Samenvatting inleiding recht
Hoofdstuk 1: Het rechtssysteem in Nederland
Het nationale recht in Nederland wordt onderverdeeld in het privaatrecht (ook wel burgerlijk of civiel
recht) en het publiekrecht.
Privaatrecht: regelt de rechtsbetrekkingen tussen burgers onderling. Rechtsgebieden die hier onder
vallen zijn arbeidsrecht, privaatrecht en sociale zekerheidsrecht.
Burgers zijn natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en zijn rechtssubjecten; zij hebben
rechten en plichten. Te verdelen in natuurlijke personen en rechtspersonen
Natuurlijke personen Rechtspersonen
mensen van vlees en bloed organisaties die ook rechten en plichten hebben
voorbeelden: Tanja, Jan, Ahmed, Suzan voorbeelden: vereniging, stichting, BV, NV
De belangrijkste privaatrechtelijke regels vindt je in het Burgerlijk Wetboek (hierna BW).
Publiekrecht: regelt de rechtsbetrekkingen tussen de overheid en de burger. Rechtsgebieden die hier
onder vallen zijn strafrecht, bestuursrecht en staatsrecht.
,Verschil materieel recht en formeel recht:
- Materieel recht: regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen voorschrijft of
verbiedt (bijv. wat je rechten en plichten zijn, sancties wanneer je deze schendt). Boeken:
bijv. BW, Sr. en Wetboek van Koophandel
- Formeel recht: helpt (zoveel mogelijk) de naleving van het materiële recht te verzekeren. Het
formele recht is van toepassing als jouw recht is geschonden of als je jouw verplichting niet
nakomt. Boeken: bijv. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Sv.
Objectief en subjectief recht:
- Objectief recht: het geheel van rechtsregels die in Nederland gelden (bijv. in BW, Sr.)
- Subjectief recht: bevoegdheid die je hebt om aanspraak te maken op het objectieve recht. Je
hebt de bevoegdheid om iets te vragen, vorderen of eisen.
Aanvullend en dwingend recht:
- Aanvullend recht: vult de afspraken van partijen aan als zij op een bepaald onderdeel zelf
niets hebben geregeld (zijn geen verplichtingen)
- Dwingend recht: men is verplicht zich aan deze regels te houden, je kunt er niet van afwijken
Rechtsbronnen van het nationaal recht:
- De wet: worden gemaakt door de regering en de Staten-Generaal (Eerste + Tweede Kamer)
samen (dit noemen zij wetten in formele zin)
- Jurisprudentie: een eerder gedane rechtspraak/geheel van rechterlijke uitspraken. Wanneer
er bijvoorbeeld in 2010 iemand iets ten laste is gelegd en in 2011 doet dezelfde situatie voor,
dan kan een advocaat als argument naar voren brengen dat het in 2010 zo is gegaan, dus nu
ook zo moet gaan.
- Gewoonterecht: komt voort uit het ‘echte’ leven, wat de gewoontes hierin zijn. Dit wordt
niet bedacht door wetten of rechters, maar het is ‘normaal’ (bijv. men is geacht niet met
volle mond te praten, maar wanneer je dit wel doet, kan er niet naar de rechter gestapt
worden, want het is een gedragsregel die men als ‘normaal’ acht)
- Het verdrag: overeenkomsten tussen staten of tussen staten en internationale organisaties.
Scheiding der machten (trias politica): ervoor te zorgen dat niet de macht bij één persoon/groep
komt. Wie macht heeft, heeft de neiging om deze te misbruiken (volgens Montesque). Dus om te
voorkomen dat iemand zijn macht misbruikt, moet je verschillende machten verdelen, zodat ze
elkaar kunnen controleren en in balans kunnen houden. De drie machten zijn:
- Wetgevende macht
- Uitvoerende macht
- Rechtsprekende macht
In Nederland is er geen sprake van scheiding der machten, want in Nederland maken de regering en
de Staten-Generaal samen de wetten.
, Hoofdstuk 2: Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht houdt zich binnen het recht bezig met de verbintenissen, maar wat is een
verbintenis? Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer
personen op grond waarvan de ene persoon een recht heeft op een prestatie die door de andere
persoon verricht moet worden. Het verbintenissenrecht regelt dus de rechten en plichten van de bij
de verbintenis betrokken personen (bijv. wanneer persoon A de verbintenis niet nakomt, kan
persoon B het verbintenissenrecht gebruiken om te kijken waar hij recht op heeft).
Om van een verbintenis te spreken, moet er aan drie DUS:
voorwaarden worden voldaan:
Een vermogensrechtelijke +
1. Een rechtsbetrekking, die rechtsbetrekking + tussen twee of
2. Vermogensrechtelijk is, en meer personen = een verbintenis
3. Tussen twee of meer personen geldt.
Een rechtsbetrekking heeft juridische gevolgen. Een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking is een
rechtsbetrekking die ontstaan is en op geld waardeerbaar moet zijn.
Hoofdstuk 1: Het rechtssysteem in Nederland
Het nationale recht in Nederland wordt onderverdeeld in het privaatrecht (ook wel burgerlijk of civiel
recht) en het publiekrecht.
Privaatrecht: regelt de rechtsbetrekkingen tussen burgers onderling. Rechtsgebieden die hier onder
vallen zijn arbeidsrecht, privaatrecht en sociale zekerheidsrecht.
Burgers zijn natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en zijn rechtssubjecten; zij hebben
rechten en plichten. Te verdelen in natuurlijke personen en rechtspersonen
Natuurlijke personen Rechtspersonen
mensen van vlees en bloed organisaties die ook rechten en plichten hebben
voorbeelden: Tanja, Jan, Ahmed, Suzan voorbeelden: vereniging, stichting, BV, NV
De belangrijkste privaatrechtelijke regels vindt je in het Burgerlijk Wetboek (hierna BW).
Publiekrecht: regelt de rechtsbetrekkingen tussen de overheid en de burger. Rechtsgebieden die hier
onder vallen zijn strafrecht, bestuursrecht en staatsrecht.
,Verschil materieel recht en formeel recht:
- Materieel recht: regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen voorschrijft of
verbiedt (bijv. wat je rechten en plichten zijn, sancties wanneer je deze schendt). Boeken:
bijv. BW, Sr. en Wetboek van Koophandel
- Formeel recht: helpt (zoveel mogelijk) de naleving van het materiële recht te verzekeren. Het
formele recht is van toepassing als jouw recht is geschonden of als je jouw verplichting niet
nakomt. Boeken: bijv. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Sv.
Objectief en subjectief recht:
- Objectief recht: het geheel van rechtsregels die in Nederland gelden (bijv. in BW, Sr.)
- Subjectief recht: bevoegdheid die je hebt om aanspraak te maken op het objectieve recht. Je
hebt de bevoegdheid om iets te vragen, vorderen of eisen.
Aanvullend en dwingend recht:
- Aanvullend recht: vult de afspraken van partijen aan als zij op een bepaald onderdeel zelf
niets hebben geregeld (zijn geen verplichtingen)
- Dwingend recht: men is verplicht zich aan deze regels te houden, je kunt er niet van afwijken
Rechtsbronnen van het nationaal recht:
- De wet: worden gemaakt door de regering en de Staten-Generaal (Eerste + Tweede Kamer)
samen (dit noemen zij wetten in formele zin)
- Jurisprudentie: een eerder gedane rechtspraak/geheel van rechterlijke uitspraken. Wanneer
er bijvoorbeeld in 2010 iemand iets ten laste is gelegd en in 2011 doet dezelfde situatie voor,
dan kan een advocaat als argument naar voren brengen dat het in 2010 zo is gegaan, dus nu
ook zo moet gaan.
- Gewoonterecht: komt voort uit het ‘echte’ leven, wat de gewoontes hierin zijn. Dit wordt
niet bedacht door wetten of rechters, maar het is ‘normaal’ (bijv. men is geacht niet met
volle mond te praten, maar wanneer je dit wel doet, kan er niet naar de rechter gestapt
worden, want het is een gedragsregel die men als ‘normaal’ acht)
- Het verdrag: overeenkomsten tussen staten of tussen staten en internationale organisaties.
Scheiding der machten (trias politica): ervoor te zorgen dat niet de macht bij één persoon/groep
komt. Wie macht heeft, heeft de neiging om deze te misbruiken (volgens Montesque). Dus om te
voorkomen dat iemand zijn macht misbruikt, moet je verschillende machten verdelen, zodat ze
elkaar kunnen controleren en in balans kunnen houden. De drie machten zijn:
- Wetgevende macht
- Uitvoerende macht
- Rechtsprekende macht
In Nederland is er geen sprake van scheiding der machten, want in Nederland maken de regering en
de Staten-Generaal samen de wetten.
, Hoofdstuk 2: Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht houdt zich binnen het recht bezig met de verbintenissen, maar wat is een
verbintenis? Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer
personen op grond waarvan de ene persoon een recht heeft op een prestatie die door de andere
persoon verricht moet worden. Het verbintenissenrecht regelt dus de rechten en plichten van de bij
de verbintenis betrokken personen (bijv. wanneer persoon A de verbintenis niet nakomt, kan
persoon B het verbintenissenrecht gebruiken om te kijken waar hij recht op heeft).
Om van een verbintenis te spreken, moet er aan drie DUS:
voorwaarden worden voldaan:
Een vermogensrechtelijke +
1. Een rechtsbetrekking, die rechtsbetrekking + tussen twee of
2. Vermogensrechtelijk is, en meer personen = een verbintenis
3. Tussen twee of meer personen geldt.
Een rechtsbetrekking heeft juridische gevolgen. Een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking is een
rechtsbetrekking die ontstaan is en op geld waardeerbaar moet zijn.
