samenvatting levenslooppsychologie

Levenslooppsychologie


Hoofdstuk 1: Bouwstenen voor een levenslooppsychologie

Definitie ontwikkelingspsychologie

• Studie -> wetenschappelijk (gericht op achterliggende bewezen
objectieve mechanismen)
• Evolutie -> verandering
• Normaal -> pathologisch
• Gedrag -> de 3 G’s
• Doorheen het leven -> dus elke fase in het leven


Evolutie van normaal functioneren vanuit:
Verschillende perspectieven:

• Biologisch --> (de menselijke ontwikkeling)
• Cognitief (denken)
• Affectief/sociaal (vrienden maken)


Ontwikkelingspsychologie = jonge discipline!

• Wetenschappelijke benadering van ontwikkelingspsychologie:
▪ Maximaal anderhalve eeuw geleden gestart sinds 20ste eeuw

• Wel al heel wat historisch interessante evoluties voor de
verwetenschappelijking

Historiek: ontwikkelingspsychologie doorheen de tijd

• Al altijd interesse in kinderen
▪ Opvoeding
▪ Onderwijs
▪ Bestuderen van kinderen altijd al aanwezig -> levert
belangrijke inzichten op
▪ Is geen wetenschap – te weinig gericht op achterliggende
mechanismen




1

,Oudheid

• Oud-Griekse en Romeinse samenleving: reeds visie op individuele
menselijke ontwikkeling
▪ Plato (Romeinse redenaar)
o Kind wiegen -> goeie atleet
o Kind verwennen -> prikkelbaar
o Tirannieke houding -> sombere futloos

▪ Cicero (Griekse filosoof)
o Stadia in het leven
o Elk stadium – eigenheid
--> kindertijd -> zwakte
--> pubertijd -> onstuimigheid

• Kindertijd belangrijk
▪ Investering in kinderen komt de maatschappij ten goede
▪ Kinderen vormen samenleving van morgen

Middeleeuwen 500-1500

• Kind = geschenk van God
• Kind = erfzonde
▪ Ga en vermenigvuldig u
Liefst wel onbevlekt ...

• Geen beschermde kindertijd
• Kind = imperfecte miniatuurvolwassene
• Kind werd als volwassene behandeld – extra werkkracht
• Weinig emotionele benadering
• Uitzondering: Erasmus (theoloog filosoof)
▪ Belang van liefdevolle bejegening
▪ Belang van degelijk onderwijs
▪ Goede band LK en LL is belangrijk
▪ Imitatie is erg belangrijk bij taalverwerving
▪ Achterstand in geval kind thuistaal niet aangeleerd krijgt




2

,Verlichting 1600 – 1700

• Wat?
▪ Tegenreactie tegen kerk & dogma’s
▪ Ratio!
▪ Idee van ‘maakbaarheid van de samenleving’

• Filosofische benadering blijft belangrijk
▪ Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
o Kind = innergoed
o Verdoven door slechte invloeden
o Kennis via interactie met omgeving
o Ouders moeten kind kans bieden om natuurlijke
mogelijkheden te ontplooien

▪ John Locke (1632 – 1704)
o Kind = tabula rasa
o Belangrijke taak voor ouders in kader van opvoeding en
ervaringen bijbrengen
o Onredelijke kinderen moeten aan banden worden
gelegd door ouders

• Socigenese van de kindertijd:
▪ Kindertijd wordt ontdekt al belangrijke aparte periode in de
ontwikkeling die welbepaalde benadering vraagt

Moderne tijd

• 2de helft 18° E
• Charles Darwin
▪ Survival of the fittest
▪ Biologische evolutieleer
▪ Sterke interesse in ‘ontwikkeling’ – mens is doorheen
duizenden jaren geëvolueerd uit andere diersoorten
▪ Observaties van zoon – op welke leeftijd gebeurt wat?
▪ Voor eerst accuraat en systematisch in kaart brengen van
ontwikkelingsstappen

• Babybiografieën
▪ Wetenschappelijk? Neen! Want casestudies door eigen
vaders!
▪ Structuur & mechanismen proberen te ontdekken in
ontwikkeling van een kind

3

, Recapitulatiehypothese

• Ernst haeckel (1834-1919)
▪ De ontogenese is een recapitulatie van de fylogenese




• Genetische psychologie:
▪ Psychologische groei is sterk parallel aan biologische groei
▪ Biologische mechanismen zijn sturend voor psychologische
ontwikkeling

De vorige eeuw tot nu

• Maatschappelijke visie op kindertijd & wat aangepaste
verwachtingen mogen zijn ten aanzien van kinderen is veranderd
doorheen de tijd
• Begin 1900: kinderen werkten fulltime in de mijnen

Wetenschappelijke ontwikkelingspsychologie

• Nieuwe wetenschappelijke onderzoeksmethodes en nieuwe
theorieën
▪ Alfred Binet
o Normeringsprincipe -> wat is de norm om een kind
intelligent te noemen -> grondlegger van latere IQ-test

▪ Stern
o Cross-Sectioneel onderzoek
--> op 1 moment groep van zelfde leeftijd
onderzoeken/bestuderen om bepaalde patronen
ontdekken

▪ Hall
o Vragenlijsten van grote groepen kinderen om zicht te
krijgen op attitudes, interesses, gedragingen, ...




4