Ontwikkelingspsychologie
Drie verschillende theorieen:
- Aanleg: genenpakket
- Rijping: verder ontwikkelen van het centrale zenuwstelsel
- Omgevingsfactor: invloeden van omgeving op de ontwikkeling
John Lock
Engelse filosoof; kind is geen minivolwassene
Kind ontwikkelt zich door invloed van de omgeving door te leren
Aanleg speelt wel degelijk een rol
Geen rijping; groei als gevolg van erfelijkheid / biologische bepaaldheid
Associatie, repeteren, imiteren, modelgedrag (voorbeeld geven, regels concretiseren en oefenen om
de regels vertrouwd te maken), straffen en belonen
Jean Jacques Rousseau
Aanleg als tegenpool van leren
Grondlegger van de pedagogiek
Ieder mens is van nature goed en iedere afwijking van deze oorspronkelijke goedheid is het gevolg
van de verderfelijke cultuur > leren, imiteren en modelgedrag
Opvoeding kindgericht > behoeftes van het kind centraal, niet die van de volwassenen
Niet het correct bijbrengen van gedrag, maar toestaan hun eigen manier te perfectioneren
Leerlingen worden ongemotiveerd en lui als ze iets moeten leren wat ze nog te boven gaat
Ivan Pavlov/John Watson/Burrhus Skinner
Pavlov: klassieke conditionering
Watson: Conditionering van emoties
- er worden 3 onderscheden: angst, woede en liefde
Skinner: operante conditionering
- straffen en belonen
- shaping: gedrag wordt beetje bij beetje gevormd
Sigmeud Freud
Psychoseksuele ontwikkeling in een vijffasenmodel
Orale fase: mond als centrum van de belangstelling
Anale fase: anus als centrum van de belangstelling
Fallische fase / oedipale fase: belangstelling in het eigen lichaam en dat van een ander
o Oedipuscomplex; jongetjes willen met moeder trouwen en zien vader als concurrent
o Castratieangst; angst van jongens dat hun vader hen straft voor de gevoelens voor
moeder
o Penisnijd; meisje beseffen zich dat ze onvolledig zijn geboren
Latentiefase: de fase van het vele leren en het veel willen weten
, Genitale fase: ontwikkeling van de geslachtsdrift
Bewustzijn en het onbewuste zijn sleutelbegrippen in de theorie van Freud en wordt verdeeld in drie
kernbegrippen:
1. Id: het onbewuste / primitieve deel;
2. Ego: tussenstation tussen onbewuste en het super-ego
3. Super Ego: het geweten
Maria Montessori
Sensitieve (gevoelige) periode; genetisch geprogrammeerde tijdblokken, waarin het kind speciaal
openstaat en gemotiveerd is voor het leren van bepaalde taken
Deze sensitieve periodes zijn ongeveer gelijk bij alle kinderen
Onafhankelijk leren, houding van de leerkracht is passief
Innerlijke behoeften van het kind staan centraal, onderwijsmaterialen zijn hierop afgestemd
Behoefte aan ordening; opruimen dagelijkse activiteit
Geen straffen en belonen, werkt beklemmend
Fantasie afleren, sprookjes = onjuistheden aanleren, afwijkend van kindgerichte opvoeding
Arnold Gesell
Centraal begrip: rijping
Cefalocaudale ontwikkeling; hoofd tot voet ontwikkeling, eerst tong en dan nek, eerst armen dan
handen en eerst benen dan voeten > eerst kruipen, dan staan en dan pas lopen
Ontwikkeling is tweezijdig; twee hersenhelften die beide de helft van het lichaam aansturen, rechter
hersenhelft de linkerkant en andersom.
