OWE 2: A&F, WG THEMA, WG
KLINISCH REDEREN, CV
Han Arnhem Nijmegen 2021
,Inhoudsopgave
Leerdoelen anatomie & fysiologie .......................................................................................................... 2
Leerdoelen lesweek 1 hart en geleiding ............................................................................................. 2
Doelen lesweek 2 coronaire hartziekten ............................................................................................ 8
Doelen lesweek 3 bloeddrukregulatie en shock ............................................................................... 16
Doelen lesweek 4 Decompensatio Cordis......................................................................................... 20
Doelen lesweek 5 oncologie ............................................................................................................. 25
Doelen lesweek 6 mamma carcinoom en ovariumcarcinoom ......................................................... 32
Leerdoelen lesweek 7 stemmingsstoornissen .................................................................................. 38
WG Thema ............................................................................................................................................ 48
Doelen lesweek 1 introductie en de verpleegkunde als zorgverlener.............................................. 48
Doelen lesweek 2 de verpleegkundige als organisator van zorg en comunicator............................ 53
Doelen lesweek 3 de verpleegkundige als EBP-professional ............................................................ 55
Doelen lesweek 4 de verpleegkundige als gezondheidsbevorderaar............................................... 58
Doelen lesweek 5 de verpleegkundige als samenwerkingspartner.................................................. 58
Doelen lesweek 6 de verpleegkundige als kwaliteitsbevorderaar ................................................... 59
WG Verpleegkundig redeneren ............................................................................................................ 60
Doelen lesweek 1 introductie en klinisch redeneren ....................................................................... 60
Doelen lesweek 2 interventies onderbouwen, verpleegproblemen opstellen en prioriteren ......... 64
Doelen lesweek 5 zorgplan ............................................................................................................... 65
Communicatieve vaardigheden ............................................................................................................ 66
,Leerdoelen anatomie & fysiologie
Leerdoelen lesweek 1 hart en geleiding
De student:
• Kent de anatomie van het hart;
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het borstbeen in het mediastinum. Het mediastinum is de
ruimte tussen de longen, waarin behalve het hart ook de slokdarm en de grote bloedvaten liggen.
Verder is de ruimte gevuld met losmazig bindweefsel en lymfatisch weefsel. Het hart is zo groot als
een vuist en ligt enigszins gekanteld op het diafragma. De apex (hartpunt) wijst een beetje naar links.
Het hart is opgebouwd uit twee holle spieren, de atriumspier en de venrikelspier. Deze twee holle
spieren zijn van elkaar gescheiden door twee bindweefselringen: de anuli fibrosi cordis.
De linker- en rechterharthelft worden van elkaar gescheiden door het septum cordis
(harttussenschot). Het septum interatriale cordis is vrij dun en bestaat uit bindweefsel. Het verdeelt
de atriumspier in het rechter en linkeratrium. Het septum interventriculare cordis is veel dikker en
bestaat uit hartspierweefsel. Het verdeelt de ventrikelspier in het rechter- en linkerventrikel.
In het rechteratrium monden twee grote vaten uit: de v. cava inferior (onderste holle ader) en de v.
cava superior (bovenste holle ader).
• Begrijpt de werking van de hartkleppen;
Aan de binnen binnenranden van de twee anuli fibrosi zitten bindweefselvliezen vast. Dat zijn de
hartkleppen. In gesloten toestand verhinderen ze dat het bloed tegen de eerdere stroomrichting in
terugstroomt. De twee hartkleppen tussen atria en ventrikels heten atrioventriculaire kleppen.
Tussen de ventrikels en de grote slagaders (aorta en longslagaders) zitten de twee arteriële kleppen.
De atrioventriculaire klep tussen rechteratrium en rechterventrikel heeft drie bindweefselslippen en
heet valva tricuspidalis (drieslippige klep). De atrioventriculaire klep tussen linkeratrium en
linkerventrikel heeft twee vindweefselslippen en wordt valva bicuspidalis (tweeslippige klep)
genoemd. Een andere naam voor deze klep is valva mitralis (mitralisklep).
De atrioventriculaire kleppen worden opengeduwd door het bloed zelf op het moment dat het
vanuit de atria naar de ventrikels stroomt. Wanneer de ventrikels dit bloed vervolgens met kracht in
de grote vaten pompen, slaan de atrioventriculaire kleppen door de hoge bloeddruk weer dicht,
zodat het bloed ook echt in de aorta en de longslagaders terechtkomt en niet terugstroomt in de
atria.
, De arteriële kleppen zitten aan de basis van de truncus pumonalis en van de aorta. Elke klep bestaat
uit drie kleine zakvormige vliezen, ook hier slippen genoemd. Deze slippen hebben de vorm van een
halve maan, vandaar dat ze valvulae semilunares (halvemaanvormige slippen) heten. Wanneer bloed
vanuit de ventrikels de longslagaders respectievelijk de aorta ingepompt wordt slaan de slippen
open. ALs de ventrikels zich ontspannen dreigt het bloed naar het hart terug te stromen. Dit wordt
verhinderd doordat de slippen zich vullen met bloed, en in gevulde toestand tegen elkaar aan vallen.
