Tara Jacobus 30/12/2021
Invloeden van buitenaf
Bij regelmatig contact tussen sprekers van verschillende talen kan uiteindelijk een taalverandering
ontstaan. Vaak is de taal van de politiek dominante spreker de grootste invloed en dus de
superstratum taal terwijl de andere de substratum taal is. In Aboriginal Australië, waar meertaligheid
vaak voorkomt, worden talen regelmatig beïnvloed door andere en lenen ze van elkaar.
Taboe
Lexicale vervanging kan het gevolg zijn van een taboe woord. Vaak komt het taboe woord uiteindelijk
wel terug, maar de vervanging blijft bestaan.
Sociale opschudding
Belangrijke linguïstische veranderingen hangen vaak samen met periodes van sociale opschudding,
verandering. Wanneer een maatschap drastisch verandert, past ook de taal zich soms aan, maar dit is
niet altijd het geval en ook niet alle belangrijke veranderingen vonden plaats in periodes van
maatschappelijke veranderingen.
Regularisatie
Talen veranderen vaak de grammatica om de onregelmatigheden te regulariseren.
Structurele druk
Talen zonder vaste structuur passen zich vaak aan om algemene regels te creëren en zo een
standaard structuur te krijgen zoals de andere talen. Zo’n veranderingen kunnen echter ook leiden
tot andere problemen, wat dan weer opgelost moet worden.
Hoofdstuk 16: talen in de wereld
Het aantal en de variatie aan talen
Men schat dat er zo’n 7000 talen bestaan, maar dit vermindert snel. We kunnen ook niet met
zekerheid het aantal talen kennen, want welke voorwaarden bepalen hoe we een taal onderscheiden
van een andere? Vaak komt er een politieke notie bij kijken en worden talen geassocieerd met
naties. Linguïsten maken gebruik van de term mutual intelligibility, wat inhoudt dat mensen die
elkaar verstaan een dialect van dezelfde taal spreken. Men kan ook naar taal verwijzen op basis van
de woorden en morfemen die ze gemeenschappelijk hebben. Deze drie criteria kunnen elkaar echter
tegenspreken, want volgens de politieke voorwaarde zijn Australisch Engels en Brits Engels niet
dezelfde taal, maar volgens de andere twee criteria zijn ze dat wel.
Talen zijn niet overal even verspreid. Zo is er bv. een hoge concentratie talen rond de evenaar. De
grootte van de populatie is ook niet per se een factor. Ook zijn slechts een paar talen echt in gebruik:
3500 talen worden door minder dan 10 000 mensen gesproken en 40% van de bevolking spreekt één
van de 9 ‘standaardtalen’.
Anatomisch moderne mensen zouden 200 000 jaar geleden in Afrika leven en tienduizenden jaren
later de wereld verkennen. Zo’n verspreidingen transformeren taal tot dialectische varianten en later
mutually unintelligible talen.
28
Invloeden van buitenaf
Bij regelmatig contact tussen sprekers van verschillende talen kan uiteindelijk een taalverandering
ontstaan. Vaak is de taal van de politiek dominante spreker de grootste invloed en dus de
superstratum taal terwijl de andere de substratum taal is. In Aboriginal Australië, waar meertaligheid
vaak voorkomt, worden talen regelmatig beïnvloed door andere en lenen ze van elkaar.
Taboe
Lexicale vervanging kan het gevolg zijn van een taboe woord. Vaak komt het taboe woord uiteindelijk
wel terug, maar de vervanging blijft bestaan.
Sociale opschudding
Belangrijke linguïstische veranderingen hangen vaak samen met periodes van sociale opschudding,
verandering. Wanneer een maatschap drastisch verandert, past ook de taal zich soms aan, maar dit is
niet altijd het geval en ook niet alle belangrijke veranderingen vonden plaats in periodes van
maatschappelijke veranderingen.
Regularisatie
Talen veranderen vaak de grammatica om de onregelmatigheden te regulariseren.
Structurele druk
Talen zonder vaste structuur passen zich vaak aan om algemene regels te creëren en zo een
standaard structuur te krijgen zoals de andere talen. Zo’n veranderingen kunnen echter ook leiden
tot andere problemen, wat dan weer opgelost moet worden.
Hoofdstuk 16: talen in de wereld
Het aantal en de variatie aan talen
Men schat dat er zo’n 7000 talen bestaan, maar dit vermindert snel. We kunnen ook niet met
zekerheid het aantal talen kennen, want welke voorwaarden bepalen hoe we een taal onderscheiden
van een andere? Vaak komt er een politieke notie bij kijken en worden talen geassocieerd met
naties. Linguïsten maken gebruik van de term mutual intelligibility, wat inhoudt dat mensen die
elkaar verstaan een dialect van dezelfde taal spreken. Men kan ook naar taal verwijzen op basis van
de woorden en morfemen die ze gemeenschappelijk hebben. Deze drie criteria kunnen elkaar echter
tegenspreken, want volgens de politieke voorwaarde zijn Australisch Engels en Brits Engels niet
dezelfde taal, maar volgens de andere twee criteria zijn ze dat wel.
Talen zijn niet overal even verspreid. Zo is er bv. een hoge concentratie talen rond de evenaar. De
grootte van de populatie is ook niet per se een factor. Ook zijn slechts een paar talen echt in gebruik:
3500 talen worden door minder dan 10 000 mensen gesproken en 40% van de bevolking spreekt één
van de 9 ‘standaardtalen’.
Anatomisch moderne mensen zouden 200 000 jaar geleden in Afrika leven en tienduizenden jaren
later de wereld verkennen. Zo’n verspreidingen transformeren taal tot dialectische varianten en later
mutually unintelligible talen.
28
