Nederlands in de bovenbouw
In deze samenvatting zitten de volgende onderdelen verwerkt:
- Paus, H. (red.) (2018) Portaal. Praktische taaldidactiek voor het primair onderwijs.
5e herziene druk. Bussum: Coutinho.
Hoofdstuk 1: 1.2 t/m 1.5
Hoofdstuk 4 (4.5 niet)
Hoofdstuk 5 (5.5 niet)
Hoofdstuk 6 (6.5 niet)
Hoofdstuk 9
- Huizenga, H. (2015, 5e herziene druk). Spelling. Groningen: Noordhoff.
Hoofdstuk 5 t/m 7 en 9 en 10
- Huizenga, H. (2017) Aanvankelijk en technisch lezen. 4e herziene druk, Groningen:
Noordhoff.
Hoofdstuk 2: 2.2, 2.3, 2.5, 2.6
Hoofdstuk 4: 4.1.2, 4.3
Hoofdstuk 5: 5.3, 5.4, 5.5
Hoofdstuk 6: 6.1, 6.2.2, 6.2.3, 6.2.4, 6.3, 6.4
Hoofdstuk 7: 7.4.1, 7.4.2, 7.4.3, 7.5
Hoofdstuk 9: 9.2
Naast de samenvatting van 54 bladzijdes zijn ook de klaverbladen van lesintaal.nl
bijgevoegd ter controle en begrippen om te leren. Dit zijn de andere 37 bladzijdes.
Deze begrippen komen allemaal oor in de samenvatting, misschien enkele niet.
Daarom kun je deze bladzijdes dus gebruiken als opzoeklijst van de woorden,
begrippenlijst, of hier kun je op zoek gaan naar de betekenis van woorden. De
volgende onderdelen van lesintaal.nl staan in de samenvatting:
- Kennisbasis (www.lesintaal.nl/platform_taaldidactiek)
1. Mondelinge taalvaardigheid;
4. Voortgezet technisch lezen;
5. Begrijpend lezen;
6. Stellen;
8. Taalbeschouwing;
9. Spellen.
Hiervan: klaverbladen 1 en 3.
,Inhoud
Nederlands in de bovenbouw................................................................................................................. 1
Portaal.................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1: taalonderwijs.................................................................................................................. 5
1.2 visies............................................................................................................................................. 5
H1.2.1. visies op het leren............................................................................................................... 5
H1.2.2 visies op taalonderwijs......................................................................................................... 6
1.3 inhouden en doelen....................................................................................................................... 7
1.3.2 doelen..................................................................................................................................... 7
1.4 Didactiek van het taalonderwijs..................................................................................................... 8
1.5 evalueren en omgaan met verschillen........................................................................................... 8
Hoofdstuk 4- mondelinge taalvaardigheid............................................................................................... 9
4.1 achtergronden............................................................................................................................... 9
4.2 visies........................................................................................................................................... 10
4.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 11
4.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 11
4.6 praktijk: het oude kind................................................................................................................. 13
4.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 15
Hoofdstuk 5: geletterdheid – lezen....................................................................................................... 15
5.1 achtergronden............................................................................................................................. 15
5.2 visies........................................................................................................................................... 17
5.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 18
5.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 18
5.6 Praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 19
5.6.2 didactiek............................................................................................................................... 21
5.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 23
Hoofdstuk 6: geletterdheid schrijven..................................................................................................... 24
Hoofdstuk 6.1 achtergronden............................................................................................................ 24
6.1.1 het belang van schrijven....................................................................................................... 24
6.1.2. de rol van de school............................................................................................................. 25
6.2 visies........................................................................................................................................... 26
6.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 26
6.4 praktijk: algemeen....................................................................................................................... 27
6.6 praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 27
6.6.2. didactiek.............................................................................................................................. 27
6.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 29
Hoofdstuk 9 taalbeschouwing............................................................................................................... 30
, 9.1 achtergronden............................................................................................................................. 30
9.2 visies........................................................................................................................................... 31
9.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 31
9.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 32
9.5 praktijk: het jonge kind................................................................................................................ 33
9.6 praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 34
9.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 35
Spelling:................................................................................................................................................ 35
Hoofdstuk 5: instructie....................................................................................................................... 35
5.1 instructieprincipes....................................................................................................................... 35
5.2 inprenting.................................................................................................................................... 36
5.3 aanleren van analogieredeneringen............................................................................................ 36
5.4 aanleren van regels..................................................................................................................... 37
5.5 flexibele aanpak.......................................................................................................................... 37
5.6 basislesmodel............................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 6: werkvormen en hulpmiddelen.......................................................................................... 38
6.1 opdrachtvorm.............................................................................................................................. 38
6.2 spelvormen.................................................................................................................................. 40
6.3 samenwerkend leren bij spelling................................................................................................. 40
6.4 computerprogramma’s als hulpmiddel........................................................................................ 40
Hoofdstuk 7: toetsing en evaluatie........................................................................................................ 40
7.1 kwaliteitseisen voor spellingstoetsen.......................................................................................... 40
7.2 spellingstoetsen.......................................................................................................................... 40
7.3 analyseren van spelfouten.......................................................................................................... 41
7.4 problemen bij het interpreteren van spelfouten...........................................................................42
7.5 corrigeren van spelfouten............................................................................................................ 42
Hoofdstuk 9.......................................................................................................................................... 42
9.1 soorten spellingsmethodes.......................................................................................................... 42
9.2 nieuwe ontwikkelingen in spellingmethoden................................................................................43
9.3 beoordelen van spellingmethoden.............................................................................................. 43
Hoofdstuk 10: de werkwoordspelling.................................................................................................... 44
10.1 moeilijkheden in de werkwoordspelling.....................................................................................44
10.2 de didactiek van werkwoordspelling.......................................................................................... 45
10.3 hulpmaterialen voor werkwoordspelling....................................................................................45
10.4 analyseren van fouten in de werkwoordspelling........................................................................45
Aanvankelijk en technisch lezen........................................................................................................... 46
Hoofdstuk 2: het leerproces.................................................................................................................. 46
, 2.2 leesstrategieën............................................................................................................................ 46
2.3 flexibel gebruik van leesstrategieën............................................................................................ 47
2.5 voordrachtsaspecten van het lezen............................................................................................. 47
2.6 een model voor technisch lezen.................................................................................................. 48
Hoofdstuk 4: doelstellingen en leerstofordening...................................................................................48
4.1.2.tussendoelen gevorderde geletterdheid...................................................................................48
4.3 leerstofordening bij voortgezet technisch lezen...........................................................................49
Hoofdstuk 5: instructie.......................................................................................................................... 49
5.3 uitgangspunten voor instructie bij technisch lezen......................................................................49
5.4 instructieprincipes bij het technisch lezen...................................................................................50
5.5 instructiemodellen....................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 6 : werkvormen en hulpmiddelen......................................................................................... 51
6.1 groeperingsvormen bij het leesonderwijs....................................................................................51
6.2.2. oefeningen voor het lezen van woorden..................................................................................52
6.2.3. oefeningen voor het lezen van teksten....................................................................................52
6.2.4.spelvormen............................................................................................................................... 53
6.3 hulpmiddelen bij het leesonderwijs.............................................................................................. 53
6.4 ICT als hulpmiddel bij het leesonderwijs.....................................................................................53
Hoofdstuk 7: evaluatie van het leesonderwijs.......................................................................................54
7.4.1. Cito toetsen technisch lezen................................................................................................... 54
7.4.2. De drie minuten toets.............................................................................................................. 55
7.4.3. de AVI toetsen......................................................................................................................... 55
7.5 Het analyseren van toets gegevens............................................................................................ 55
Hoofdstuk 9: methoden en leergangen................................................................................................. 56
9.2 moderne methoden voor aanvankelijk lezen...............................................................................56
9.3 methodes voor voortgezet technisch lezen.................................................................................57
Les in taal – Nederlands in de bovenbouw........................................................................................... 58
1. Mondelinge taalvaardigheid;............................................................................................................. 58
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 58
Taalkenmerken................................................................................................................................. 61
Wetenschappelijke achtergrond........................................................................................................ 63
Maatschappelijke achtergrond.......................................................................................................... 66
4. Voortgezet technisch lezen;.............................................................................................................. 67
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 68
Taalkenmerken................................................................................................................................. 70
.......................................................................................................................................................... 70
Wetenschappelijke achtergrond........................................................................................................ 71
, Maatschappelijke achtergrond.......................................................................................................... 73
5. Begrijpend lezen;.............................................................................................................................. 74
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 74
Taalkenmerken................................................................................................................................. 76
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 79
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 80
6. Stellen;.............................................................................................................................................. 81
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 81
Taalkenmerken................................................................................................................................. 83
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 86
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 88
8. Taalbeschouwing;............................................................................................................................. 90
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 90
Taalkenmerken................................................................................................................................. 91
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 93
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 98
9. Spellen.............................................................................................................................................. 99
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 99
Taalkenmerken............................................................................................................................... 101
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................. 103
Maatschappelijke achtergronden.................................................................................................... 104
Portaal
Hoofdstuk 1: taalonderwijs
1.2 visies
H1.2.1. visies op het leren
Als je onderwijs geeft probeer je dat zo goed mogelijk te doen. Zo kun je een
methode gebruiken, als leerkracht je eigen les ontwerpen of het op een andere
manier aanpakken. Je moet je altijd beseffen waarom je de les geeft en wat er die les
centraal staat.
Een school heeft vaak een manier van aanpak beschreven hoe de lessen gegeven
moeten worden. Deze lessen zijn gebaseerd op een bepaalde visie. Vooral nu is het
constructivisme een manier die veel gezien wordt in het taalonderwijs. Hierbij staat
de interactie tussen de lerende en de leeromgeving centraal. Een andere
opkomende aanpak is met behulp van de technologie. Dit heeft te maken met de 21-
, eeuwse vaardigheden die de leerlingen die de leerlingen aangeboden moeten
krijgen. Digitale geletterdheid is daar een van de onderdelen uit.
H1.2.2 visies op taalonderwijs
In het taalonderwijs kennen we acht verschillende visies:
Het traditionele taalonderwijs bij deze vorm ligt de nadruk vooral op de schriftelijke
onderwijs, zoals de grammatica. De benoeming van woordsoorten en ontleding van
zinsdeling is daarbij het belangrijkste voor een betere beheersing van taal volgens
deze visie. Ook bij lezen en bij spelling ligt de nadruk ergens op waardoor veel
oefenen bij deze visie centraal staat om uiteindelijk iets te beheersen. De leerkracht
wordt in deze visie gezien als de overdrager van de leerstof. Een voordeel hiervan is
dat het overzichtelijk is, maar daarin tegen vinden veel leerlingen dit geen fijne
manier.
Bij Thematisch-cursorisch taalonderwijs wordt vooral gewerkt in thema’s. de
leerlingen leren van alles over de taal van een bepaald onderwerp wat geïntegreerd
is vanuit een ander vak. Leerlingen geven bijvoorbeeld presentaties over
onderwerpen die erbij aansluiten. Als leerkracht ben je hierbij begeleider. Maar er zijn
ook onderdelen die niet altijd in het thema passen dus worden deze gegeven in
cursussen. Denk hierbij aan grammatica, technisch lezen en spelling. Een voordeel
hiervan is dat de leerlingen dit al zinvol ervaren, maar daarintegen kost het veel tijd
om dit te ontwerpen.
