Bouwproces
Klassiek model: de opdrachtgever schakelt eerst een architect in, die belast wordt met het maken
van een ontwerp. Bij eenvoudige gebouwen stelt de architect het PvE op, bij complexere opdrachten
wordt er een afzonderlijke adviseur ingeschakeld
Turnkey-overeenkomsten: hierbij liggen ontwerp en uitvoering in de hand van één partij. De
ontwerpers en de constructeur werken onder leiding van de bouwer.
• Design, construct en build; de bouwer ontwerpt en bouwt alleen
• Design, construct, build &maintenance of lease-back: ook de financiering en het onderhoud
voor een aantal jaren neemt de bouwer op zich
Architect was van oudsher steeds toonaangevend bij stedelijke bruggen, bij grote bruggen nam de
ingenieur altijd het voortouw.
Materiaalkunde
Volumieke massa: uitgedrukt in kilogrammen per eenheid van volume (kg/m3)
Volumiek gewicht: de kracht (in N), waarmee de aarde de massa van een materiaal aantrekt (N/m3)
Uitzettingcoefficiënt (α): de specifieke verlenging of verkorting door temperatuurverandering(Δl/l)
per C°
Krimp: Beton en hout worden in de loop van de tijd in de lengte en de breedte kleiner van afmeting
Verhardingkrimp: (beton) bij het chemisch hardingsproces
Uitdrogingskrimp: de overmaat aan het voor het mengen en verharden benodigde water uit het
beton verdwijnt
Kruip: materiaal dat langdurig onder spanning staat, ondergaat in de loop van de tijd nog een
toegevoegde vervorming.(beton en hout) (staal gering).
Vermoeiing: treedt vooral op bij dynamisch belaste constructies (spoorbruggen) (oude bruggen)
Bouwwerken en constructies
Langshallen: langwerpige. Meestal rechthoekige plattegrond
Centraalhallen: gericht op een centraal punt
Draagconstructie: het deel dat het gebouw draagt en moet behoeden voor instorten of omvallen
Afbouwconstructies: de constructies die in hoofdzaak zorgen voor het scheiden van binnen en buiten
(gevels en dak) of voor het compartimenteren van de binnenruimte
Langshallen
• Één (enkeloudig) of twee of meer(meervoudig) beuken
Drie typen overspanningsconstructies:
• Balk-en liggerconstructie(waaronder vakwerken en spanten)
• Boogconstructies
- Opwaartse gebogen vorm
• Hangconstructies
- Neerwaartse gebogen vorm
Balken: overspanningen met een beperkte hoogte (rechthoekig of I-vormig)
Liggers: hoge I-vormige doorsneden, (vollewand- of plaatliggers, opgebouwd uit aaneengelaste
platen) maar ook vakwerkliggers, opgebouwd uit randstaven met verticalen en diagonalen
Raamwerkliggers: bijzonder type ligger, zonder diagonalen.
, Spanten: vaak voor gekozen voor het overspannen van brede hallen
Portaalspanten: bij horizontale daken
Kniespanten: bij hellende dakvlakken, vormen een overgang naar de boogconstructies
Centraalhallen
• Plattegrond meestal in de vorm van een cirkel of een ovaal
• Bij cirkelvormige plattegronden ontstaan vaak koepelconstructies (wielconstructies kunnen
ook)
Kabelnetconstructies: kunnen bij ovale plattegronden worden gebruikt met hang kabels en
opwaartse gebogen kabels, waarmee de hangkabels worden afgespannen.
Bruggen
Dwarsdragers: tussen twee hoofdliggers, dragen de secundaire langsliggers
Orthotrope plaat: i.p.v. langsliggers ligt dan tussen de dwarsdragers een stalen dekplaat die wordt
versterkt met trogprofielen, gezet uit staalplaat. (vind plaats bij grote overspanningen)
Plaatbruggen: worden gebruikt voor relatief kleine overspanningen (viaducten over verkeerswegen)
Trogbrug: overgangsvorm tussen plaatbrug en liggerbrug.
Kokerbruggen: geschikt voor zeer grote overspanningen
Boogbruggen
Boogconstructies: voor overspanningen tot zo'n 500m.
Verstijfde staafboogbrug: brug met liggers en verstijvingsbogen, bovenop de ligger wordt nog een
boog aangebracht die de constructie sterker maakt.
Betonnen boogbruggen: werden na 1945 niet meer ontworpen in Nederland.
Hangbruggen
Hangbrug: de kabels gespannen tussen de pylonen vormen de dragende hoofdelementen.
Tuibruggen
Tuibrug: geschrikt voor overspanningen tot 1000m. Staat wat betreft de overspanning tussen de
boog- en hangbrug in. Het dek hangt aan de tuien.
Belastingen op gebouwen
• Blijvende belastingen (G)
o Eigen gewicht
• Voorspankracht (P)
• Veranderlijke belastingen (Q)
o Opgelegde belastingen
o Wind
o Sneeuw
o Thermische belastingen
• Buitengewone belastingen (A)
o Brand
o Stootbelastigen en ontploffingen
o Bijzondere belastingen tijdens de uitvoering
• Aardbevingsbelastingen Ae
Voorspankracht
Komt vooral voor bij constructies in beton. In staal- en houtconstructies worden soms ook
aangespannen kabels of tuien toegepast, waardoor er in de constructie voorspankrachten bestaan.
