Boek: ‘Ethiek in sociaal werk’
Auteur: Jacquelien Rothfusz
Hoofdstuk 2
2.1 – Gevolgenethiek/teleologische ethiek
2.2 – Deontologische of beginselenethiek/plichtenethiek
2.2 – Deugdenethiek
Zorgethiek
Tabel met de normatieve theorieën
Hoofdstuk 2 – Normatieve theorieën
2.1 - Gevolgenethiek/teleologische ethiek (Mill)
Welke handeling is moreel juist? Kijk naar het doel of de gevolgen van de handeling. Een
handeling is bij deze theorie juist als die ertoe leidt dat een goed doel bereikt wordt.
Utilisme (Mill)
Genot zoeken en pijn vermijden. Hoe zouden mensen moreel moeten handelen waarbij ze
een afweging maken op basis van de gevolgen van hun handeling.
Het meeste geluk voor de meeste mensen.
Bentham en Mill willen de bedoelde gevolgen van een handeling beoordelen.
Later werd er ook rekening gehouden met alle voorzienbare consequenties. Je moet een
afweging maken tussen alle voorzienbare consequenties om te bepalen of een handeling
moreel juist is.
No-harm-principle
Je mag anderen geen pijn doen.
Twee vormen van utilisme
- Handelingsutilisme
Bij iedere handeling vraag je jezelf af wat de gevolgen zijn. Je weegt de gevolgen
tegen elkaar af en beoordeelt of de handeling bijdraagt aan het realiseren van de
waarden die je nastreeft.
Kritiek:
Je kunt niet altijd voorspellen wat de gevolgen van je handelen zijn.
Ook is het omslachtig om bij iedere morele daad opnieuw te bedenken welke
factoren een rol spelen.
- Regelutilisme
Regels bedenken die nuttig zijn om een goede situatie te bereiken. Dan hoef je in
een specifieke situatie alleen maar de regels toe te passen. Regels en normen
staan centraal.
Kritiek:
Het kan leiden tot een andere uitkomst dan wenselijk is.
Voorbeeld:
Als iemand vraagt of hij tegen zijn kinderen mag zeggen dat Sinterklaas bestaat, volgens het
regelutilisme mag hij dat niet, want je kiest voor de regel ‘liegen mag nooit’ maar volgens het
handelingsutilisme mag het wel wat kinderen worden het gelukkigst als ze een paar jaar in
sinterklaas geloven.
Kritiek op het utilisme
Er wordt bij het utilisme geen absolute grenzen gesteld aan wat mensen mogen doen. De
vraag is dan wanneer het doel de middelen heiligt.
Voorbeeld:
Auteur: Jacquelien Rothfusz
Hoofdstuk 2
2.1 – Gevolgenethiek/teleologische ethiek
2.2 – Deontologische of beginselenethiek/plichtenethiek
2.2 – Deugdenethiek
Zorgethiek
Tabel met de normatieve theorieën
Hoofdstuk 2 – Normatieve theorieën
2.1 - Gevolgenethiek/teleologische ethiek (Mill)
Welke handeling is moreel juist? Kijk naar het doel of de gevolgen van de handeling. Een
handeling is bij deze theorie juist als die ertoe leidt dat een goed doel bereikt wordt.
Utilisme (Mill)
Genot zoeken en pijn vermijden. Hoe zouden mensen moreel moeten handelen waarbij ze
een afweging maken op basis van de gevolgen van hun handeling.
Het meeste geluk voor de meeste mensen.
Bentham en Mill willen de bedoelde gevolgen van een handeling beoordelen.
Later werd er ook rekening gehouden met alle voorzienbare consequenties. Je moet een
afweging maken tussen alle voorzienbare consequenties om te bepalen of een handeling
moreel juist is.
No-harm-principle
Je mag anderen geen pijn doen.
Twee vormen van utilisme
- Handelingsutilisme
Bij iedere handeling vraag je jezelf af wat de gevolgen zijn. Je weegt de gevolgen
tegen elkaar af en beoordeelt of de handeling bijdraagt aan het realiseren van de
waarden die je nastreeft.
Kritiek:
Je kunt niet altijd voorspellen wat de gevolgen van je handelen zijn.
Ook is het omslachtig om bij iedere morele daad opnieuw te bedenken welke
factoren een rol spelen.
- Regelutilisme
Regels bedenken die nuttig zijn om een goede situatie te bereiken. Dan hoef je in
een specifieke situatie alleen maar de regels toe te passen. Regels en normen
staan centraal.
Kritiek:
Het kan leiden tot een andere uitkomst dan wenselijk is.
Voorbeeld:
Als iemand vraagt of hij tegen zijn kinderen mag zeggen dat Sinterklaas bestaat, volgens het
regelutilisme mag hij dat niet, want je kiest voor de regel ‘liegen mag nooit’ maar volgens het
handelingsutilisme mag het wel wat kinderen worden het gelukkigst als ze een paar jaar in
sinterklaas geloven.
Kritiek op het utilisme
Er wordt bij het utilisme geen absolute grenzen gesteld aan wat mensen mogen doen. De
vraag is dan wanneer het doel de middelen heiligt.
Voorbeeld:
