Samenvatting SK1 Hoorcollege casus 2
Celdeling en erfelijkheid
Hoofdstuk 3
Robert Hooke heeft cellen ontdekt.
• De bouw van kurk lijkt op de kamers (cells) van monniken.
Theodor Schwann en Matthias Schleiden komen in 1837 met de celtheorie.
Basale concepten van de celtheorie:
1. Cellen zijn de bouwstenen van alle planten en dieren.
2. Cellen zijn de kleinste functionele eenheden van het leven.
3. Cellen ontstaan door de deling van al eerder bestaande cellen.
4. Elke cel handhaaft homeostase.
Cythologie: Het bestuderen van de structuur en functie van cellen → ook wel celleer genoemd.
Paragraaf 3.6
De celkern:
• Grootste en meest opvallende organel in de cel.
• Besturingssysteem en meest actieve organel in de cel.
• Bevat de genetische informatie voor synthese van elk type eiwit in de cel (100.000 in het
menselijk genoom).
• Bepaald de structuren, functie en hoeveelheden van de cel.
• Alles wat gebeurd wordt vertaal naar het cytoplasma
Structuur en inhoud:
• Meestal 1 kern.
o Uitzondering: spiercel → tientallen
o Uitzondering: rode bloedcel → geen
• Structuur:
o Nucleoplasma of kernplasma
o Kernlichaampjes
o Dubbelmembraan
Het kernmembraam scheidt het kernplasma (nucleoplasma) en het cytosol.
Kernplasma bevat:
• Ionen
• Enzymen
• Nucleotiden
• Kleine hoeveelheden RNA
• Kleine hoeveelheden DNA
Chemische communicatie tussen de kern en het cytosol vindt plaats via de poriën in de
kernmembraan.
• Groot genoeg voor ionen en kleine moleculen.
• Zo klein dat het transport van eiwitten en RNA wordt gereguleerd.
1
,De meeste kernen bevatten verschillende kernlichaampjes.
Kernlichaampjes: organellen waar ribosomaal RNA (rRNA) wordt gesynthetiseerd en waar de
subeenheden van de ribosomen tot functionele ribosomen worden opgebouwd.
In het DNA in de celkern liggen de instructies voor de eiwitsynthese opgeslagen, die bepalend zijn
voor de structuur en functie van de cel. Deze informatie ligt opgeslagen in chromosomen die uit DNA
en verschillende eiwitten bestaan; de eiwitten zijn betrokken bij het reguleren en ontsluiten van de
erfelijke informatie.
De kernen van lichaamscellen van de mens bevatten 23 chromosoomparen.
• Van elk paar 1 afkomstig van de moeder.
• Van elk paar 1 afkomstig van de vader
2
, Elk chromosoom bevat DNA-strengen die rond het eiwit zijn gewikkeld, de zogenoemde Histonen.
Op intervallen vormen het DNA en histonen een complex → nucleosoom.
De mate waarin het DNA stevig is opgerold, bepaalt of het chromosoom lang en dun is, of kort en dik.
In cellen doe zich niet delen zijn nucleosomen losjes opgerold en vormen ze een kluwen van fijn e
filamenten die chromatine wordt genoemd.
Chromosomen in een delende cel bevatten heel compact opgerold DNA, en zijn onder de
lichtmicroscoop of electromiscroscoop duidelijk als afzonderlijke structuren zichtbaar.
Informatie opgeslagen in de celkern:
DNA (Desoxyribonucleïnezuur): code voor ons genetisch materiaal.
DNA is per individu uniek
• Behalve bij 1-eiige tweelin → 1 cel → 2 kindjes
Een eiwit is een polypeptide met honderd of meer aminozuren. Elk eiwit bestaat uit een uniek
volgorde van aminozuren
Daarom moeten de instructies voor de vorming van eiwitten informatie bevatten omtrent deze
aminozuurvolgorde. Deze formule is opgeslagen in de chemische structuur van de DNA-strengen in
de kern.
Genetische code: de ‘chemische-taal’ die de cel gebruikt. Code voor eiwitten.