Klassiek model: de opdrachtgever schakelt eerst een architect in, die belast wordt met het maken
van een ontwerp. Bij eenvoudige gebouwen stelt de architect het PvE op, bij complexere opdrachten
wordt er een afzonderlijke adviseur ingeschakeld
Turnkey-overeenkomsten: hierbij liggen ontwerp en uitvoering in de hand van één partij. De
ontwerpers en de constructeur werken onder leiding van de bouwer.
• Design, construct en build; de bouwer ontwerpt en bouwt alleen
• Design, construct, build &maintenance of lease-back: ook de financiering en het onderhoud
voor een aantal jaren neemt de bouwer op zich
Architect was van oudsher steeds toonaangevend bij stedelijke bruggen, bij grote bruggen nam de
ingenieur altijd het voortouw.
Materiaalkunde
Volumieke massa: uitgedrukt in kilogrammen per eenheid van volume (kg/m3)
Volumiek gewicht: de kracht (in N), waarmee de aarde de massa van een materiaal aantrekt (N/m3)
Uitzettingcoefficiënt (α): de specifieke verlenging of verkorting door temperatuurverandering(Δl/l)
per C°
Krimp: Beton en hout worden in de loop van de tijd in de lengte en de breedte kleiner van afmeting
Verhardingkrimp: (beton) bij het chemisch hardingsproces
Uitdrogingskrimp: de overmaat aan het voor het mengen en verharden benodigde water uit het
beton verdwijnt
Kruip: materiaal dat langdurig onder spanning staat, ondergaat in de loop van de tijd nog een
toegevoegde vervorming.(beton en hout) (staal gering).
Vermoeiing: treedt vooral op bij dynamisch belaste constructies (spoorbruggen) (oude bruggen)
Bouwwerken en constructies
Langshallen: langwerpige. Meestal rechthoekige plattegrond
Centraalhallen: gericht op een centraal punt
Draagconstructie: het deel dat het gebouw draagt en moet behoeden voor instorten of omvallen
Afbouwconstructies: de constructies die in hoofdzaak zorgen voor het scheiden van binnen en buiten
(gevels en dak) of voor het compartimenteren van de binnenruimte
Langshallen
• Één (enkeloudig) of twee of meer(meervoudig) beuken
Drie typen overspanningsconstructies:
• Balk-en liggerconstructie(waaronder vakwerken en spanten)
• Boogconstructies
- Opwaartse gebogen vorm
• Hangconstructies
- Neerwaartse gebogen vorm
Balken: overspanningen met een beperkte hoogte (rechthoekig of I-vormig)
Liggers: hoge I-vormige doorsneden, (vollewand- of plaatliggers, opgebouwd uit aaneengelaste
platen) maar ook vakwerkliggers, opgebouwd uit randstaven met verticalen en diagonalen
Raamwerkliggers: bijzonder type ligger, zonder diagonalen.
, Spanten: vaak voor gekozen voor het overspannen van brede hallen
Portaalspanten: bij horizontale daken
Kniespanten: bij hellende dakvlakken, vormen een overgang naar de boogconstructies
Centraalhallen
• Plattegrond meestal in de vorm van een cirkel of een ovaal
• Bij cirkelvormige plattegronden ontstaan vaak koepelconstructies (wielconstructies kunnen
ook)
Kabelnetconstructies: kunnen bij ovale plattegronden worden gebruikt met hang kabels en
opwaartse gebogen kabels, waarmee de hangkabels worden afgespannen.
Bruggen
Dwarsdragers: tussen twee hoofdliggers, dragen de secundaire langsliggers
Orthotrope plaat: i.p.v. langsliggers ligt dan tussen de dwarsdragers een stalen dekplaat die wordt
versterkt met trogprofielen, gezet uit staalplaat. (vind plaats bij grote overspanningen)
Plaatbruggen: worden gebruikt voor relatief kleine overspanningen (viaducten over verkeerswegen)
Trogbrug: overgangsvorm tussen plaatbrug en liggerbrug.
Kokerbruggen: geschikt voor zeer grote overspanningen
Boogbruggen
Boogconstructies: voor overspanningen tot zo'n 500m.
Verstijfde staafboogbrug: brug met liggers en verstijvingsbogen, bovenop de ligger wordt nog een
boog aangebracht die de constructie sterker maakt.
Betonnen boogbruggen: werden na 1945 niet meer ontworpen in Nederland.
Hangbruggen
Hangbrug: de kabels gespannen tussen de pylonen vormen de dragende hoofdelementen.
Tuibruggen
Tuibrug: geschrikt voor overspanningen tot 1000m. Staat wat betreft de overspanning tussen de
boog- en hangbrug in. Het dek hangt aan de tuien.
Belastingen op gebouwen
• Blijvende belastingen (G)
o Eigen gewicht
• Voorspankracht (P)
• Veranderlijke belastingen (Q)
o Opgelegde belastingen
o Wind
o Sneeuw
o Thermische belastingen
• Buitengewone belastingen (A)
o Brand
o Stootbelastigen en ontploffingen
o Bijzondere belastingen tijdens de uitvoering
• Aardbevingsbelastingen Ae
Voorspankracht
Komt vooral voor bij constructies in beton. In staal- en houtconstructies worden soms ook
aangespannen kabels of tuien toegepast, waardoor er in de constructie voorspankrachten bestaan.
