, Portugal en Marokko.
- Sjiieten riepen kalief Egypte uit. Hoofdstad Caïro werd opgericht.
-> Het Arabische rijk viel langzaam uiteen in kleinere staten.
De kleinere staten werden geleid door vorsten die zich emir of sultan noemden.
De emirs/sultans erkenden wel de opperheerschappij van het kalief Bagdad. Maar die kalief
had weinig te vertellen.
Ondanks de politieke versnippering: economische en culturele verbondenheid.
Arabische Rijk had:
● Welvarende landbouwstedelijke samenleving met grote steden als Damascus, Bagdad,
Córdoba, Samarkand (Oezbekistan).
● Bloeiende Arabische beschaving met het arabische schrift
● Islam als staatsgodsdienst.
● Er ontstond in de veroverde delen een nieuwe architectuur met moskeeën, paleizen e.d.
● Elementen van Perzische en Grieks-Romeinse cultuur werden overgenomen.
Want volgens uitspraak Mohammed: de inkt van de wetenschapper is meer waard dan het
bloed van de martelaar’.
Wetenschappelijke perziche, griekse en romeinse werken werden in het Arabisch vertaald.
Huis der Wijsheid werd opgericht in Bagdad = joodse, christelijke en islamitische geleerden
deden daar onderzoek in wiskunde, sterrenkunde, medicijnen en andere wetenschappen.
Meestal tolereerden de Arabieren het Christendom en het jodendom omdat ze aan de islam
verwant waren.
Verdere verspreiding van de islam