Taal bij alle vakken is de derde visie. Hierbij is het de bedoeling dat de leerkracht bij
de vakken een grote instructie geeft waardoor de leerlingen taalvaardiger worden. Je
moet als leerkracht de denkprocessen van de leerlingen ontwikkelen. De leerlingen
gebruiken de taal daarintegen wel in een situatie die voor hen betekenisvol is.
Andere zaken zoals technisch lezen worden dan ingezet bij het lezen van teksten uit
bijvoorbeeld de geschiedenisboeken. Ook op de middelbare school is dit taalgerichte
vakonderwijs van belang.
Communicatief taalonderwijs richt zich op hoe de informatieoverdracht plaats vind.
Denk hierbij aan mondeling en schriftelijk communiceren. Spreken. Schrijven.
Luisteren en lezen zijn hierbij de hoofddoelen die centraal staan. Door als leerkracht
leuke situaties uit te kiezen zullen de leerlingen gemotiveerder raken, daarin tegen
kunnen ze ook onnatuurlijk kunnen worden voor de leerlingen.
Bij whole-languagebenadering worden alle kleinere onderdelen in een keer
aangeboden. Zo zijn er methodes die lessen aanbieden waarin alle groepen in een
keer aan bod komen. Zo kan er een gesprek worden gestart, een brief worden
gespreken naar aanleiding van dat gesprek en die wordt daarna besproken, gelezen
en samengevat.
Strategisch onderwijs biedt de leerlingen hulp. Er worden aan de leerlingen
verschillende middelen, strategieën en manieren aangeleerd om ervoor te zorgen dat
zij een opdracht kunnen uitvoeren. Zoals nieuwsbegrip de leerlingen een
stappenplan bied zodat zij de hoofdgedachte uit een tekst kunnen halen.
In deze samenvatting zitten de volgende onderdelen verwerkt:
- Paus, H. (red.) (2018) Portaal. Praktische taaldidactiek voor het primair onderwijs.
5e herziene druk. Bussum: Coutinho.
Hoofdstuk 1: 1.2 t/m 1.5
Hoofdstuk 4 (4.5 niet)
Hoofdstuk 5 (5.5 niet)
Hoofdstuk 6 (6.5 niet)
Hoofdstuk 9
- Huizenga, H. (2015, 5e herziene druk). Spelling. Groningen: Noordhoff.
Hoofdstuk 5 t/m 7 en 9 en 10
- Huizenga, H. (2017) Aanvankelijk en technisch lezen. 4e herziene druk, Groningen:
Noordhoff.
Hoofdstuk 2: 2.2, 2.3, 2.5, 2.6
Hoofdstuk 4: 4.1.2, 4.3
Hoofdstuk 5: 5.3, 5.4, 5.5
Hoofdstuk 6: 6.1, 6.2.2, 6.2.3, 6.2.4, 6.3, 6.4
Hoofdstuk 7: 7.4.1, 7.4.2, 7.4.3, 7.5
Hoofdstuk 9: 9.2
Naast de samenvatting van 54 bladzijdes zijn ook de klaverbladen van lesintaal.nl
bijgevoegd ter controle en begrippen om te leren. Dit zijn de andere 37 bladzijdes.
Deze begrippen komen allemaal oor in de samenvatting, misschien enkele niet.
Daarom kun je deze bladzijdes dus gebruiken als opzoeklijst van de woorden,
begrippenlijst, of hier kun je op zoek gaan naar de betekenis van woorden. De
volgende onderdelen van lesintaal.nl staan in de samenvatting:
- Kennisbasis (www.lesintaal.nl/platform_taaldidactiek)
1. Mondelinge taalvaardigheid;
4. Voortgezet technisch lezen;
5. Begrijpend lezen;
6. Stellen;
8. Taalbeschouwing;
9. Spellen.
Hiervan: klaverbladen 1 en 3.
,Inhoud
Nederlands in de bovenbouw................................................................................................................. 1
Portaal.................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1: taalonderwijs.................................................................................................................. 5
1.2 visies............................................................................................................................................. 5
H1.2.1. visies op het leren............................................................................................................... 5
H1.2.2 visies op taalonderwijs......................................................................................................... 6
1.3 inhouden en doelen....................................................................................................................... 7
1.3.2 doelen..................................................................................................................................... 7
1.4 Didactiek van het taalonderwijs..................................................................................................... 8
1.5 evalueren en omgaan met verschillen........................................................................................... 8
Hoofdstuk 4- mondelinge taalvaardigheid............................................................................................... 9
4.1 achtergronden............................................................................................................................... 9
4.2 visies........................................................................................................................................... 10
4.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 11
4.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 11
4.6 praktijk: het oude kind................................................................................................................. 13
4.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 15
Hoofdstuk 5: geletterdheid – lezen....................................................................................................... 15
5.1 achtergronden............................................................................................................................. 15
5.2 visies........................................................................................................................................... 17
5.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 18
5.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 18
5.6 Praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 19
5.6.2 didactiek............................................................................................................................... 21
5.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 23
Hoofdstuk 6: geletterdheid schrijven..................................................................................................... 24
Hoofdstuk 6.1 achtergronden............................................................................................................ 24
6.1.1 het belang van schrijven....................................................................................................... 24
6.1.2. de rol van de school............................................................................................................. 25
6.2 visies........................................................................................................................................... 26
6.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 26
6.4 praktijk: algemeen....................................................................................................................... 27
6.6 praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 27
6.6.2. didactiek.............................................................................................................................. 27
6.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 29
Hoofdstuk 9 taalbeschouwing............................................................................................................... 30
, 9.1 achtergronden............................................................................................................................. 30
9.2 visies........................................................................................................................................... 31
9.3 doelen en inhouden..................................................................................................................... 31
9.4 praktijk algemeen........................................................................................................................ 32
9.5 praktijk: het jonge kind................................................................................................................ 33
9.6 praktijk: het oudere kind.............................................................................................................. 34
9.7 evalueren en omgaan met verschillen......................................................................................... 35
Spelling:................................................................................................................................................ 35
Hoofdstuk 5: instructie....................................................................................................................... 35
5.1 instructieprincipes....................................................................................................................... 35
5.2 inprenting.................................................................................................................................... 36
5.3 aanleren van analogieredeneringen............................................................................................ 36
5.4 aanleren van regels..................................................................................................................... 37
5.5 flexibele aanpak.......................................................................................................................... 37
5.6 basislesmodel............................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 6: werkvormen en hulpmiddelen.......................................................................................... 38
6.1 opdrachtvorm.............................................................................................................................. 38
6.2 spelvormen.................................................................................................................................. 40
6.3 samenwerkend leren bij spelling................................................................................................. 40
6.4 computerprogramma’s als hulpmiddel........................................................................................ 40
Hoofdstuk 7: toetsing en evaluatie........................................................................................................ 40
7.1 kwaliteitseisen voor spellingstoetsen.......................................................................................... 40
7.2 spellingstoetsen.......................................................................................................................... 40
7.3 analyseren van spelfouten.......................................................................................................... 41
7.4 problemen bij het interpreteren van spelfouten...........................................................................42
7.5 corrigeren van spelfouten............................................................................................................ 42
Hoofdstuk 9.......................................................................................................................................... 42
9.1 soorten spellingsmethodes.......................................................................................................... 42
9.2 nieuwe ontwikkelingen in spellingmethoden................................................................................43
9.3 beoordelen van spellingmethoden.............................................................................................. 43
