Leerdoelen Culturele diversiteit
De student heeft kennis van de migratiegeschiedenis en hoe de diverse culturele samenleving is
ontstaan.
Driestappenmodel (dsm) van Pinto (komen vragen over op het tentamen. Niet het zelfde als dsm5)
In de interculturele communicatie kunnen er problemen ontstaat, omdat mensen bijvoorbeeld taal en/of
gedrag verkeerd interpreteren.
Randvoorwaarde voor een succesvolle interculturele communicatie:
1. Het kennen van cultuurgebonden waarden en normen uit de eigen cultuur -> Wat vind en wat wil
ik?
2. Het kennen van de cultuurgebonden waarden en normen uit de andere cultuur -> wat vindt die
ander en wat wil deze persoon?
3. Omgaan met de geconstateerde verschillen -> Nu ik weet hoe ik erover denk en hoe die ander
erover denkt, hoe wil ik nu handelen?
Grenzen Aanpassen Acceptatie Communicatie
Ga er niet vanuit dat iemand hetzelfde denkt als jijzelf!
- Wees duidelijk in wat je wilt
- Houd rekening met iemands eergevoel
- Wees je bewust van hiërarchie
- Let op de emotionele onderstroom en sfeer in het gesprek
- Vermijd zoveel mogelijk ja/nee vragen!
De student kent de definitie van cultuur en hoe deze gevormd wordt door verschillende
cultuurelementen.
Cultuur: ‘De collectieve mentale programmering die de leden van een groep, of een categorie mensen,
onderscheidt van die van een andere’ waarden, normen. Het is de bril waarmee we naar de wereld kijken.
Alles word erdoor beïnvloed.”
Cultuur bestaat uit zichtbare uitingen (materiele cultuur) en de onzichtbare opvattingen die daaraan ten
grondslag liggen (immateriële cultuur). ( K. Schermer)
- Microcultuur Gezin
- Mesocultuur Bedrijven
- Macrocultuur Landen
Inzicht in de verschillen kan ons helpen om mensen uit andere culturen beter te begrijpen. Het kan ons
inzicht verschaffen in het gedrag van anderen.
Cultuurelementen
- Instituties
o Vaste samenlevingspatronen, vaste vormen die heel verschillend zijn per samenleving.
o Traditie -> systeem. Strakke of losse instituties.
- Waarden
o Wat is goed en fout (roken, vrijheid, man/vrouw)
o Maatstaven om gedrag te beoordelen
- Levensovertuiging
o Religies, godsdiensten, politieke meningen en filosofische systemen.
o Een systematisch geheel van opvattingen over de mensen, zijn omgeving (medemensen,
planten, dieren en kosmos
- Normen
o Gedragsvoorschriften
o Hoe hoor je je te gedragen
- Gebruiken
o Terugkerende gewoontes
o Religieuze gebruiken (Zondag)
o Voorschriften over voedsel
o Vieringen van veranderingen in tijd.
o Gebruiken in dagelijks leven : kleding.
, - Rituelen
o Gestandaardiseerde gebruiken.
o Volgorde van dingen om iets te markeren.
o Bij veel rituelen is de oorspronkelijke betekenis verloren gegaan (sinterklaas, kerstmis)
- Symbolen
o Tekens die een bepaalde waarde vertegenwoordigen
o Jij weet waar het voor staat.
o Uitdrukkingen van cultuur.
- Helden
o Personen met een voorbeeldfunctie
o Elk land kan zijn eigen helden hebben. Ze staan symbool voor vrijheid/gelijkheid
- Taal
o Manieren om te communiceren
o Het zegt iets over wie jij bent.
o Uitdrukkingen geven weer waar een cultuur voor staan.
- Kunst en wetenschap
o Subjectieve en objectieve beschrijvingen van de wereld.
o In kunst zie je de traditionele dingen maar ook de vernieuwing daarvan.
Kortom: cultuur bepaalt in belangrijke mate ons denken, onze opvattingen en hoe we ons uiten.
De studente kent de verschillende perspectieven op cultuur.
