Hoofdstuk 8: de adolescentie
Intro
Universeel…?
- Biologische rijping
- Zelfstandigheid
- Maatschappelijke rol
- Man/vrouw rol
Variabele duur…?
Een socio-cultureel verschijnsel…
Moratorium tussen kinderjaren en VOLWASSENHEID…
Biologische lichamelijk volgroeid
psychologisch het verwerven van een eigen identiteit
maatschappelijk een eigen positie verworven hebben in de maatschappij
juridisch criterium meerderjarig voor de wet
Adolescentie (12-22…jaar): ¾ subfasen
Puberteit 12-16 adolescentie 16…
= fysiologische proces van geslachtsrijping
Vroege adolescentie Midden adolescentie Late adolescentie Einde adolescentie
Moeilijke periode Actief experimenteren Moeilijkheden Studeren en werk
oplossen
Lichamelijke ontwikkeling: groeispurt en seksuele rijping
Hormonaal aangestuurd
Groeispurt
Botten
Spiermassa
Lengte
Gewicht
Vet
Strekkingsfase (ledematen) en vullingsfase (breedte)
Seksuele rijping
Vrouw Man
Puistjes Bakkebaarden
Okselhaar Puistjes
Borstontwikkeling Baardgroei
Bredere heupen Baard in de keel
Schaamhaar Meer spieren
Eerste menstruatie Okselhaar
Grotere binnenste schaamlippen/clitoris Penis groei
Dikkere bovenbenen Schaamhaar
, Balzak groter en losser
Eerste zaadlozing
Grote verschillen ts. Jongeren in tijdstip van lichamelijke veranderingen
Tussen landen en etnische groepen: socio-economisch factoren
Erfelijke factoren
Voedingstoestand (hoe beter de voeding = hoe vroeger de rijping)
Stress (meer= vroeger)
Lichaamstraining (sterk = later)
Gezinswarmte (meer = later)
Psychische problemen (meer = vroeger)
IQ (lager = vroeger)
Acceleratiefenomeen
Seculaire groeiverschuiving (= verschuiving over de eeuwen heen):
> 15 cm/150 jaar
Seksuele rijping:
Meisjes: menarche 3 jaar vroeger/150 jaar
Jongens: toename ‘ongevallenbult’ op jongere leeftijd
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling op het gedrag:
= Rechtstreekse invloeden:
Ernstige vermoeidheidsverschijnselen (ochtend), ondanks spier- en krachttoename (reden:
fysieke eisen, sociale omgeving, school)
Emotioneel labiliteit (reden: hormonaal)
Menarche / eerste ejaculatie: verwarring
Meisjes beter voorbereid dan jongens
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling op het zelfbeeld:
Lichaamsschema: onzekerheid door disproportionele lichaamsverhoudingen
Zelfbeeld: belangrijk is waardering van anderen
Vroege en late rijpers en de onzekerheid die daaruit kan voortvloeien
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling door signalen vanuit sociale omgeving:
Overschatten van mogelijkheden
Femme de la rue (documentaire over seksisme in Brussel)
Cognitieve ontwikkeling
Formeel-operationeel denken (FOD)
= denken los van concrete inhouden
Kenmerken: formeel (vorm) ipv inhoud (inhoud=concreet inhoudsloos)
Abstracte begrippen: a² +b² = c² (stelling Pythagoras)
Propositioneel denken: P1: a=b // P2: b=c // c: a=c
(afzonderlijke beweringen/inzichten leiden, in combinatie met elkaar, tot nieuwe
beweringen/inzichten)
Hypothesen formuleren: veronderstelde beweringen (logica van het ‘denkbare’: van wat
mogelijk zou kunnen zijn)
Intro
Universeel…?
- Biologische rijping
- Zelfstandigheid
- Maatschappelijke rol
- Man/vrouw rol
Variabele duur…?
Een socio-cultureel verschijnsel…
Moratorium tussen kinderjaren en VOLWASSENHEID…
Biologische lichamelijk volgroeid
psychologisch het verwerven van een eigen identiteit
maatschappelijk een eigen positie verworven hebben in de maatschappij
juridisch criterium meerderjarig voor de wet
Adolescentie (12-22…jaar): ¾ subfasen
Puberteit 12-16 adolescentie 16…
= fysiologische proces van geslachtsrijping
Vroege adolescentie Midden adolescentie Late adolescentie Einde adolescentie
Moeilijke periode Actief experimenteren Moeilijkheden Studeren en werk
oplossen
Lichamelijke ontwikkeling: groeispurt en seksuele rijping
Hormonaal aangestuurd
Groeispurt
Botten
Spiermassa
Lengte
Gewicht
Vet
Strekkingsfase (ledematen) en vullingsfase (breedte)
Seksuele rijping
Vrouw Man
Puistjes Bakkebaarden
Okselhaar Puistjes
Borstontwikkeling Baardgroei
Bredere heupen Baard in de keel
Schaamhaar Meer spieren
Eerste menstruatie Okselhaar
Grotere binnenste schaamlippen/clitoris Penis groei
Dikkere bovenbenen Schaamhaar
, Balzak groter en losser
Eerste zaadlozing
Grote verschillen ts. Jongeren in tijdstip van lichamelijke veranderingen
Tussen landen en etnische groepen: socio-economisch factoren
Erfelijke factoren
Voedingstoestand (hoe beter de voeding = hoe vroeger de rijping)
Stress (meer= vroeger)
Lichaamstraining (sterk = later)
Gezinswarmte (meer = later)
Psychische problemen (meer = vroeger)
IQ (lager = vroeger)
Acceleratiefenomeen
Seculaire groeiverschuiving (= verschuiving over de eeuwen heen):
> 15 cm/150 jaar
Seksuele rijping:
Meisjes: menarche 3 jaar vroeger/150 jaar
Jongens: toename ‘ongevallenbult’ op jongere leeftijd
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling op het gedrag:
= Rechtstreekse invloeden:
Ernstige vermoeidheidsverschijnselen (ochtend), ondanks spier- en krachttoename (reden:
fysieke eisen, sociale omgeving, school)
Emotioneel labiliteit (reden: hormonaal)
Menarche / eerste ejaculatie: verwarring
Meisjes beter voorbereid dan jongens
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling op het zelfbeeld:
Lichaamsschema: onzekerheid door disproportionele lichaamsverhoudingen
Zelfbeeld: belangrijk is waardering van anderen
Vroege en late rijpers en de onzekerheid die daaruit kan voortvloeien
Psychologische gevolgen van lichamelijke ontwikkeling door signalen vanuit sociale omgeving:
Overschatten van mogelijkheden
Femme de la rue (documentaire over seksisme in Brussel)
Cognitieve ontwikkeling
Formeel-operationeel denken (FOD)
= denken los van concrete inhouden
Kenmerken: formeel (vorm) ipv inhoud (inhoud=concreet inhoudsloos)
Abstracte begrippen: a² +b² = c² (stelling Pythagoras)
Propositioneel denken: P1: a=b // P2: b=c // c: a=c
(afzonderlijke beweringen/inzichten leiden, in combinatie met elkaar, tot nieuwe
beweringen/inzichten)
Hypothesen formuleren: veronderstelde beweringen (logica van het ‘denkbare’: van wat
mogelijk zou kunnen zijn)
