Inleiding tot het recht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat is recht...............................................................................4
1. Wat is recht...............................................................................................4
1.1.1. Kenmerken en definitie van het recht...............................................................4
1.1.2. Soorten rechtsregels......................................................................................... 4
1.1.3. Definitie............................................................................................................. 4
1.1.4. Objectief recht vs. subjectieve rechten.............................................................4
1.1.5. Rechtssubject vs. Rechtsobject.........................................................................5
1.1.6. Rechtsmisbruik.................................................................................................. 5
2. Soorten subjectieve rechten.......................................................................6
2.1.1. Politieke rechten................................................................................................ 6
2.1.2. Burgerlijke rechten............................................................................................ 6
3. Deelgebieden van het recht........................................................................8
3.1.1. Nationaal recht.................................................................................................. 9
3.1.2. Grensoverschrijdend recht..............................................................................16
4. Bronnen van het recht..............................................................................17
4.1.1. Internationale rechtsbronnen..........................................................................17
4.1.2. Belgische wetgeving........................................................................................ 18
4.1.3. Rechtspraak (& rechtsleer)..............................................................................18
Hoofdstuk 2: De Belgische staatsstructuur....................................................19
1. Politieke instellingen in federaal België.....................................................19
1.1.1. Federale overheid............................................................................................ 19
1.1.2. Gemeenschappen en Gewesten......................................................................21
1.1.3. Provincies........................................................................................................ 22
1.1.4. Gemeenten...................................................................................................... 24
2. Controlerende instellingen........................................................................26
2.1.1. De Raad van State........................................................................................... 26
Hoofdstuk 3: Justitie.....................................................................................28
1. Kenmerken van justitie.............................................................................28
1.1.1. Justitie als bewaker van de rechtsstaat...........................................................28
1.1.2. De actoren van Justitie....................................................................................30
1.1.3. Organisatie van Justitie...................................................................................34
2. De gewone hoven en rechtbanken.............................................................35
2.1.1. Vrederechter................................................................................................... 35
2.1.2. Rechtbank van eerste aanleg..........................................................................35
2.1.3. Ondernemingsrechtbank.................................................................................36
2.1.4. Hof van Cassatie............................................................................................. 37
1
,3. De burgerlijke procedure..........................................................................38
3.1.1. Alternatieve geschillenbeslechting..................................................................38
3.1.2. Het verloop van een burgerlijke procedure.....................................................39
3.1.3. Uitvoering van een vonnis...............................................................................41
3.1.4. Soorten rechtbanken.......................................................................................41
3.1.5. Enkele bijzondere procedures.........................................................................43
Hoofdstuk 4: Burgerlijk Recht.......................................................................44
1. Rechtshandeling.......................................................................................44
1.1.1. Rechtshandeling vs. rechtsfeit........................................................................44
1.1.2. Geldigheid van rechtshandelingen..................................................................45
1.1.3. Nietigheid van rechtshandelingen...................................................................50
2. Goederen en zekerheden..........................................................................51
2.1.1. Indeling van de goederen................................................................................51
2.1.2. Zelfstandige zakelijke rechten.........................................................................53
2.1.3. Zekerheden..................................................................................................... 61
3. Bewijs...................................................................................................... 70
Hoofdstuk 5: Verbintenissen.........................................................................73
1. Soorten verbintenissen.............................................................................74
1.1.1. Voorwaardelijke verbintenissen.......................................................................74
1.1.2. Verbintenissen met tijdsbepaling....................................................................75
1.1.3. Persoonsgebonden en prestatie gebonden verbintenissen.............................76
1.1.4. Splitsbare verbintenissen................................................................................77
1.1.5. Hoofdelijke verbintenissen..............................................................................77
1.1.6. Resultaats- en inspanninsgverbintenissen.......................................................78
2. Overeenkomsten......................................................................................79
2.1.1. Omschrijving................................................................................................... 79
2.1.2. Soorten overeenkomsten................................................................................79
2.1.3. Totstandkoming van overeenkomsten............................................................80
2.1.4. Interpretatie van overeenkomsten..................................................................81
2.1.5. Gevolgen van overeenkomsten.......................................................................81
2.1.6. Tenietgaan van overeenkomsten....................................................................89
3. Onrechtmatige daad.................................................................................89
3.1.1. Kenmerken van foutaansprakelijkheid............................................................89
3.1.2. Aansprakelijkheid voor eigen fout...................................................................92
3.1.3. Aansprakelijkheid voor andermans fout..........................................................97
3.1.4. Aansprakelijkheid voor zaken..........................................................................99
4. Tenietgaan van verbintenissen................................................................102
4.1.1. Integrale uitvoering / betaling.......................................................................102
4.1.2. Schuldvergelijking......................................................................................... 102
4.1.3. Bevrijdende verjaring....................................................................................103
4.1.4. Overmacht.................................................................................................... 104
4.1.5. Overlijden van de schuldenaar bij persoonsgebonden verbintenissen..........104
4.1.6. Realisatie van de ontbindende voorwaarde...................................................104
4.1.7. Tenietgaan van de overeenkomst.................................................................104
5. Bijzondere overeenkomsten....................................................................105
2
, 5.1.1. Koop.............................................................................................................. 105
5.1.2. Huur.............................................................................................................. 106
Hoofdstuk 6: Personen...............................................................................111
1. Natuurlijke personen..............................................................................111
1.1.1. Bestaan van personen...................................................................................111
1.1.2. Bekwaamheid................................................................................................ 111
1.1.3. Burgerlijke stand........................................................................................... 112
1.1.4. Bescherming van de persoonlijke leefsfeer...................................................112
2. Rechtspersonen......................................................................................112
2.1.1. Soorten rechtspersonen................................................................................113
2.1.2. Gevolgen van de rechtspersoonlijkheid.........................................................113
2.1.3. Einde van de rechtspersoon..........................................................................114
Hoofdstuk 7: Familie en gezin.....................................................................115
1. Gezinsvermogen.....................................................................................115
1.1.1. Het wettelijk stelsel.......................................................................................115
1.1.2. Andere stelsels.............................................................................................. 116
3
, Hoofdstuk 1: Wat is recht
1. Wat is recht
1.1.1.Kenmerken en definitie van het recht
- Ordening in samenleving
- Opgelegd door samenleving
- Afgedwongen door samenleving
- Boetes
- Straffen voorzien (gevangenis)
1.1.2.Soorten rechtsregels
- Gedragsregels
- Houden aan verkeersregels
- Na de les lege verpakking weggooien
- Toepassingen & structuren
- Ingevoerd door rechtsbescherming
- Regels voor maken & wijzigen van het recht s
- Wie maakt in België wetten?
- Het parlement = wetgevende macht
- Federaal parlement = nationaal
- 3 gemeenschappen
- 3 gewesten Alle 6 een eigen
parlement
1.1.3.Definitie
- Recht = geheel van afdwingbare regels
- Die het menselijk handelen in samenleving ordenen
- Opgelegd door eigen vertegenwoordigers
- Parlementen
- Wie bepaald wie in parlementen zitten
Burgers, op het ogenblik van de verkiezingen
1.1.4.Objectief recht vs. subjectieve rechten
- Objectief recht “the law” >< subjectieve rechten “rights”
- Je hebt het recht om te scheiden maar je kiest om
getrouwd te blijven
- Objectief
- Je voelt je benadeelt je mag beroep doen op
OMBUS
- Subjectief
- Je kiest ervoor om wel of niet gebruik te maken
van OMBUS
- Ik heb het recht om …
4
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat is recht...............................................................................4
1. Wat is recht...............................................................................................4
1.1.1. Kenmerken en definitie van het recht...............................................................4
1.1.2. Soorten rechtsregels......................................................................................... 4
1.1.3. Definitie............................................................................................................. 4
1.1.4. Objectief recht vs. subjectieve rechten.............................................................4
1.1.5. Rechtssubject vs. Rechtsobject.........................................................................5
1.1.6. Rechtsmisbruik.................................................................................................. 5
2. Soorten subjectieve rechten.......................................................................6
2.1.1. Politieke rechten................................................................................................ 6
2.1.2. Burgerlijke rechten............................................................................................ 6
3. Deelgebieden van het recht........................................................................8
3.1.1. Nationaal recht.................................................................................................. 9
3.1.2. Grensoverschrijdend recht..............................................................................16
4. Bronnen van het recht..............................................................................17
4.1.1. Internationale rechtsbronnen..........................................................................17
4.1.2. Belgische wetgeving........................................................................................ 18
4.1.3. Rechtspraak (& rechtsleer)..............................................................................18
Hoofdstuk 2: De Belgische staatsstructuur....................................................19
1. Politieke instellingen in federaal België.....................................................19
1.1.1. Federale overheid............................................................................................ 19
1.1.2. Gemeenschappen en Gewesten......................................................................21
1.1.3. Provincies........................................................................................................ 22
1.1.4. Gemeenten...................................................................................................... 24
2. Controlerende instellingen........................................................................26
2.1.1. De Raad van State........................................................................................... 26
Hoofdstuk 3: Justitie.....................................................................................28
1. Kenmerken van justitie.............................................................................28
1.1.1. Justitie als bewaker van de rechtsstaat...........................................................28
1.1.2. De actoren van Justitie....................................................................................30
1.1.3. Organisatie van Justitie...................................................................................34
2. De gewone hoven en rechtbanken.............................................................35
2.1.1. Vrederechter................................................................................................... 35
2.1.2. Rechtbank van eerste aanleg..........................................................................35
2.1.3. Ondernemingsrechtbank.................................................................................36
