Samenvatting anatomie examen periode 1

Anatomie


Thermoregulatie
= evenwicht tussen warmteverlies en -productie
Coördinatiecentrum = hypothalamus

Homeotherm
 Mens is warmbloedig: 36,8°C
 Enzymen werken tussen bepaalde temperaturen
o T < 32°C = dodelijke hartritmestoornissen
o T > 40°C = kans op epileptische insult
o T > 42°C = hersenschade

Warmteproductie
 Op celniveau
 Deel vastgelegd als APT, rest moet weg
 Hoger cel metabolisme = meer energie
 Warmte moet weg  systeemschade of oververhitting orgaan

Warmteafgifte
 Straling
o Koudere omgeving: +/_ 60% weg
o Warmte opnemen bij hoge temperatuur
o Effectief
 Geleiding
o Door fysiek contact: koud object = warmte afgeven
o Niet effectief
 Convectie
o = luchtstroming: lucht neemt warmte mee
o Koude lucht warmt op en stijgt
 Verdamping
o Perspiratio sensibilis = zweten
o Perspiratio insensibilis = via longen
o Veel energie, maar effectief

Hypothalamus
 Centrale thermosensoren: centraal zenuwstelsel info geven over kerntemperatuur
 Perifere thermosensoren in dermis: info geven over omgevingstemperatuur
 Vergelijking tussen reële en gewenste temperatuur

Koorts
 Door pyrogenen/eiwitten
 Thv hypothalamus  hoger temperatuurniveau
o Gewenste temperatuur verhoogt = koud hebben
o Afnemen koorts naar normale waarden = zweten en vasodilatatie
 Maligne hyperthermie
o Oorzaak = anesthesie, drugs, …
o Kerntemperatuur > 44°C = hartritmestoornissen, stuipen, schade, krampen, dood

, o Koelen en symptomatisch behandelen
Lichaamstemperatuur < gewenst
 Warmteproductie bevorderen
o Warmteverlies remmen  vasoconstrictie
o Warmteproductie
 Rillen
 skeletspieren verbruiken energie en produceren warmte, effectief,
(on)willekeurig
 Hormonale genese  hormonen vrijgeven en stimulatie stofwisseling
 Gedragsaanpassing  warmte opzoeken, kledij aandoen

Lichaamstemperatuur > gewenst
 Warmteverlies bevorderen
o Vasodilatatie
 via straling en convectie, warmte naar oppervlak, roder en warmer
o Transpiratie
 zweet over huid via verdamping
o Diepere ademhaling (via mond)
 prikkeling ademhalingscentrum, perspiratio insensibilis


De huid
Bouw
 Epidermis / opperhuid
Verschillende strata / cellagen
o Dikke huid = 5 lagen
o Dunne huid = 4 lagen
 Gelaagd plaveiselepitheel
 Stratum basale / kiemlaag
 Verbonden met basaalmembraan
 Papilvormig of epidermische kammen
 oppervlakte vergroten en meer wrijving = betere houvast
 vingerafdruk
 Kiemcellen
 vorming en start groei nieuwe cellen
 vervanging verloren dekweefsel
 Melanocyten
o Stratum spinosum
 Stekelcellen
 Verdere deling cellen vanuit kiemlaag
o Stratum granulosum
 Korrelig
 Cellen vanuit stratum spinosum
 Start aanmaak keratine = verhoorning
o Stratum lucidum
 Doorzichtig
 Enkel in dikke huid

, Anatomie

 Afgeplat, dicht opeen, gevuld met keratine
o Stratum corneum / hoornlaag
 Afgestorven cellagen (15 tot 30 lagen)
 Verhoornd  keratine
 Van stratum basale naar startum corneum = 7 à 10 dagen
 verder van O2 en vol met keratine
 oppervlak = draag  belet aangroei Micro-Organismen
 Dermis / lederhuid
o Onder dermis
o Papilaire laag
 Oppervlakkig
 Los bindweefsel
 steun en voeding epidermis
 haarvaten en zenuwen die in huidoppervlak lopen
o Reticulaire laag
 Dieper
 Dicht onregelmatig bindweefsel
 collagene en elastische vezels = rekbaarheid en turgor
 bloedtoevoer naar huid van vaatnetwerk, grens dermis/hypodermis
 Hypodermis / onderhuid
o Met bindweefsel verbonden aan dermis
o Geen echte huidlaag
 Grens moeilijk te onderscheiden
 Stabiliseren tov onderliggende structuren
 Losmazig bindweefsel met veel vetcellen
 energiereserve, isolatie, schokbreker
 Geen vitale organen en weinig haarvaten => subcutane injectie

Functies
 Bescherming
o Bedekken onderliggende weefsels en organen
o Beperken vochtverlies
o Micro-organismen
 Thermoregulatie
o Handhaving lichaamstemperatuur
 Voedingsstoffen aanmaken en opslaan
o In epidermis Vitamine D3
 bevordering Ca-opname
 opslag vetten in vetweefsel
 Zintuigfunctie
o Detectie tast-, druk-, pijn-, en temperatuurprikkels
o Info doorgeven aan zenuwstelsel
 Uitscheiding en afscheiding
o Afscheiden zout water en organische afvalstoffen
o Info doorgeven aan zenuwstelsel

Accessoire structuren