Hoofdstuk 10: de werkwoordspelling.................................................................................................... 44
10.1 moeilijkheden in de werkwoordspelling.....................................................................................44
10.2 de didactiek van werkwoordspelling.......................................................................................... 45
10.3 hulpmaterialen voor werkwoordspelling....................................................................................45
10.4 analyseren van fouten in de werkwoordspelling........................................................................45
Aanvankelijk en technisch lezen........................................................................................................... 46
Hoofdstuk 2: het leerproces.................................................................................................................. 46
, 2.2 leesstrategieën............................................................................................................................ 46
2.3 flexibel gebruik van leesstrategieën............................................................................................ 47
2.5 voordrachtsaspecten van het lezen............................................................................................. 47
2.6 een model voor technisch lezen.................................................................................................. 48
Hoofdstuk 4: doelstellingen en leerstofordening...................................................................................48
4.1.2.tussendoelen gevorderde geletterdheid...................................................................................48
4.3 leerstofordening bij voortgezet technisch lezen...........................................................................49
Hoofdstuk 5: instructie.......................................................................................................................... 49
5.3 uitgangspunten voor instructie bij technisch lezen......................................................................49
5.4 instructieprincipes bij het technisch lezen...................................................................................50
5.5 instructiemodellen....................................................................................................................... 50
Hoofdstuk 6 : werkvormen en hulpmiddelen......................................................................................... 51
6.1 groeperingsvormen bij het leesonderwijs....................................................................................51
6.2.2. oefeningen voor het lezen van woorden..................................................................................52
6.2.3. oefeningen voor het lezen van teksten....................................................................................52
6.2.4.spelvormen............................................................................................................................... 53
6.3 hulpmiddelen bij het leesonderwijs.............................................................................................. 53
6.4 ICT als hulpmiddel bij het leesonderwijs.....................................................................................53
Hoofdstuk 7: evaluatie van het leesonderwijs.......................................................................................54
7.4.1. Cito toetsen technisch lezen................................................................................................... 54
7.4.2. De drie minuten toets.............................................................................................................. 55
7.4.3. de AVI toetsen......................................................................................................................... 55
7.5 Het analyseren van toets gegevens............................................................................................ 55
Hoofdstuk 9: methoden en leergangen................................................................................................. 56
9.2 moderne methoden voor aanvankelijk lezen...............................................................................56
9.3 methodes voor voortgezet technisch lezen.................................................................................57
Les in taal – Nederlands in de bovenbouw........................................................................................... 58
1. Mondelinge taalvaardigheid;............................................................................................................. 58
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 58
Taalkenmerken................................................................................................................................. 61
Wetenschappelijke achtergrond........................................................................................................ 63
Maatschappelijke achtergrond.......................................................................................................... 66
4. Voortgezet technisch lezen;.............................................................................................................. 67
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 68
Taalkenmerken................................................................................................................................. 70
.......................................................................................................................................................... 70
Wetenschappelijke achtergrond........................................................................................................ 71
, Maatschappelijke achtergrond.......................................................................................................... 73
5. Begrijpend lezen;.............................................................................................................................. 74
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 74
Taalkenmerken................................................................................................................................. 76
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 79
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 80
6. Stellen;.............................................................................................................................................. 81
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 81
Taalkenmerken................................................................................................................................. 83
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 86
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 88
8. Taalbeschouwing;............................................................................................................................. 90
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 90
Taalkenmerken................................................................................................................................. 91
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................... 93
Maatschappelijke achtergronden...................................................................................................... 98
9. Spellen.............................................................................................................................................. 99
Leerling als taalgebruiker.................................................................................................................. 99
Taalkenmerken............................................................................................................................... 101
Wetenschappelijke achtergronden.................................................................................................. 103
Maatschappelijke achtergronden.................................................................................................... 104
Portaal
Hoofdstuk 1: taalonderwijs
1.2 visies
H1.2.1. visies op het leren
Als je onderwijs geeft probeer je dat zo goed mogelijk te doen. Zo kun je een
methode gebruiken, als leerkracht je eigen les ontwerpen of het op een andere
manier aanpakken. Je moet je altijd beseffen waarom je de les geeft en wat er die les
centraal staat.
