Inhoudsopgave
1. de borstvoeding........................................................................................................... 2
1.1 de melkvorming................................................................................................................................. 2
1.2 van colostrum tot rijpe moedermelk................................................................................................ 3
1.3 voor- en nadelen van borstvoeding.................................................................................................. 4
1.4 wanneer is borstvoeding niet mogelijk............................................................................................ 5
1.5 pre- en postnatale begeleiding bij borstvoeding..............................................................................5
2 voedingsbehoefte macronutriënten.............................................................................6
2.1 energie............................................................................................................................................... 6
2.2 eiwitten.............................................................................................................................................. 6
2.3 vetten................................................................................................................................................. 6
2.4 koolhydraten..................................................................................................................................... 7
2.5 vocht................................................................................................................................................... 7
2.6 overzicht macronutriënten............................................................................................................... 7
3 voedingsbehoeften vitaminen.......................................................................................7
3.1 vit A.................................................................................................................................................... 7
3.2 vit K................................................................................................................................................... 8
3.3 vit d.................................................................................................................................................... 8
3.4 overzicht vitaminen.......................................................................................................................... 8
4 voedingsbehoeften mineralen......................................................................................8
4.1 calcium............................................................................................................................................... 8
4.2 ijzer.................................................................................................................................................... 8
4.3 koper.................................................................................................................................................. 8
4.4 zink.................................................................................................................................................... 9
4.5 jodium................................................................................................................................................ 9
4.6 overzicht mineralen.......................................................................................................................... 9
5 praktische voedingsaanbevelingen...............................................................................9
Pagina 1 van 10
, LACTERENDE VROUW
1. DE BORSTVOEDING
1.1 DE MELKVORMING
Fysiologische veranderingen
- Start zwangerschap -> melkklierweefsel zal uitbreiden -> borsten worden zwaarder en voller
- Laatste maanden zwangerschap -> tepel en tepelhof groter en donkerder + toename
bloedtoevoer
- In de tepel monden melkkanaaltjes uit
- De kanaaltjes vertakken zich verder en eindigen in de
melkkliertjes, waarin de melk wordt gemaakt
- Rond de kliertjes bevinden zich spiertjes die
samentrekken en de melk naar de tepel stuwen oiv
hormonen (gemaakt in hypofyse)
o Prolactine = melkmaker
o Oxytocine = melkgever
- Tijdens 5e maand zwangerschap maken borsten al een beetje melk aan
o Oiv prolactine
o Melkproductie wordt nog onderdrukt door hormonen van placenta
- Na bevalling
o Stijging prolactine
o Meer toevoer bloed naar borsten
o Bouwstoffen voor moedermelk worden afgegeven in melkklieren
o Afvalstoffen van productieproces weggevoerd via lymfevocht
=> hogere hoeveelheid bloed en lymfevocht in borst veroorzaakt een gespannen en soms
pijnlijk gevoel = stuwing
Als vrouwen geen borstvoeding wensen te geven wordt de melkproductie stopgezet via mediactie
Melkproductiereflex
- Activeert als kind aan tepel zuigt
- Hypofyse krijgt impuls om prolactine af te scheiden
- Prolactine = hormoon voor melkvorming -> bereikt
borst via bloedbaan en stimuleert melk producerende
cellen
- Melkproductiereflex stimuleren door
o Kind vroeg en vaak te laten zuigen
o Borst bijna leeg raakt
- Kind moet zsm na geboorte aan de borst gelegd worden
o Stimuleert melkproductie bij de vrouw
o Stimuleert zuigreflex bij de baby
Toeschietreflex
= melkstroomreflex = loslaatreflex
Pagina 2 van 10
1. de borstvoeding........................................................................................................... 2
1.1 de melkvorming................................................................................................................................. 2
1.2 van colostrum tot rijpe moedermelk................................................................................................ 3
1.3 voor- en nadelen van borstvoeding.................................................................................................. 4
1.4 wanneer is borstvoeding niet mogelijk............................................................................................ 5
1.5 pre- en postnatale begeleiding bij borstvoeding..............................................................................5
2 voedingsbehoefte macronutriënten.............................................................................6
2.1 energie............................................................................................................................................... 6
2.2 eiwitten.............................................................................................................................................. 6
2.3 vetten................................................................................................................................................. 6
2.4 koolhydraten..................................................................................................................................... 7
2.5 vocht................................................................................................................................................... 7
2.6 overzicht macronutriënten............................................................................................................... 7
3 voedingsbehoeften vitaminen.......................................................................................7
3.1 vit A.................................................................................................................................................... 7
3.2 vit K................................................................................................................................................... 8
3.3 vit d.................................................................................................................................................... 8
3.4 overzicht vitaminen.......................................................................................................................... 8
4 voedingsbehoeften mineralen......................................................................................8
4.1 calcium............................................................................................................................................... 8
4.2 ijzer.................................................................................................................................................... 8
4.3 koper.................................................................................................................................................. 8
4.4 zink.................................................................................................................................................... 9
4.5 jodium................................................................................................................................................ 9
4.6 overzicht mineralen.......................................................................................................................... 9
5 praktische voedingsaanbevelingen...............................................................................9
Pagina 1 van 10
, LACTERENDE VROUW
1. DE BORSTVOEDING
1.1 DE MELKVORMING
Fysiologische veranderingen
- Start zwangerschap -> melkklierweefsel zal uitbreiden -> borsten worden zwaarder en voller
- Laatste maanden zwangerschap -> tepel en tepelhof groter en donkerder + toename
bloedtoevoer
- In de tepel monden melkkanaaltjes uit
- De kanaaltjes vertakken zich verder en eindigen in de
melkkliertjes, waarin de melk wordt gemaakt
- Rond de kliertjes bevinden zich spiertjes die
samentrekken en de melk naar de tepel stuwen oiv
hormonen (gemaakt in hypofyse)
o Prolactine = melkmaker
o Oxytocine = melkgever
- Tijdens 5e maand zwangerschap maken borsten al een beetje melk aan
o Oiv prolactine
o Melkproductie wordt nog onderdrukt door hormonen van placenta
- Na bevalling
o Stijging prolactine
o Meer toevoer bloed naar borsten
o Bouwstoffen voor moedermelk worden afgegeven in melkklieren
o Afvalstoffen van productieproces weggevoerd via lymfevocht
=> hogere hoeveelheid bloed en lymfevocht in borst veroorzaakt een gespannen en soms
pijnlijk gevoel = stuwing
Als vrouwen geen borstvoeding wensen te geven wordt de melkproductie stopgezet via mediactie
Melkproductiereflex
- Activeert als kind aan tepel zuigt
- Hypofyse krijgt impuls om prolactine af te scheiden
- Prolactine = hormoon voor melkvorming -> bereikt
borst via bloedbaan en stimuleert melk producerende
cellen
- Melkproductiereflex stimuleren door
o Kind vroeg en vaak te laten zuigen
o Borst bijna leeg raakt
- Kind moet zsm na geboorte aan de borst gelegd worden
o Stimuleert melkproductie bij de vrouw
o Stimuleert zuigreflex bij de baby
Toeschietreflex
= melkstroomreflex = loslaatreflex
Pagina 2 van 10
