Juridische vaardigheden samenvatting hoofdstuk 3
In dit hoofdstuk wordt uitgelegd hoe je een juridische casus kan oplossen aan de
hand van het vierstappenplan.
3.1 Het vierstappenplan (basis)
De vierstappenplan ziet er als volgt uit:
Stap 1 – het formuleren van de rechtsvraag
Stap 2 – het analyseren van het juridisch kader
Stap 3 – het toepassen van de feiten op het juridische kader
Stap 4 – het beantwoorden van de rechtsvraag
3.1.1 Stap 1: het formuleren van de rechtsvraag
Van belang zijn de feiten die in de casus naar voren komen; op basis daarvan kun
je het wettelijk kader bepalen. Het is dus van belang om alle feiten boven water
te brengen, zodat de omvang van het juridische geschil duidelijker wordt.
Voor het formuleren van de rechtsvraag zijn de volgende punten relevant:
De partij(en): indien deze aanwezig zijn, moeten de partijen die het
(mogelijke) geschil met elkaar hebben, worden benoemd in de
rechtsvraag.
Het wettelijk kader: vermeld hierbij het geselecteerde wetsartikel(lid).
Het rechtsgevolg: dit rechtsgevolg blijkt uit het geselecteerde wetsartikel.
Welk rechtsgevolg treedt in (of niet), indien het antwoord op de
rechtsvraag positief of negatief is? Het antwoord op de rechtsvraag is van
belang. Want dat geeft het rechtsgevolg aan dat wel of niet intreedt.
Met de opgezocht informatie en wetsartikelen kun je de rechtsvraag formuleren.
3.1.2 Stap 2: het analyseren van het juridische kader
Bij stap 2 analyseer en interpreteer je het bij stap 1 geselecteerde wetsartikel. Je
kan hierbij gebruik van andere rechtsbronnen met behulp waarvan de toepassing
van het wetsartikel verder verduidelijkt en uitgelegd kan worden. Andere
rechtsbronnen dan de wet zijn bijvoorbeeld jurisprudentie, parlementaire stuken
en juridische literatuur.
Het analyseren van een rechtsregel uit een wetsartikel start met het ontleden
van de wetsartikel in rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.
3.1.3 Stap 3: het toepassen van de feiten op het juridische kader
In stap 3 worden stappen 1 en 2 als het ware bij elkaar gebracht: je gaat kijken
naar de feiten in de casus en past deze vervolgens toe op het geselecteerde
juridische kader.
Alle cumulatieve rechtsvoorwaarden (stap 2) moeten steeds bij stap 3 worden
toegepast. Dit geldt niet voor de alternatieve rechtsvoorwaarden. Bij alternatieve
rechtsvoorwaarden kies je op basis van feiten uit de casus de meest
toepasselijke. Meerdere alternatieve rechtsvoorwaarden kunnen van toepassing
zijn op de feiten uit de casus. Kies hier dan voor de alternatieve
rechtsvoorwaarde die het beste past bij de casus.
In dit hoofdstuk wordt uitgelegd hoe je een juridische casus kan oplossen aan de
hand van het vierstappenplan.
3.1 Het vierstappenplan (basis)
De vierstappenplan ziet er als volgt uit:
Stap 1 – het formuleren van de rechtsvraag
Stap 2 – het analyseren van het juridisch kader
Stap 3 – het toepassen van de feiten op het juridische kader
Stap 4 – het beantwoorden van de rechtsvraag
3.1.1 Stap 1: het formuleren van de rechtsvraag
Van belang zijn de feiten die in de casus naar voren komen; op basis daarvan kun
je het wettelijk kader bepalen. Het is dus van belang om alle feiten boven water
te brengen, zodat de omvang van het juridische geschil duidelijker wordt.
Voor het formuleren van de rechtsvraag zijn de volgende punten relevant:
De partij(en): indien deze aanwezig zijn, moeten de partijen die het
(mogelijke) geschil met elkaar hebben, worden benoemd in de
rechtsvraag.
Het wettelijk kader: vermeld hierbij het geselecteerde wetsartikel(lid).
Het rechtsgevolg: dit rechtsgevolg blijkt uit het geselecteerde wetsartikel.
Welk rechtsgevolg treedt in (of niet), indien het antwoord op de
rechtsvraag positief of negatief is? Het antwoord op de rechtsvraag is van
belang. Want dat geeft het rechtsgevolg aan dat wel of niet intreedt.
Met de opgezocht informatie en wetsartikelen kun je de rechtsvraag formuleren.
3.1.2 Stap 2: het analyseren van het juridische kader
Bij stap 2 analyseer en interpreteer je het bij stap 1 geselecteerde wetsartikel. Je
kan hierbij gebruik van andere rechtsbronnen met behulp waarvan de toepassing
van het wetsartikel verder verduidelijkt en uitgelegd kan worden. Andere
rechtsbronnen dan de wet zijn bijvoorbeeld jurisprudentie, parlementaire stuken
en juridische literatuur.
Het analyseren van een rechtsregel uit een wetsartikel start met het ontleden
van de wetsartikel in rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.
3.1.3 Stap 3: het toepassen van de feiten op het juridische kader
In stap 3 worden stappen 1 en 2 als het ware bij elkaar gebracht: je gaat kijken
naar de feiten in de casus en past deze vervolgens toe op het geselecteerde
juridische kader.
Alle cumulatieve rechtsvoorwaarden (stap 2) moeten steeds bij stap 3 worden
toegepast. Dit geldt niet voor de alternatieve rechtsvoorwaarden. Bij alternatieve
rechtsvoorwaarden kies je op basis van feiten uit de casus de meest
toepasselijke. Meerdere alternatieve rechtsvoorwaarden kunnen van toepassing
zijn op de feiten uit de casus. Kies hier dan voor de alternatieve
rechtsvoorwaarde die het beste past bij de casus.
