HOC 9: werkwijze & scholen
1. Waarmee zijn sociologen bezig?
Sociologie is een wetenschap: herinner u: “onttoevring van de werkelijkheid”- Weber.
Methode (hoe?): zoekt op basis van empirisch onderzoek naar regelmaat en voorspelbaarheid in
waarneembare verschijnselen.
Object (wat?): de sociale werkelijkheid
Bouwstenen: sociale feiten
Bouwwerk: verbindingen tussen sociale feiten in structuren
==> op basis daarvan conclusies kunne maken, zou mooi zijn. Het is natuurlijk niet zo simplistisch om de
maatschappij te bestuderen.
Vaak denken we niet aan sociologie als wetenschap, maar maatschappelijke innovaties dragen even veel
bij aan economische en maatschappelijke groei als technologische innovaties.
August Comte
Beschouwd als eerste socioloog en eerste wetenschapsfilosoof
Grondlegger van het positivisme als wetenschappelijke benadering om de samenleving te
verklaren
Maatschappelijke verschijnselen waarnemen en onder algemene wetten plaatsen
Sociale fysica: later sociologie
Klassieke sociologie
Er groeide meer en meer besef dat de maatschappelijke werkelijkheid niet vanuit
natuurwetenschappelijke methode kan worden begrepen, het keerpunt hier was Weber’s verstehende
, methode: geen objectieve feiten, maar sociaal handelen stond centraal. Het was betrokken op andere
mensen en men kon de betekenis alleen achterhalen door te kijken naar motieven
Weber had kritiek op de natuurwetenschappen, Durkheim daarentegen niet. Weber weigerde om de
postulaten van de klassieke economie toe te passen op menselijk handelen
Typologie sociaal handelen:
Deelrationeel handelen
Waarderationeel handelen
Emotioneel handelen
Traditioneel handelen
Een andere drijfveer voor de drie bekende sociologen waren de sociale problemen die voortkwamen uit
snelle maatschappelijke veranderingen:
Marx: vervreemding en uitbuiting
Durkheim: normverval en anomie
Weber: bedreiging individuele vrijheid door de bureaucratisering
Verschillen natuurwetenschappen en sociale -
Gelijkenis: ze gebruiken beide de vergelijkende methode (bv bij sociologie: Durkheim: zelfmoord, hij
gebruikt allemaal statistieken van verschillende landen. Ook het onderzoek naar het ontstaan van de
industrieel kapitalistische samenleving en het kijken naar bijvoorbeeld de protestantste werkethiek
(Weber)). + natuurwetten kunnen niet worden afgeschaft en sociale wetenschap creëert vaak perverse
effecten.
Sociale wetmatigheden
Natuurwetten kunnen niet worden veranderd: onveranderlijkheid
1. Waarmee zijn sociologen bezig?
Sociologie is een wetenschap: herinner u: “onttoevring van de werkelijkheid”- Weber.
Methode (hoe?): zoekt op basis van empirisch onderzoek naar regelmaat en voorspelbaarheid in
waarneembare verschijnselen.
Object (wat?): de sociale werkelijkheid
Bouwstenen: sociale feiten
Bouwwerk: verbindingen tussen sociale feiten in structuren
==> op basis daarvan conclusies kunne maken, zou mooi zijn. Het is natuurlijk niet zo simplistisch om de
maatschappij te bestuderen.
Vaak denken we niet aan sociologie als wetenschap, maar maatschappelijke innovaties dragen even veel
bij aan economische en maatschappelijke groei als technologische innovaties.
August Comte
Beschouwd als eerste socioloog en eerste wetenschapsfilosoof
Grondlegger van het positivisme als wetenschappelijke benadering om de samenleving te
verklaren
Maatschappelijke verschijnselen waarnemen en onder algemene wetten plaatsen
Sociale fysica: later sociologie
Klassieke sociologie
Er groeide meer en meer besef dat de maatschappelijke werkelijkheid niet vanuit
natuurwetenschappelijke methode kan worden begrepen, het keerpunt hier was Weber’s verstehende
, methode: geen objectieve feiten, maar sociaal handelen stond centraal. Het was betrokken op andere
mensen en men kon de betekenis alleen achterhalen door te kijken naar motieven
Weber had kritiek op de natuurwetenschappen, Durkheim daarentegen niet. Weber weigerde om de
postulaten van de klassieke economie toe te passen op menselijk handelen
Typologie sociaal handelen:
Deelrationeel handelen
Waarderationeel handelen
Emotioneel handelen
Traditioneel handelen
Een andere drijfveer voor de drie bekende sociologen waren de sociale problemen die voortkwamen uit
snelle maatschappelijke veranderingen:
Marx: vervreemding en uitbuiting
Durkheim: normverval en anomie
Weber: bedreiging individuele vrijheid door de bureaucratisering
Verschillen natuurwetenschappen en sociale -
Gelijkenis: ze gebruiken beide de vergelijkende methode (bv bij sociologie: Durkheim: zelfmoord, hij
gebruikt allemaal statistieken van verschillende landen. Ook het onderzoek naar het ontstaan van de
industrieel kapitalistische samenleving en het kijken naar bijvoorbeeld de protestantste werkethiek
(Weber)). + natuurwetten kunnen niet worden afgeschaft en sociale wetenschap creëert vaak perverse
effecten.
Sociale wetmatigheden
Natuurwetten kunnen niet worden veranderd: onveranderlijkheid