Een school heeft vaak een manier van aanpak beschreven hoe de lessen gegeven
moeten worden. Deze lessen zijn gebaseerd op een bepaalde visie. Vooral nu is het
constructivisme een manier die veel gezien wordt in het taalonderwijs. Hierbij staat
de interactie tussen de lerende en de leeromgeving centraal. Een andere
opkomende aanpak is met behulp van de technologie. Dit heeft te maken met de 21-
, eeuwse vaardigheden die de leerlingen die de leerlingen aangeboden moeten
krijgen. Digitale geletterdheid is daar een van de onderdelen uit.
H1.2.2 visies op taalonderwijs
In het taalonderwijs kennen we acht verschillende visies:
Het traditionele taalonderwijs bij deze vorm ligt de nadruk vooral op de schriftelijke
onderwijs, zoals de grammatica. De benoeming van woordsoorten en ontleding van
zinsdeling is daarbij het belangrijkste voor een betere beheersing van taal volgens
deze visie. Ook bij lezen en bij spelling ligt de nadruk ergens op waardoor veel
oefenen bij deze visie centraal staat om uiteindelijk iets te beheersen. De leerkracht
wordt in deze visie gezien als de overdrager van de leerstof. Een voordeel hiervan is
dat het overzichtelijk is, maar daarin tegen vinden veel leerlingen dit geen fijne
manier.
Bij Thematisch-cursorisch taalonderwijs wordt vooral gewerkt in thema’s. de
leerlingen leren van alles over de taal van een bepaald onderwerp wat geïntegreerd
is vanuit een ander vak. Leerlingen geven bijvoorbeeld presentaties over
onderwerpen die erbij aansluiten. Als leerkracht ben je hierbij begeleider. Maar er zijn
ook onderdelen die niet altijd in het thema passen dus worden deze gegeven in
cursussen. Denk hierbij aan grammatica, technisch lezen en spelling. Een voordeel
hiervan is dat de leerlingen dit al zinvol ervaren, maar daarintegen kost het veel tijd
om dit te ontwerpen.
Taal bij alle vakken is de derde visie. Hierbij is het de bedoeling dat de leerkracht bij
de vakken een grote instructie geeft waardoor de leerlingen taalvaardiger worden. Je
moet als leerkracht de denkprocessen van de leerlingen ontwikkelen. De leerlingen
gebruiken de taal daarintegen wel in een situatie die voor hen betekenisvol is.
Andere zaken zoals technisch lezen worden dan ingezet bij het lezen van teksten uit
bijvoorbeeld de geschiedenisboeken. Ook op de middelbare school is dit taalgerichte
vakonderwijs van belang.
Communicatief taalonderwijs richt zich op hoe de informatieoverdracht plaats vind.
Denk hierbij aan mondeling en schriftelijk communiceren. Spreken. Schrijven.
Luisteren en lezen zijn hierbij de hoofddoelen die centraal staan. Door als leerkracht
leuke situaties uit te kiezen zullen de leerlingen gemotiveerder raken, daarin tegen
kunnen ze ook onnatuurlijk kunnen worden voor de leerlingen.
Bij whole-languagebenadering worden alle kleinere onderdelen in een keer
aangeboden. Zo zijn er methodes die lessen aanbieden waarin alle groepen in een
keer aan bod komen. Zo kan er een gesprek worden gestart, een brief worden
gespreken naar aanleiding van dat gesprek en die wordt daarna besproken, gelezen
en samengevat.
Strategisch onderwijs biedt de leerlingen hulp. Er worden aan de leerlingen
verschillende middelen, strategieën en manieren aangeleerd om ervoor te zorgen dat
zij een opdracht kunnen uitvoeren. Zoals nieuwsbegrip de leerlingen een
stappenplan bied zodat zij de hoofdgedachte uit een tekst kunnen halen.