- Cultuur als een ding: De essentialistische visie
o Cultuur is het eigendom van de individuele leden van die cultuur, het is de bagage die ze
dankzij hun opvoeding en onderwijs hebben meegekregen en waar ze als volwassenen uit
kunnen putten.
o Een cultuur bestaat uit verschillende lagen, waarvan de meest verborgen laag bestaat uit diep
verankerde normen en waarden. Die kern vormt de essentie van een cultuur, dat wil zeggen
dat ze door de tijd heen het zelfde is gebleven.
- Cultuur als een omgeving: De contextualistische visie
o Cultuur is de context die mensen vormt, zonder dat ze zich daar bewust van zijn.
o Cultuur bevat veel verschillende componenten, maar is er niet één vaste kern.
o Mensen worden beïnvloed door hun cultuur, maar ze kunnen die cultuur zelf ook
beïnvloeden en veranderen.
- Cultuur als een levensvorm: De constructivistische visie
o Door mensen gevormd en waardoor mensen zelf zijn gevormd. Cultuur is meer dan de som
van factoren/elementen
De student weet hoe cultuuroverdracht plaats vindt.
Cultuuroverdracht = een leerproces
- Een proces van belonen en straffen
- Een proces van verinnerlijking Je gaat zelf ook ervoor staan.
- Een proces van verstarring Alles wat je heb aangeleerd word je geweten. Iemand
die anders denkt zit fout
Microniveau: 3 manieren van cultuuroverdracht:
- Socialisatie Aanpassingen aan een bepaalde cultuur door lid te zijn van een kleiner subsysteem
- Acculturatie Het (bewuste) proces waarin je een (sub)cultuur eigen maakt
- Enculturatie Het (onbewust) zich eigen maken van een cultuur door erin op te groeien.
Gevolgen van cultuuroverdracht
Enculturatie werkt vaak zo sterk dat we de volgende effecten zien:
1. Het individu is zich niet of nauwelijks bewust van het feit, dat zijn opvattingen
cultuurgebonden zijn, en dat er dus ook groepen bestaan met andere opvattingen
(etnocentrisme)
2. Het individu ervaart de waarden en normen als iets wat een hogere macht hem heeft
ingeprent; hij moet zo handelen om zichzelf recht in de ogen te kunnen blijven kijken
(geweten)
3. Het individu gaat andere opvattingen als onjuist ervaren en veroordelen (discriminatie)
De student heeft kennis van de migratiegeschiedenis en hoe de diverse culturele samenleving is
ontstaan.
Driestappenmodel (dsm) van Pinto (komen vragen over op het tentamen. Niet het zelfde als dsm5)
In de interculturele communicatie kunnen er problemen ontstaat, omdat mensen bijvoorbeeld taal en/of
gedrag verkeerd interpreteren.
Randvoorwaarde voor een succesvolle interculturele communicatie:
1. Het kennen van cultuurgebonden waarden en normen uit de eigen cultuur -> Wat vind en wat wil
ik?
2. Het kennen van de cultuurgebonden waarden en normen uit de andere cultuur -> wat vindt die
ander en wat wil deze persoon?
3. Omgaan met de geconstateerde verschillen -> Nu ik weet hoe ik erover denk en hoe die ander
erover denkt, hoe wil ik nu handelen?
Grenzen Aanpassen Acceptatie Communicatie
Ga er niet vanuit dat iemand hetzelfde denkt als jijzelf!
- Wees duidelijk in wat je wilt
- Houd rekening met iemands eergevoel
- Wees je bewust van hiërarchie
- Let op de emotionele onderstroom en sfeer in het gesprek
- Vermijd zoveel mogelijk ja/nee vragen!
De student kent de definitie van cultuur en hoe deze gevormd wordt door verschillende
cultuurelementen.
Cultuur: ‘De collectieve mentale programmering die de leden van een groep, of een categorie mensen,
onderscheidt van die van een andere’ waarden, normen. Het is de bril waarmee we naar de wereld kijken.
Alles word erdoor beïnvloed.”
Cultuur bestaat uit zichtbare uitingen (materiele cultuur) en de onzichtbare opvattingen die daaraan ten
grondslag liggen (immateriële cultuur). ( K. Schermer)
- Microcultuur Gezin
- Mesocultuur Bedrijven
- Macrocultuur Landen
Inzicht in de verschillen kan ons helpen om mensen uit andere culturen beter te begrijpen. Het kan ons
inzicht verschaffen in het gedrag van anderen.
Cultuurelementen
- Instituties
o Vaste samenlevingspatronen, vaste vormen die heel verschillend zijn per samenleving.
o Traditie -> systeem. Strakke of losse instituties.
- Waarden
o Wat is goed en fout (roken, vrijheid, man/vrouw)
o Maatstaven om gedrag te beoordelen
- Levensovertuiging
o Religies, godsdiensten, politieke meningen en filosofische systemen.
o Een systematisch geheel van opvattingen over de mensen, zijn omgeving (medemensen,
planten, dieren en kosmos
- Normen
o Gedragsvoorschriften
o Hoe hoor je je te gedragen
- Gebruiken
o Terugkerende gewoontes
o Religieuze gebruiken (Zondag)
o Voorschriften over voedsel
o Vieringen van veranderingen in tijd.
o Gebruiken in dagelijks leven : kleding.
, - Rituelen
o Gestandaardiseerde gebruiken.
o Volgorde van dingen om iets te markeren.
o Bij veel rituelen is de oorspronkelijke betekenis verloren gegaan (sinterklaas, kerstmis)
- Symbolen
o Tekens die een bepaalde waarde vertegenwoordigen
o Jij weet waar het voor staat.
o Uitdrukkingen van cultuur.
- Helden
o Personen met een voorbeeldfunctie
o Elk land kan zijn eigen helden hebben. Ze staan symbool voor vrijheid/gelijkheid
- Taal
o Manieren om te communiceren
o Het zegt iets over wie jij bent.
o Uitdrukkingen geven weer waar een cultuur voor staan.
- Kunst en wetenschap
o Subjectieve en objectieve beschrijvingen van de wereld.
o In kunst zie je de traditionele dingen maar ook de vernieuwing daarvan.
Kortom: cultuur bepaalt in belangrijke mate ons denken, onze opvattingen en hoe we ons uiten.
De studente kent de verschillende perspectieven op cultuur.
- Cultuur als een ding: De essentialistische visie
o Cultuur is het eigendom van de individuele leden van die cultuur, het is de bagage die ze
dankzij hun opvoeding en onderwijs hebben meegekregen en waar ze als volwassenen uit
kunnen putten.
o Een cultuur bestaat uit verschillende lagen, waarvan de meest verborgen laag bestaat uit diep
verankerde normen en waarden. Die kern vormt de essentie van een cultuur, dat wil zeggen
dat ze door de tijd heen het zelfde is gebleven.
- Cultuur als een omgeving: De contextualistische visie
o Cultuur is de context die mensen vormt, zonder dat ze zich daar bewust van zijn.
o Cultuur bevat veel verschillende componenten, maar is er niet één vaste kern.
o Mensen worden beïnvloed door hun cultuur, maar ze kunnen die cultuur zelf ook
beïnvloeden en veranderen.
- Cultuur als een levensvorm: De constructivistische visie
o Door mensen gevormd en waardoor mensen zelf zijn gevormd. Cultuur is meer dan de som
van factoren/elementen
De student weet hoe cultuuroverdracht plaats vindt.
Cultuuroverdracht = een leerproces
- Een proces van belonen en straffen
- Een proces van verinnerlijking Je gaat zelf ook ervoor staan.
- Een proces van verstarring Alles wat je heb aangeleerd word je geweten. Iemand
die anders denkt zit fout
Microniveau: 3 manieren van cultuuroverdracht:
- Socialisatie Aanpassingen aan een bepaalde cultuur door lid te zijn van een kleiner subsysteem
- Acculturatie Het (bewuste) proces waarin je een (sub)cultuur eigen maakt
- Enculturatie Het (onbewust) zich eigen maken van een cultuur door erin op te groeien.
Gevolgen van cultuuroverdracht
Enculturatie werkt vaak zo sterk dat we de volgende effecten zien:
1. Het individu is zich niet of nauwelijks bewust van het feit, dat zijn opvattingen
cultuurgebonden zijn, en dat er dus ook groepen bestaan met andere opvattingen
(etnocentrisme)
2. Het individu ervaart de waarden en normen als iets wat een hogere macht hem heeft
ingeprent; hij moet zo handelen om zichzelf recht in de ogen te kunnen blijven kijken
(geweten)
3. Het individu gaat andere opvattingen als onjuist ervaren en veroordelen (discriminatie)