Op dat moment sliten ze de opening vaar de ventrikels af. De valvulae semilunares tussen het
rechterventrikel en de longslagader worden samen de valva trunci pumonales genoemd; die tussen
het linkerventrikel en de aorta heten de valva aortae.
• Kan de hartcyclus beschrijven;
Bij een persoon in rust is het hart, onder invloed van het sinusritme, ongeveer 75 keer per minuut
actief. Daarbij wordt een systole (actiefase steeds gevolgd door een diastole (rustfase) Elke hartactie
(systole + diastole) duurt ongeveer 0.8 seconde en bestaat uit drie fasen:
− Passieve vullingsfase (0,0 – 0,4 seconde) De passieve vullingsfase is de rustfase van het hele
hart. Aan het einde van de hartrustfase zijn de atria en de ventrikels gevuld met bloed.
− Actieve vullingsfase (0,4 - 0,5 seconde) In de actieve vullingsfase contraheren beide atria
onder invloed van de impulsen uit de sinusknoop, die zich nu over het hele atriummyocard
verspreid hebben. Door de atriale systole worden de holle aders en de longaders
dichtgeknepen, waardoor het bloed in de goede richting – naar de ventrikels – geduwd
wordt.
− Ventrikelsystolische fase (0,5 – 0,8 seconde) De ventrikelsystolische fase is weer onder te
verdelen in drie fasen.
o Isvolumetrische fase (0,5 – 0,55 seconde) In deze fase ontspannen de beide atria
zich en worden de sinusprikkels via de AV-knoop, de bundeltakken en de
purkinjevezels over de ventrikelwand verspreid.
o Ejectiefase (0,55 – 0,7 seconde) Zodra de bloeddruk in de ventrikels hoger is dan die
in de aorta en de truncus pulmonalis, wordt bloed met grote kracht de slagaders
ingeperst.
o Relaxatie fase (0,7 – 0,8 seconde) In deze fase ontspant het myocardium van het
ventrikel en daalt de bloeddruk in de ventrikels. De bloeddruk in de aorta
respectievelijk truncus pulmonalis is juist heel hoog, waardoor de arteriële kleppen
dichtslaan. Dit is te horen als de tweede harttoon.
KLINISCH REDEREN, CV
Han Arnhem Nijmegen 2021
,Inhoudsopgave
Leerdoelen anatomie & fysiologie .......................................................................................................... 2
Leerdoelen lesweek 1 hart en geleiding ............................................................................................. 2
Doelen lesweek 2 coronaire hartziekten ............................................................................................ 8
Doelen lesweek 3 bloeddrukregulatie en shock ............................................................................... 16
Doelen lesweek 4 Decompensatio Cordis......................................................................................... 20
Doelen lesweek 5 oncologie ............................................................................................................. 25
Doelen lesweek 6 mamma carcinoom en ovariumcarcinoom ......................................................... 32
Leerdoelen lesweek 7 stemmingsstoornissen .................................................................................. 38
WG Thema ............................................................................................................................................ 48
Doelen lesweek 1 introductie en de verpleegkunde als zorgverlener.............................................. 48
Doelen lesweek 2 de verpleegkundige als organisator van zorg en comunicator............................ 53
Doelen lesweek 3 de verpleegkundige als EBP-professional ............................................................ 55
Doelen lesweek 4 de verpleegkundige als gezondheidsbevorderaar............................................... 58
Doelen lesweek 5 de verpleegkundige als samenwerkingspartner.................................................. 58
Doelen lesweek 6 de verpleegkundige als kwaliteitsbevorderaar ................................................... 59
WG Verpleegkundig redeneren ............................................................................................................ 60
Doelen lesweek 1 introductie en klinisch redeneren ....................................................................... 60
Doelen lesweek 2 interventies onderbouwen, verpleegproblemen opstellen en prioriteren ......... 64
Doelen lesweek 5 zorgplan ............................................................................................................... 65
Communicatieve vaardigheden ............................................................................................................ 66
,Leerdoelen anatomie & fysiologie
Leerdoelen lesweek 1 hart en geleiding
De student:
• Kent de anatomie van het hart;
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het borstbeen in het mediastinum. Het mediastinum is de
ruimte tussen de longen, waarin behalve het hart ook de slokdarm en de grote bloedvaten liggen.
Verder is de ruimte gevuld met losmazig bindweefsel en lymfatisch weefsel. Het hart is zo groot als
een vuist en ligt enigszins gekanteld op het diafragma. De apex (hartpunt) wijst een beetje naar links.
