JURIDISCHE ASPECTEN DEEL 1
HOOFDSTUK 1: Enige grondbeginselen
1.1 Rechtsregels= regels die als zodanig worden erkend en door rechters en andere autoriteiten worden
toegepast en afgedwongen
juridisch relevant
rechtens afdwingbaar
Al deze regels samen vormen het Nederlands Recht.
Regels
Rechtsregels Andere regels
‘recht’ ‘moraal en fatsoen’
Rechtsregels kunnen worden onderscheiden in:
1. Publiekrechtelijke en privaatrechtelijke rechtsregels
Publiekrecht= regelt de verhouding tussen overheid en burger en de organisatie van de verschillende
overheidsorganen. (vb Wet werk en bijstand (WWB) en Uitvoeringswet huurprijzen
woonruimte (Uhw)
Staatstrecht, bestuursrecht, belastingdienst, strafrecht
Privaatrecht= geeft regels die de onderlinge verhouding van mensen treffen. Aan deze regels kan
iemand rechten ontlenen die hij tegenover iemand anders kan handhaven.
(vb BW. wanneer kan iemand deze rechten uitoefenen? Wie hebben die rechten?)
Personen en familierecht, vermogensrecht, ondernemingsrecht
2. Dwingende rechtsregels en regels van aanvullend of regelend recht
Dwingend recht= men mag niet van de rechtsregelen afwijken.
Aanvullend recht= is slechts van toepassing voor zover partijen zelf geen regeling hebben getroffen.
3. Materieel recht en formeel recht
Materieel recht= zegt iets over de inhoud van rechtsregels. Vb wanneer is er sprake van… wanneer
komt een overeenkomst tot stand…?
Formeel recht= geven aan hoe de regels van het materiele recht worden gehandhaafd.
Vb. procesrecht
4. Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht= omschrijft de bevoegdheden waarop personen recht kunnen hebben. Het geheel van
geldende rechtsregels in Nederland. Vb. het recht op loon of op de koopsom
bij verkoop
Subjectief recht= de rechtsregels geven aan dat een persoon recht heeft op iets. Vb mijn recht of mijn
recht op de koopsom
1.2 Rechtsbronnen
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen:
1. De Wet = - onderscheiden naar inhoud materieel recht, iedereen moet het nakomen
- onderscheiden naar de wijze van totstandkoming formeel recht, door
samenwerking van regering en Staten generaal (grondwet)
2. Internationale regelingen = internationaal privaatrecht bevat regels voor het oplossen van conflicten die
kunnen ontstaan tussen rechtsstelsels van de verschillende landen. BOEK 10
Andere vb: NAVO, VN, EU allemaal bindend
3. Jurisprudentie= het geheel van rechterlijke uitspraken
4. Gewoonterecht= mensen ontwikkelen bepaalde gedragspatronen en gaan elkaar hier aan houden.
5. Ongeschreven recht= - redelijkheid en billijkheid: is dat wat afgesproken is wel rechtvaardig?
- algemene beginselen van behoorlijk bestuur: corrigerende factor voor het
optreden van de overheid tegenover de burger.
1.3 Burgerlijk Wetboek
BW heeft 9 boeken:
1. Personen en Familirecht 6. Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
2. Rechtspersonen 7. Bijzondere overeenkomsten
3. Vermogensrecht in het algemeen 8. Verkeersmiddelen en vervoer
4. Erfrecht 10. Internationaal privaatrecht
5. Zakelijke rechten
, Boek 1 en 2 = behandelen de rechtssubjecten, namelijk rechtspersonen (NV, BV, stichting etc.) of
natuurlijke personen (mensen). Ook wel privaatrechtelijke rechtspersonen. Tot
publiekrechtelijke rechtspersonen behoren de Staat der nederlanden, provincies en
gemeenten.
Handelingsbekwaam men is in staat rechtshandelingen te verrichten.
Boek 3 t/m 8 = Vermogensrecht, een vermogen is het geheel van op geld waardeerbare rechten en
plichten: de bezittingen en schulden van een persoon.
- Goederen stoffelijk? Dan zaken. Vb huis, boeken, auto.
- Goederen niet stoffelijk? Dan vermogenrecht. Recht op een huis of recht op een
auto
Boek 10 = Nederlandse regels mbt internationaal privaatrecht. O.a. conflictenrecht, specifieke
onderdelen van het BW, zoals boeken 1 tm 6 maar dan internationaal niveau
Formeel recht = procesrecht, hoe de regels van materieel recht gehandhaafd moeten worden
Materieel recht = beschrijft de inhoud van de rechtsregel
Wet in formele zin = wet die tot stand komt in samenwerking met staten generaal en parlement
Wet in materiele zin = algemeen verbindend voorschrift
HOOFDSTUK 1: Enige grondbeginselen
1.1 Rechtsregels= regels die als zodanig worden erkend en door rechters en andere autoriteiten worden
toegepast en afgedwongen
juridisch relevant
rechtens afdwingbaar
Al deze regels samen vormen het Nederlands Recht.
