2.18 college uitwerking pathologie

Cyclus 2.18 stoornissen in ontwikkeling en groei: pathologie en behandelbeleid mandibulaire bewegingsstoornissen
 Veel voorkomende symptomen van mandibulaire bewegingsstoornissen
o Pijn:
 Pijn in het oor
 Hoofdpijn
 Pijn in kaakgewricht
 Pijn in gebit
 Stijf een vermoeid gevoel in kauwspieren
o Bewegingsstoornissen
 Kaak niet meer open of dicht: slotverschijnselen kaakgewricht
 Deviaties/deflecties
 Deviatie: omleiding  mond weel naar eindpunt opeen maar eerst helemaal naar links, dan naar
mondopeningstraject een dan terug.
o Open met slinger en terug naar eindtraject.
 Deflectie: afbuiging  kaak alleen naar links of rechts open niet normaal.
o mond alleen naar links of rechts
 Meestal een kaakgewricht vast of open
o Bij mond openblijft eentje meestal hangen.
o Bewegingsstoornis bijna altijd deflectie
o Deviatie bij knak die je probeert te omzeilen door links of rechtsom open te proberen.
o Kaakgewrichtsgeluiden
 Knap: discus articularis schiet terug in gewrichtskom.
 Crepitatie: alsof je op grint loopt qua kraken. Kan ook in knie plaatsvinden.
 Bijna nooit pijnlijk
 Bij veel stoornissen speelt de mate van belasting vs. de belastbaarheid een rol
o Balans beelasting vs belastbaarheid  even sterk dan gaat het goed.
 Bij toename van eene moet andeere toenemen.
o Decompensatie: ene belasting is groter dan belastbaarheid  probleem ontstaat.
 Epidemiologie
o 20% heeft gerapporteerde klachten
 Meeste knappen een geluiden
o 5% heeft ernstige klachten
o 20-40 jaar
o Vrouwen > mannen (7X meer vrouw dan man) wellicht door oestrogeenproductie.
o Geen progressief verloop.
 Anders dan bij ontsteking of tumor.
 Jarenlang last.
 Totdat naar tandarts of naar dokter gaan.
 Temporomandibular disorder (TMD)
o Problemen kauwspieren, kaakgewrichten of alles wat in de buurt komt of ermee te maken heeft. Dus: gezichtspijn.
 Niet echt diagnose, meer symptomen.
o TMD vaak gebruikt als diagnose, maar dat kan dus niet.
 Kaakgewrichtspijn, artritis, speekselsteen is wel diagnose.
o “TMD” vervangen voor correcte diagnose.
o Geen symptoom maar een gemeenschappelijke etiologie.
 Kauwspieren en kaakgewricht
Kauwspieren
 Bij ontstekingen:
o Klinisch beeld
 Zeurende, chronische klachten (vaak chronisch bij tandartsen)  spierpijn
 Kan acuut opvlammen (iets zeurends kan acuut opvlammen)  het is namelijk een ontsteking
 Pijn aanwezig in rust en te provoceren bij bewegingen van OK
 Mond open en dicht of bij kauwen. Iets hards eten  vaak echt enorm veel pijn en daarom verafschuwen.
 Bij kiespijn geen last bij open en dichtdoen, in rust wel.
 Kan lijken op een kiespijn
 Relatie tand, kies en kaakpijn hoort bij elkaar maar niet verwarren! Want het heeft een andere diagnose.
o Pathofysiologie: hoe iets ontstaat
 –itis
 Oorontsteking hoort ook bij kaakgewricht.
 Myositis: ontsteking van spier  goede afweer, veel bloedvaten en daarom komt ontsteking van spier
 Komt bijna nooit voor.
o Een spier heeft namelijk een goede doorbloeding en zal dus ook een goede afweer hebben.
 Spiercellen sterven af en worden niet vervangen
 Primair: zeldzaam
 Secundair: o.a. SLE, reuma, Sjögren
 Tendinitis  er is dan geen last van myositis, maar van ontsteking van de pezen
 Peesontsteking  vaak bij uiteinde van de spier  dit voel je ook op het moment dat je spierpijn hebt
 Oorzaak: Overbelasting
o Na repeterende bewegingen
o Zware voortdurende belasting, vibraties