1 hersenhelft is dominant > voorkeurshand/ voorkeursvoet
Ontwikkeling gaat met schommelingen > emotionele ontwikkeling, iets al wel willen, maar het nog
niet kunnen
Jean Piaget
Gezaghebbende theorie tot op de dag van vandaag
Rijping en Omgeving geringe rol
Ontwikkeling door een steeds complexere manier van denken, steeds meer begrijpen > ontwikkelen
Model van Piaget omvat 4 fasen, vaste volgorde, variërend tempo
1. Sensori-motorische periode; zintuiglijk en motorisch handelen
2. Preoperationeel denken; onsystematisch en onlogisch denken
3. Concrete operaties; systematisch en logisch denken
4. Formele operaties; abstract en logisch denken (niet iedereen)
Adaptatie = aanpassing van denkstructuren op basis van nieuwe ervaringen
Adaptatie kent twee vormen:
Drie verschillende theorieen:
- Aanleg: genenpakket
- Rijping: verder ontwikkelen van het centrale zenuwstelsel
- Omgevingsfactor: invloeden van omgeving op de ontwikkeling
John Lock
Engelse filosoof; kind is geen minivolwassene
Kind ontwikkelt zich door invloed van de omgeving door te leren
Aanleg speelt wel degelijk een rol
Geen rijping; groei als gevolg van erfelijkheid / biologische bepaaldheid
Associatie, repeteren, imiteren, modelgedrag (voorbeeld geven, regels concretiseren en oefenen om
de regels vertrouwd te maken), straffen en belonen
Jean Jacques Rousseau
Aanleg als tegenpool van leren
Grondlegger van de pedagogiek
Ieder mens is van nature goed en iedere afwijking van deze oorspronkelijke goedheid is het gevolg
van de verderfelijke cultuur > leren, imiteren en modelgedrag
Opvoeding kindgericht > behoeftes van het kind centraal, niet die van de volwassenen
Niet het correct bijbrengen van gedrag, maar toestaan hun eigen manier te perfectioneren
Leerlingen worden ongemotiveerd en lui als ze iets moeten leren wat ze nog te boven gaat
Ivan Pavlov/John Watson/Burrhus Skinner
Pavlov: klassieke conditionering
Watson: Conditionering van emoties
- er worden 3 onderscheden: angst, woede en liefde
Skinner: operante conditionering
- straffen en belonen
- shaping: gedrag wordt beetje bij beetje gevormd
Sigmeud Freud
Psychoseksuele ontwikkeling in een vijffasenmodel
Orale fase: mond als centrum van de belangstelling
Anale fase: anus als centrum van de belangstelling
Fallische fase / oedipale fase: belangstelling in het eigen lichaam en dat van een ander
o Oedipuscomplex; jongetjes willen met moeder trouwen en zien vader als concurrent
o Castratieangst; angst van jongens dat hun vader hen straft voor de gevoelens voor
moeder
o Penisnijd; meisje beseffen zich dat ze onvolledig zijn geboren
Latentiefase: de fase van het vele leren en het veel willen weten
, Genitale fase: ontwikkeling van de geslachtsdrift
Bewustzijn en het onbewuste zijn sleutelbegrippen in de theorie van Freud en wordt verdeeld in drie
kernbegrippen:
1. Id: het onbewuste / primitieve deel;
2. Ego: tussenstation tussen onbewuste en het super-ego
3. Super Ego: het geweten
Maria Montessori
Sensitieve (gevoelige) periode; genetisch geprogrammeerde tijdblokken, waarin het kind speciaal
openstaat en gemotiveerd is voor het leren van bepaalde taken
Deze sensitieve periodes zijn ongeveer gelijk bij alle kinderen
Onafhankelijk leren, houding van de leerkracht is passief
Innerlijke behoeften van het kind staan centraal, onderwijsmaterialen zijn hierop afgestemd
Behoefte aan ordening; opruimen dagelijkse activiteit
Geen straffen en belonen, werkt beklemmend
Fantasie afleren, sprookjes = onjuistheden aanleren, afwijkend van kindgerichte opvoeding
Arnold Gesell
Centraal begrip: rijping
Cefalocaudale ontwikkeling; hoofd tot voet ontwikkeling, eerst tong en dan nek, eerst armen dan
handen en eerst benen dan voeten > eerst kruipen, dan staan en dan pas lopen
Ontwikkeling is tweezijdig; twee hersenhelften die beide de helft van het lichaam aansturen, rechter
hersenhelft de linkerkant en andersom.
1 hersenhelft is dominant > voorkeurshand/ voorkeursvoet
Ontwikkeling gaat met schommelingen > emotionele ontwikkeling, iets al wel willen, maar het nog
niet kunnen
Jean Piaget
Gezaghebbende theorie tot op de dag van vandaag
Rijping en Omgeving geringe rol
Ontwikkeling door een steeds complexere manier van denken, steeds meer begrijpen > ontwikkelen
Model van Piaget omvat 4 fasen, vaste volgorde, variërend tempo
1. Sensori-motorische periode; zintuiglijk en motorisch handelen
2. Preoperationeel denken; onsystematisch en onlogisch denken
3. Concrete operaties; systematisch en logisch denken
4. Formele operaties; abstract en logisch denken (niet iedereen)
Adaptatie = aanpassing van denkstructuren op basis van nieuwe ervaringen
Adaptatie kent twee vormen:
