Samenvatting - Overheidsinformatisering (F000833)

OVERHEIDSINFORMATISERING
Wat kennen en kunnen?

HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1 Digitale overheid
1.1 Digital era government kunnen situeren als de laatste golf in een reeks opvattingen van hoe
de overheid zou moeten werken

1.2 Principes van Weberiaanse benadering, NPM en DEG kunnen herkennen in
voorbeelden
- Weberiaanse bureaucratie: voor de jaren ‘80
o Lambda type: robuust en veerkrachtig
o Concrete maatstaven: diversiteit, geïntegreerd, lerend, innovatief
- New Public Management (NPM): jaren ’80 – ‘90
o Sigma type: scherp en doelgericht
o Concrete maatstaven: doelgericht, effectief, efficiënt, zuinig, gecoördineerd
- Digital Era Government (DEG): vanaf 2000
o Theta type: eerlijk en rechtvaardig
o Concrete maatstaven: transparant, openbaar, inspraak, verantwoording

1.3 Kernwaarden van de verschillende benaderingen kunnen herkennen in voorbeelden
- Weberiaanse bureaucratie: voor de jaren ‘80
o Waarden
 Rechtsgelijkheid
 Rechtsmatigheid
 Rechtszekerheid
o Kernelementen
 Rule of law
 Processen en procedures
 Dominantie van het openbaar bestuur
 Specificiteit van de openbare dienst
- New Public Management (NPM): jaren ’80 – ‘90
o Waarden
 Economie
 Efficiëntie
 Effectiviteit
o Kernelementen
 Responsabilisering van het management
 Prestatiemanagement
 Desaggregatie
 Competitie en markttype mechanismen
- Digital Era Government (DEG): vanaf 2000
o Waarden
 Samenwerking
 Coördinatie
 Participatie
o Kernelementen
 Whole-of-government
 Publiek-private samenwerking
 Governance
 Digitalisering

,2 E-government
2.1 Concrete voorbeelden geven hoe je in het dagelijkse leven met e-government in aanraking komt
- Website van je gemeente
- App van NMBS of De Lijn
- Mijn Burgerprofiel: enorme boost bij het versturen van de vaccinatie-uitnodigingen via E-box
- Student @ Work attest

LET OP: It’s me is niet van de overheid

2.2 Kritische reflectie kunnen geven op een definitie van e-government
E-government = digitale transformatie van de overheid (sinds het begin van de 21 ste E)

E-government als containerbegrip en in constante evolutie
- Begrip waar heel veel onder staat
- Steeds wisselende definitie

Evolutie in de definitie van e-government
- Focus begin jaren 2000 op dienstverlening
- Uitbreidingen naar e-democracy: elektronische aansturing van (bestuurs- en)
democratieprocessen in de context van overheidsactiviteiten
- Focus verschuift naar een brede invulling met oog voor transformatie

2.3 Een overzicht kunnen geven van de inhoudelijke ontwikkeling van het begrip e-government
Evolutie van het begrip: focus verschuift naar een brede invulling met oog voor transformatie
- Digitalisering: het omzetten van informatie naar een digitale vorm
- Digitalisatie
o Het gebruik van digitale technologieën om 1 of meerdere bedrijfsprocessen te
veranderen, waarde creërende mogelijkheden te bieden en efficiënter (samen) te
werken
o Nieuwe inkomsten creëren en klantenervaringen optimaliseren
- Digitale transformatie
o De algemene werking van de organisatie staat centraal: niet enkel focus op de
technologie
o 3 belangrijke gebieden
 Transformationele strategieën
 Het creëren van naadloze klantenervaringen
 Het bouwen van slimmere, snellere en flexibele organisaties
o Cf. digitalisering volgens Caudron: afstappen van moederschip om zo digitaal te
transformeren
 Mogelijkheden die er zijn inzetten om dingen te doen die daarvoor niet
konden
 Andere dingen in de samenleving dankzij extra digitale mogelijkheden

2.4 Een definitie van e-government kunnen bekijken vanuit de indeling van Wirtz & Daiser
“De term e-government beschrijft de elektronische aansturing van bestuurs- en democratieprocessen
in de context van overheidsactiviteiten d.m.v. informatie- en communicatietechnologieën om
publieke taken efficiënt en effectief te ondersteunen”

2.5 Voorbeelden kunnen situeren in het kader van Bouwman e.a.
“E-government als alle processen van informatieverweking, communicatie en transactie die behoren
bij de taken van de overheid en waarbij gebruik gemaakt wordt van ICT”

, Die processen van informatie, communicatie en transactie van de overheid zijn op te delen in
volgende 4 rubrieken
- Publieke informatievoorziening
- Publieke dienstverlening
- Beleids- en besluitvorming (incl. burgerparticipatie): alles wat te maken heeft met het
democratisch proces
- Bedrijfsvoering van de overheid
& telkens extern als intern toe te passen
- Extern/frontoffice: alles waar er contact is met de burger
- Intern/backoffice: het achterliggende

Vb’en.
- Frontoffice dienstverlening: een vergunning aanvragen, een parkingabonnement kopen
- Frontoffice informatievoorziening: kostprijs van vuilzakken, info m.b.t. de renovatiepremie
- Backoffice (maar ook een beetje deels frontoffice) dienstverlening: afspraak containerpark
- Frontoffice beleids- en besluitvorming: gemeenteraadsverslagen (online) raadplegen

2.6 Verwachtingen ten opzichte van e-government kunnen duiden (Wirtz & Daiser)
Verwachte veranderingen (volgens mij)
- Het verdwijnen van loketten
- Digitale versie van je identiteitskaart/rijbewijs/…
- Makkelijkere toegang tot (online) informatie

Verwachtingen volgens Wirtz & Daiser: voordelen van e-government
- Vergemakkelijkt de toegang tot informatie uit de publieke sector
- Verbetert de interactie met de publieke sector
- Bevordert de oriëntatie en het aanbod van publieke diensten
- Bevordert de efficiëntie en effectiviteit
- Vergroot de transparantie en verantwoordingsplicht
- Verbetert de controle over de overheidsbureaucratie
- Bevordert participatie, samenwerking en innovatie
- Biedt een instrumentarium voor e-democracy
- Genereert voordelen op het gebied van sociale werkgelegenheid, gezondheidszorg en
onderwijs
- Helpt het beheer van natuurlijke hulpbronnen te bevorderen
- Versterkt het vertrouwen van burgers in de overheid
- Kan het imago van de overheid en de publieke sector vernieuwen


HOOFDSTUK 2: BESTUURLIJK LANDSCHAP
1 Vlaanderen
1.1 Inzicht in hoe de Vlaamse overheid zich doorheen de tijd heeft georganiseerd en zich nu
organiseert op de uitdagingen m.b.t digitalisering/digitale transformatie. Kunnen schetsen van de
historische evolutie als organisatorisch antwoord op de uitdagingen
- 1999 – 2014
o 1999: Vlaamse infolijn -> 1700
 1 nummer voor het beantwoorden van vragen van burgers/ondernemingen
 Sterke frontoffice: directe verbinding maken tussen de
burgers/ondernemingen en de overheid