Het hart is opgebouwd uit twee holle spieren, de atriumspier en de venrikelspier. Deze twee holle
spieren zijn van elkaar gescheiden door twee bindweefselringen: de anuli fibrosi cordis.
De linker- en rechterharthelft worden van elkaar gescheiden door het septum cordis
(harttussenschot). Het septum interatriale cordis is vrij dun en bestaat uit bindweefsel. Het verdeelt
de atriumspier in het rechter en linkeratrium. Het septum interventriculare cordis is veel dikker en
bestaat uit hartspierweefsel. Het verdeelt de ventrikelspier in het rechter- en linkerventrikel.
In het rechteratrium monden twee grote vaten uit: de v. cava inferior (onderste holle ader) en de v.
cava superior (bovenste holle ader).
• Begrijpt de werking van de hartkleppen;
Aan de binnen binnenranden van de twee anuli fibrosi zitten bindweefselvliezen vast. Dat zijn de
hartkleppen. In gesloten toestand verhinderen ze dat het bloed tegen de eerdere stroomrichting in
terugstroomt. De twee hartkleppen tussen atria en ventrikels heten atrioventriculaire kleppen.
Tussen de ventrikels en de grote slagaders (aorta en longslagaders) zitten de twee arteriële kleppen.
De atrioventriculaire klep tussen rechteratrium en rechterventrikel heeft drie bindweefselslippen en
heet valva tricuspidalis (drieslippige klep). De atrioventriculaire klep tussen linkeratrium en
linkerventrikel heeft twee vindweefselslippen en wordt valva bicuspidalis (tweeslippige klep)
genoemd. Een andere naam voor deze klep is valva mitralis (mitralisklep).
De atrioventriculaire kleppen worden opengeduwd door het bloed zelf op het moment dat het
vanuit de atria naar de ventrikels stroomt. Wanneer de ventrikels dit bloed vervolgens met kracht in
de grote vaten pompen, slaan de atrioventriculaire kleppen door de hoge bloeddruk weer dicht,
zodat het bloed ook echt in de aorta en de longslagaders terechtkomt en niet terugstroomt in de
atria.
, De arteriële kleppen zitten aan de basis van de truncus pumonalis en van de aorta. Elke klep bestaat
uit drie kleine zakvormige vliezen, ook hier slippen genoemd. Deze slippen hebben de vorm van een
halve maan, vandaar dat ze valvulae semilunares (halvemaanvormige slippen) heten. Wanneer bloed
vanuit de ventrikels de longslagaders respectievelijk de aorta ingepompt wordt slaan de slippen
open. ALs de ventrikels zich ontspannen dreigt het bloed naar het hart terug te stromen. Dit wordt
verhinderd doordat de slippen zich vullen met bloed, en in gevulde toestand tegen elkaar aan vallen.
Op dat moment sliten ze de opening vaar de ventrikels af. De valvulae semilunares tussen het
rechterventrikel en de longslagader worden samen de valva trunci pumonales genoemd; die tussen
het linkerventrikel en de aorta heten de valva aortae.
• Kan de hartcyclus beschrijven;
Bij een persoon in rust is het hart, onder invloed van het sinusritme, ongeveer 75 keer per minuut
actief. Daarbij wordt een systole (actiefase steeds gevolgd door een diastole (rustfase) Elke hartactie
(systole + diastole) duurt ongeveer 0.8 seconde en bestaat uit drie fasen:
− Passieve vullingsfase (0,0 – 0,4 seconde) De passieve vullingsfase is de rustfase van het hele
hart. Aan het einde van de hartrustfase zijn de atria en de ventrikels gevuld met bloed.
− Actieve vullingsfase (0,4 - 0,5 seconde) In de actieve vullingsfase contraheren beide atria
onder invloed van de impulsen uit de sinusknoop, die zich nu over het hele atriummyocard
verspreid hebben. Door de atriale systole worden de holle aders en de longaders
dichtgeknepen, waardoor het bloed in de goede richting – naar de ventrikels – geduwd
wordt.
− Ventrikelsystolische fase (0,5 – 0,8 seconde) De ventrikelsystolische fase is weer onder te
verdelen in drie fasen.
o Isvolumetrische fase (0,5 – 0,55 seconde) In deze fase ontspannen de beide atria
zich en worden de sinusprikkels via de AV-knoop, de bundeltakken en de
purkinjevezels over de ventrikelwand verspreid.
o Ejectiefase (0,55 – 0,7 seconde) Zodra de bloeddruk in de ventrikels hoger is dan die
in de aorta en de truncus pulmonalis, wordt bloed met grote kracht de slagaders
ingeperst.
o Relaxatie fase (0,7 – 0,8 seconde) In deze fase ontspant het myocardium van het
ventrikel en daalt de bloeddruk in de ventrikels. De bloeddruk in de aorta
respectievelijk truncus pulmonalis is juist heel hoog, waardoor de arteriële kleppen
dichtslaan. Dit is te horen als de tweede harttoon.