2.1.4. Hof van Cassatie............................................................................................. 37
1
,3. De burgerlijke procedure..........................................................................38
3.1.1. Alternatieve geschillenbeslechting..................................................................38
3.1.2. Het verloop van een burgerlijke procedure.....................................................39
3.1.3. Uitvoering van een vonnis...............................................................................41
3.1.4. Soorten rechtbanken.......................................................................................41
3.1.5. Enkele bijzondere procedures.........................................................................43
Hoofdstuk 4: Burgerlijk Recht.......................................................................44
1. Rechtshandeling.......................................................................................44
1.1.1. Rechtshandeling vs. rechtsfeit........................................................................44
1.1.2. Geldigheid van rechtshandelingen..................................................................45
1.1.3. Nietigheid van rechtshandelingen...................................................................50
2. Goederen en zekerheden..........................................................................51
2.1.1. Indeling van de goederen................................................................................51
2.1.2. Zelfstandige zakelijke rechten.........................................................................53
2.1.3. Zekerheden..................................................................................................... 61
3. Bewijs...................................................................................................... 70
Hoofdstuk 5: Verbintenissen.........................................................................73
1. Soorten verbintenissen.............................................................................74
1.1.1. Voorwaardelijke verbintenissen.......................................................................74
1.1.2. Verbintenissen met tijdsbepaling....................................................................75
1.1.3. Persoonsgebonden en prestatie gebonden verbintenissen.............................76
1.1.4. Splitsbare verbintenissen................................................................................77
1.1.5. Hoofdelijke verbintenissen..............................................................................77
1.1.6. Resultaats- en inspanninsgverbintenissen.......................................................78
2. Overeenkomsten......................................................................................79
2.1.1. Omschrijving................................................................................................... 79
2.1.2. Soorten overeenkomsten................................................................................79
2.1.3. Totstandkoming van overeenkomsten............................................................80
2.1.4. Interpretatie van overeenkomsten..................................................................81
2.1.5. Gevolgen van overeenkomsten.......................................................................81
2.1.6. Tenietgaan van overeenkomsten....................................................................89
3. Onrechtmatige daad.................................................................................89
3.1.1. Kenmerken van foutaansprakelijkheid............................................................89
3.1.2. Aansprakelijkheid voor eigen fout...................................................................92
3.1.3. Aansprakelijkheid voor andermans fout..........................................................97
3.1.4. Aansprakelijkheid voor zaken..........................................................................99
4. Tenietgaan van verbintenissen................................................................102
4.1.1. Integrale uitvoering / betaling.......................................................................102
4.1.2. Schuldvergelijking......................................................................................... 102
4.1.3. Bevrijdende verjaring....................................................................................103
4.1.4. Overmacht.................................................................................................... 104
4.1.5. Overlijden van de schuldenaar bij persoonsgebonden verbintenissen..........104
4.1.6. Realisatie van de ontbindende voorwaarde...................................................104
4.1.7. Tenietgaan van de overeenkomst.................................................................104
5. Bijzondere overeenkomsten....................................................................105
2
, 5.1.1. Koop.............................................................................................................. 105
5.1.2. Huur.............................................................................................................. 106
Hoofdstuk 6: Personen...............................................................................111
1. Natuurlijke personen..............................................................................111
1.1.1. Bestaan van personen...................................................................................111
1.1.2. Bekwaamheid................................................................................................ 111
1.1.3. Burgerlijke stand........................................................................................... 112
1.1.4. Bescherming van de persoonlijke leefsfeer...................................................112
2. Rechtspersonen......................................................................................112
2.1.1. Soorten rechtspersonen................................................................................113
2.1.2. Gevolgen van de rechtspersoonlijkheid.........................................................113
2.1.3. Einde van de rechtspersoon..........................................................................114
Hoofdstuk 7: Familie en gezin.....................................................................115
1. Gezinsvermogen.....................................................................................115
1.1.1. Het wettelijk stelsel.......................................................................................115
1.1.2. Andere stelsels.............................................................................................. 116
3
, Hoofdstuk 1: Wat is recht
1. Wat is recht
1.1.1.Kenmerken en definitie van het recht
- Ordening in samenleving
- Opgelegd door samenleving
- Afgedwongen door samenleving
- Boetes
- Straffen voorzien (gevangenis)
1.1.2.Soorten rechtsregels
- Gedragsregels
- Houden aan verkeersregels
- Na de les lege verpakking weggooien
- Toepassingen & structuren
- Ingevoerd door rechtsbescherming
- Regels voor maken & wijzigen van het recht s
- Wie maakt in België wetten?
- Het parlement = wetgevende macht
- Federaal parlement = nationaal
- 3 gemeenschappen
- 3 gewesten Alle 6 een eigen
parlement
1.1.3.Definitie
- Recht = geheel van afdwingbare regels
- Die het menselijk handelen in samenleving ordenen
- Opgelegd door eigen vertegenwoordigers
- Parlementen
- Wie bepaald wie in parlementen zitten
Burgers, op het ogenblik van de verkiezingen
1.1.4.Objectief recht vs. subjectieve rechten
- Objectief recht “the law” >< subjectieve rechten “rights”
- Je hebt het recht om te scheiden maar je kiest om
getrouwd te blijven
- Objectief
- Je voelt je benadeelt je mag beroep doen op
OMBUS
- Subjectief
- Je kiest ervoor om wel of niet gebruik te maken
van OMBUS
- Ik heb het recht om …
4
