Samenvatting fiscaal recht - 1e jaar

Fiscaal recht
1. Algemene principes
1.1 Begrip en kenmerken van belasting
-> geen wettelijke definitie
Belastingen = De belasting is een bijdrage die volgens bepaalde rechtsregels door de
overheid wordt opgelegd met het oog op het verzamelen van financiële middelen die nodig
zijn om uitgaven te doen in het algemeen belang en voor zover die bijdrage bij wet of
decreet als belasting wordt erkend.
 Vb. Koppel, verpleegster Els op GHB (Bruto-inkomen = €1000 per maand) en notaris
(Bruto-inkomen en dividenden). Haar ouders zijn 2 jaar geleden overleden in een
verkeersongeval, ze erfde €200 000 en een grond. Ze hebben samen een huis in
Leuven gebouwd op die grond. In hun vrije tijd zijn ze aangesloten bij een tennisclub
en blijven ze vaak tot laat plakken aan de toog van de tennisclub.

 Dividenden; heeft een vennootschap
Hoeveel belastingen?
- BTW op toog van de tennisclub
- BTW op nieuwbouw
-> registratiekosten op bestaand gebouw
- Succesrechten op erfenis
- Op loon van Els (bedrijfsvoorheffing)
- Vennootschapsbelastingen


Kenmerken van een belasting:
Een tarief staat altijd in de wet (bv. 21%)
 1. Financieel doel
- Dekken van overheidsuitgaven
- Geen rechtstreekse en individuele tegenprestatie
 2. Dwingend karakter
- Eenzijdig opgelegd (door de wet bepaald -> eenzijdig)
- Sancties mogelijk: administratieve en strafrechtelijke (administratief opgelegd
door administratie, strafrechtelijk door de rechtbank)
- Una via-principe (= je mag maar 1 weg kiezen; de overheid mag maar 1 route
kiezen, ze kunnen niet beide kiezen -> ofwel strafrechtelijk ofwel
administratief)




1

,GEEN belastingen:
 Retributie:
Bv. Parkeergelden
– Vergoeding voor een individuele tegenprestatie -> je weet direct voor wat je
belasting betaalt
– Vrijwillig (bp is niet verplicht om de dienst af te nemen) -> als je die dienst niet
afneemt, moet je die niet betalen
– Persoonlijk voordeel
 Parafiscale bijdragen
– Vb. sociale bijdragen (rechtstreekst gestort naar RSZ)


1.2 Noodzakelijk karakter van belastingen in een moderne samenleving
Noodzakelijk karakter:
 Overheid moet haar taak kunnen vervullen
OOK bv. de sociale functie verbeteren met inbreng van belastingen, hogere inkomens meer
belastingen laten betalen; hoge inkomens meer belasten dan de lagere

1.3 Functies van de belasting
1. De financiële functie
2. De economische functie
3. De sociale functie


1) Financiële functie
 Belangrijke inkomensbron voor de overheid
 Dekken van de overheidsuitgaven
 Jaarlijkse begroting -> UM mag deze toepassen, WM maakt begroting


2) Economische functie
 Invloed op prijsvorming
 Invloed op het spaarwezen -> Stimuleren om te sparen; pensioensparen inbrengen +
bedrag van terug krijgen, stimul
 Invloed op de belasting op investeringen -> Investeringsaftrek (aftrekken van hun
belastingen); verhoogt naar 25% door corona
 Invloed op de tewerkstelling -> 1e WN die je aanvaard, zorgt voor korting op BV
Bv. Sigaretten -> op prijsvorming; belastingen geven voor stimulans om iets niet te doen


3) Sociale functie
 Mogelijkheid tot meer belasten naarmate hoger inkomen


2

, Vb. Registratiebelasting; eigen huis koopt, heb je korting op de registratiekosten, niet
op meerdere huizen
Vb. Progressieve tarieven in personenbelasting (hoe meer verdiend, hoe meer
betaald)



1.4 Wie mag belasting heffen?
Wie? Iedereen, maar bij eigen bevoegdheid
 Federale overheid
 Lokale besturen
 Regionale besturen (eigenlijke en oneigenlijke bevoegdheden)
 Publiekrechtelijke instellingen
 Supranationale overheden



1.5 Grondwettelijke beginselen van de belastingheffing
Fiscus moet deze respecteren, zo niet kun je daarop tegen in gaan

Legaliteitsbeginsel:
Je hebt altijd een wet nodig
Overheid die een monopolie heeft op ingeven van de WM heeft gezegd
 Steeds een wet, decreet of een besluit nodig om nieuwe belasting in te voeren.

WM bepaalt:
 Invoering heeft drie facetten
- Vaststelling belastingsubject en grondslag
- Vaststelling tarief (Welk tarief?)
- Vaststelling modaliteiten (Welke procedure?)
-> Als het niet in de wet staat dan is het niet belastbaar


 Principiële belastingvrijdom
– Vermoeden niet-belastbaarheid
 Gebonden bevoegdheid van de administratie
– Geen kwijtschelding of vermindering aan BP
• Uitzonderingen mogelijk
– Administratieve commentaren geen bindende kracht voor BP
 Voorzienbaarheidsbeginsel
– Duidelijke wetten + consistente toepassing


3

, => Niet verplicht om de interpretatie van de administratie te volgen, wel de wet.
Administratie kan niet plots zeggen na 6 jaar dat ze de werking anders gaan doen.


Eenjarigheidsbeginsel:
= UM moet ieder jaar toestemming geven; ieder jaar wordt de begroting gestemd door de
WM -> samenstelling tussen WM en UM
Ieder jaar een nieuwe aanslag; welke belasting? Zelfde belasting?
 Belastingwetten worden voor onbepaalde duur ingevoerd MAAR uitvoerende macht
moet elk jaar opnieuw machtiging krijgen om belastingen te heffen op basis van de
bestaande wetgeving!
 Gevolgen



Gelijkheidsbeginsel:
= iedere burger moet gelijk behandeld worden. We gaan in een identieke situatie gaan
bekijken of iedere persoon hetzelfde worden behandeld.


 Relatief karakter
 Objectieve en redelijke verantwoording nodig -> Toestaan van die ongelijkheid; hij
moet redelijk verantwoord zijn (objectief en redelijk)
 Redelijke verhouding tussen de aangewende middelen en het beoogde doel ->
overheid gaat een bepaalde marge toelaten. Rechter zegt schending van
gelijkheidsbeginsel; volledige wet aan de kant schuiven.
 Controle door het Grondwettelijk Hof
 Prejudiciële vraag
 Schorsing/vernietiging: Binnen 6 maanden na uitvaardiging -> kan ook
rechtsreeks naar GW gaan; als het vernietigt wordt, is het voor
iedereen vernietigd.
 KB’s – MB’s – Belastingreglementen -> Rechtbanken en hoven -> wetten en decreten
naar GW

 Raad van State kan ook met terugwerkende kracht vernietigen of schorsen
-> fiscaal recht bestaat niet




4