3
Celdeling en erfelijkheid
Hoofdstuk 3
Robert Hooke heeft cellen ontdekt.
• De bouw van kurk lijkt op de kamers (cells) van monniken.
Theodor Schwann en Matthias Schleiden komen in 1837 met de celtheorie.
Basale concepten van de celtheorie:
1. Cellen zijn de bouwstenen van alle planten en dieren.
2. Cellen zijn de kleinste functionele eenheden van het leven.
3. Cellen ontstaan door de deling van al eerder bestaande cellen.
4. Elke cel handhaaft homeostase.
Cythologie: Het bestuderen van de structuur en functie van cellen → ook wel celleer genoemd.
Paragraaf 3.6
De celkern:
• Grootste en meest opvallende organel in de cel.
• Besturingssysteem en meest actieve organel in de cel.
• Bevat de genetische informatie voor synthese van elk type eiwit in de cel (100.000 in het
menselijk genoom).
• Bepaald de structuren, functie en hoeveelheden van de cel.
• Alles wat gebeurd wordt vertaal naar het cytoplasma
Structuur en inhoud:
• Meestal 1 kern.
o Uitzondering: spiercel → tientallen
o Uitzondering: rode bloedcel → geen
• Structuur:
o Nucleoplasma of kernplasma
o Kernlichaampjes
o Dubbelmembraan
Het kernmembraam scheidt het kernplasma (nucleoplasma) en het cytosol.
Kernplasma bevat:
• Ionen
• Enzymen
• Nucleotiden
• Kleine hoeveelheden RNA
• Kleine hoeveelheden DNA
Chemische communicatie tussen de kern en het cytosol vindt plaats via de poriën in de
kernmembraan.
• Groot genoeg voor ionen en kleine moleculen.
• Zo klein dat het transport van eiwitten en RNA wordt gereguleerd.
1
,De meeste kernen bevatten verschillende kernlichaampjes.
Kernlichaampjes: organellen waar ribosomaal RNA (rRNA) wordt gesynthetiseerd en waar de
subeenheden van de ribosomen tot functionele ribosomen worden opgebouwd.
In het DNA in de celkern liggen de instructies voor de eiwitsynthese opgeslagen, die bepalend zijn
voor de structuur en functie van de cel. Deze informatie ligt opgeslagen in chromosomen die uit DNA
en verschillende eiwitten bestaan; de eiwitten zijn betrokken bij het reguleren en ontsluiten van de
erfelijke informatie.
De kernen van lichaamscellen van de mens bevatten 23 chromosoomparen.
• Van elk paar 1 afkomstig van de moeder.
• Van elk paar 1 afkomstig van de vader
2
, Elk chromosoom bevat DNA-strengen die rond het eiwit zijn gewikkeld, de zogenoemde Histonen.
Op intervallen vormen het DNA en histonen een complex → nucleosoom.
De mate waarin het DNA stevig is opgerold, bepaalt of het chromosoom lang en dun is, of kort en dik.
In cellen doe zich niet delen zijn nucleosomen losjes opgerold en vormen ze een kluwen van fijn e
filamenten die chromatine wordt genoemd.
Chromosomen in een delende cel bevatten heel compact opgerold DNA, en zijn onder de
lichtmicroscoop of electromiscroscoop duidelijk als afzonderlijke structuren zichtbaar.
Informatie opgeslagen in de celkern:
DNA (Desoxyribonucleïnezuur): code voor ons genetisch materiaal.
DNA is per individu uniek
• Behalve bij 1-eiige tweelin → 1 cel → 2 kindjes
Een eiwit is een polypeptide met honderd of meer aminozuren. Elk eiwit bestaat uit een uniek
volgorde van aminozuren
Daarom moeten de instructies voor de vorming van eiwitten informatie bevatten omtrent deze
aminozuurvolgorde. Deze formule is opgeslagen in de chemische structuur van de DNA-strengen in
de kern.
Genetische code: de ‘chemische-taal’ die de cel gebruikt. Code voor eiwitten.
3