Regels
Rechtsregels Andere regels
‘recht’ ‘moraal en fatsoen’
Rechtsregels kunnen worden onderscheiden in:
1. Publiekrechtelijke en privaatrechtelijke rechtsregels
Publiekrecht= regelt de verhouding tussen overheid en burger en de organisatie van de verschillende
overheidsorganen. (vb Wet werk en bijstand (WWB) en Uitvoeringswet huurprijzen
woonruimte (Uhw)
Staatstrecht, bestuursrecht, belastingdienst, strafrecht
Privaatrecht= geeft regels die de onderlinge verhouding van mensen treffen. Aan deze regels kan
iemand rechten ontlenen die hij tegenover iemand anders kan handhaven.
(vb BW. wanneer kan iemand deze rechten uitoefenen? Wie hebben die rechten?)
Personen en familierecht, vermogensrecht, ondernemingsrecht
2. Dwingende rechtsregels en regels van aanvullend of regelend recht
Dwingend recht= men mag niet van de rechtsregelen afwijken.
Aanvullend recht= is slechts van toepassing voor zover partijen zelf geen regeling hebben getroffen.
3. Materieel recht en formeel recht
Materieel recht= zegt iets over de inhoud van rechtsregels. Vb wanneer is er sprake van… wanneer
komt een overeenkomst tot stand…?
Formeel recht= geven aan hoe de regels van het materiele recht worden gehandhaafd.
Vb. procesrecht
4. Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht= omschrijft de bevoegdheden waarop personen recht kunnen hebben. Het geheel van
geldende rechtsregels in Nederland. Vb. het recht op loon of op de koopsom
bij verkoop
Subjectief recht= de rechtsregels geven aan dat een persoon recht heeft op iets. Vb mijn recht of mijn
recht op de koopsom
1.2 Rechtsbronnen
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen:
1. De Wet = - onderscheiden naar inhoud materieel recht, iedereen moet het nakomen
- onderscheiden naar de wijze van totstandkoming formeel recht, door
samenwerking van regering en Staten generaal (grondwet)
2. Internationale regelingen = internationaal privaatrecht bevat regels voor het oplossen van conflicten die
kunnen ontstaan tussen rechtsstelsels van de verschillende landen. BOEK 10
Andere vb: NAVO, VN, EU allemaal bindend
3. Jurisprudentie= het geheel van rechterlijke uitspraken
4. Gewoonterecht= mensen ontwikkelen bepaalde gedragspatronen en gaan elkaar hier aan houden.
5. Ongeschreven recht= - redelijkheid en billijkheid: is dat wat afgesproken is wel rechtvaardig?
- algemene beginselen van behoorlijk bestuur: corrigerende factor voor het
optreden van de overheid tegenover de burger.
1.3 Burgerlijk Wetboek
BW heeft 9 boeken:
1. Personen en Familirecht 6. Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
2. Rechtspersonen 7. Bijzondere overeenkomsten
3. Vermogensrecht in het algemeen 8. Verkeersmiddelen en vervoer
4. Erfrecht 10. Internationaal privaatrecht
5. Zakelijke rechten
, Boek 1 en 2 = behandelen de rechtssubjecten, namelijk rechtspersonen (NV, BV, stichting etc.) of
natuurlijke personen (mensen). Ook wel privaatrechtelijke rechtspersonen. Tot
publiekrechtelijke rechtspersonen behoren de Staat der nederlanden, provincies en
gemeenten.
Handelingsbekwaam men is in staat rechtshandelingen te verrichten.
Boek 3 t/m 8 = Vermogensrecht, een vermogen is het geheel van op geld waardeerbare rechten en
plichten: de bezittingen en schulden van een persoon.
- Goederen stoffelijk? Dan zaken. Vb huis, boeken, auto.
- Goederen niet stoffelijk? Dan vermogenrecht. Recht op een huis of recht op een
auto
Boek 10 = Nederlandse regels mbt internationaal privaatrecht. O.a. conflictenrecht, specifieke
onderdelen van het BW, zoals boeken 1 tm 6 maar dan internationaal niveau
Formeel recht = procesrecht, hoe de regels van materieel recht gehandhaafd moeten worden
Materieel recht = beschrijft de inhoud van de rechtsregel
Wet in formele zin = wet die tot stand komt in samenwerking met staten generaal en parlement
Wet in materiele zin = algemeen verbindend voorschrift