, o Langdurige blootstelling aan kou


o Klinisch onderzoek
 Temporalis: hand op slaap en kiezen op elkaar en je voelt hem.
 Loopt geheel van voor naar achter: grootste van de kauwspieren.
o Platte, lange spier. Alle vezels komen samen bij processus coronoideus in een pees.
 De overbelasting zal je dus ook op deze plek voelen.
o Bij open doen van kaak trekt spier de hele onderkaak naar voren en naar boven.
o Bij spierpijn  je voelt het in je pees bij je verstandskies.
 Vinger op onderkiezen en glijden naar achter zodat je stukje botrand voelt aan buitenkant van kiezen tegen wang
aan.
 Botrandje voel je naar boven  op een gegeven moment voel je dat je botrand verdwijnt bij geheel
openen. Hier zit aanhechting van je temporalis.
 Bij ontstoken en geïrriteerd voel je hier pijn.
 Bij processus coronoïdeus verdoven  spierpijn gaat weg  dus probleem zit hier.
 Tendinitis kan lijken op kiespijn. Goede anamnese + klinisch onderzoek + proefanesthesie.
 Bij kou toenemen  gat verstandskies.
 Pijn toenemen bij beweging OK, kauwen  wellicht kauwspierprobleem. Bij kaak tegenhouden bij sluiten
moet je het voelen.
 Masseter:
 De masseter kan je direct vanaf buiten de mond verdoven  door de huid van de wang heen.
o Behandeling
 Rust is een eerste vereiste.
 Verminderen van pijn en herstel van functie.
o Juist niet kauwen  want je laadt ze dan als ware steeds opnieuw op.
 NSAIDs (naproxen, diclofenac, ibuprofen, aspirine)
 Pijnstillende en ontstekingsremmende werking. Het is een steriele ontsteking,
rood/gezwollen/pijn/beperking functie. Maar geen bacteriële infectie.
o 1200-1600 mg/dag op ontsteking te beteugelen.
 Eventueel corticosteroïden: vooral in VS, in europa NSAIDs.
 Chronische klachten  fysiotherapie.
 NSAIDs
o Archidonzuur cyclus: vanuit archidonzuur worden prostaglandines gemaakt, deze heb je nodig. Zorgen ervoor dat maagzuur
aangemaakt wordt en dat je nieren blijven functioneren.
 Prostaglandine synthetase
 Maagwandbescherming en nierhuishouding.
o Ook belangrijke rol bij ontstekingen, ontstaan zwelling en doorgeven van pijn.
o COX-enzym zit er in  vanuit archidonzuur prostaglandine maken
 COX 1  altijd aanwezig in lichaam (nieren, maag)
 Continue aangemaakt door het lichaam
 Concentratie stabiel
 maakt prostaglandines door dagelijks gebruik
o Maagzuur
o Maagbescherming
o Nierhuishouding
 COX 2  gemaakt op aanvraag (stoten, wintersporten, halve
marathonlopen)  ontsteking pijn en zwelling wordt gegeneerd door COX-2.
 Wordt op aanvraag gemaakt
 Maakt prostaglandines voor ontsteking en pijn
o Bij blokkade COX, kunnen remiing van vorming prostaglandines  geen pijn. NSAIDs blokkeren alle COX in lichaam dus geen
prostaglandines maken  zwelling en pijn weg, maar ook bewscherming van de maag.
 Maagslijmvlies: doordat de vorming van prostaglandines wordt geremd ontstaan ulcera
 Nier: vermindering in de nier, waardoor vocht zout wordt vastgehouden.
 Niet langer dan 2 weken  Na 2 weken begint maagzuur achteruit te rollen  maagbranden en nierfunctie gaat
achteruit.
 Goed geneesmiddel voor korte termijnen.
 Problemen met maagzuur en nieren bij langer gebruiken.
o Selectieve COX-2 remmer
 Alleen COX-2 remmen  alleen pijn, ontsteking etc gaat dan weg. Dat is het idee..
 Merk: vioxx
 Vioxx heeft ook andere bijwerkingen: hartfunctie wordt een beetje geremd. Het ideale geneesmiddel voor mensen
met lange pijn. Maar het is dus helemaal niet veilig.
 Cardiovasculaire bijwerkingen.
 Corticosteroïden
o “Hormoonzalf”
 Chemische variant van het lichaamseigen bijnierschorhoroon
 Bijnierschorshormoon  remt ontstekingen, lichaamseeigen stof.
o Nadeel: veel vocht vasthouden = dik gezicht krijgen.
 Vb. pretnison