Burgerlijk recht samenvatting
Onrechtmatige daad
Uit een onrechtmatige daad kan een verbintenis voortvloeien die bestaat uit de verplichting
om schade te vergoeden. De volgende begrippen zijn van belang:
- Onrechtmatigheid
- Toerekenbaarheid
- Causaal verband
- Relativiteit
Onrechtmatigheid
In art. 6:162 lid 2 BW wordt een onrechtmatige daad als volgt gedefinieerd:
‘Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of
nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een
rechtvaardigheidsgrond.’
Uit dit artikel blijkt dat er in de volgende gevallen sprake is van een onrechtmatige daad:
1. Een inbreuk op een recht
2. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
3. Een doen of nalaten met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijke verkeer betaamt.
Ad 1. Inbreuk op een recht.
Een inbreuk op een recht betreft de schending van een recht van een ander. In veel gevallen
is dit het eigendomsrecht. Ook op andere rechten kan inbreuk worden gemaakt, zoals het
privacy recht. Wanneer iemand een zaak van een ander beschadigd of kapotmaakt is er
sprake van inbreuk op het eigendomsrecht van die ander.
Ad 2. Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
Iemand handelt in strijd met een wettelijke plicht wanneer hij een rechtsregel schendt. Ook
het nalaten van iets kan in strijd zijn met een rechtsregel.
Ad 3. Doen of nalaten in strijd met wat volgens ongeschreven recht in maatschappelijk
verkeer betaamt.
Op grond van ongeschreven recht behoort iedereen bepaalde zorgvuldigheidsnormen in
acht te nemen. Neemt iemand dit niet in acht, dan is dat aan te merken als een
onrechtmatige daad.
UITZONDERING: als er een rechtvaardigheidsgrond is voor het gedrag van bovengenoemde,
dan is er geen sprake van een onrechtmatige daad. Een rechtvaardigingsgrond is een
omstandigheid waardoor de onrechtmatigheid wordt opgeheven.
, Toerekenbaarheid
Wanneer een onrechtmatige daad aan de dader kan worden toegerekend staat in art. 6:162
lid 3 BW. Uit dat artikel vloeit voort dat een onrechtmatige daad in de volgende gevallen aan
de dader kan worden toegerekend:
1. Te wijten aan de schuld van de dader
2. Komt krachtens de wet voor rekening van de dader
3. Komt krachtens verkeersopvattingen voor rekening van de dader
Ad 1. Te wijten aan de schuld van de dader
Wanneer iemand door onoplettendheid of onvoorzichtigheid een onrechtmatige daad
pleegt, is deze aan zijn schuld te wijten.
Ad 2. Krachtens de wet voor rekening van de dader
Iemand kan een onrechtmatige daad plegen, zonder dat hem dat te verwijten valt. Krachtens
de wet kan deze daad hem echter toch worden toegerekend. Art. 6:165 BW bepaalt
bijvoorbeeld dat een onrechtmatige daad gepleegd door een geestelijk gestoorde aan hem
kan worden toegerekend.
Ad 3. Krachtens verkeersopvattingen voor rekening van de dader
Ingeval iemand door onervarenheid een onrechtmatige daad pleegt, ondanks dat het niet
aan zijn schuld te wijten is, dan kan hem deze krachtens verkeersopvattingen toch worden
toegerekend.
Causaal verband
Als vaststaat dat er sprake is van een onrechtmatige daad, kan hieruit een verbintenis
voortvloeien tot het vergoeden van de schade. Art. 6:162 bepaalt:
‘Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden
toegerekend, is verplicht de schade aan de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.’
Dus de volgende voorwaarden kunnen we hieruit afleiden:
1. Iemand pleegt een onrechtmatige daad jegens een ander
2. Deze daad kan hem worden toegerekend
3. De ander heeft schade geleden
4. Er bestaat causaal verband tussen de daad en de schade
Materiële schade: art. 6:96 BW
Immateriële schade: art. 6:106 BW
Relativiteit
De verplichting tot schadevergoeding wordt beperkt door de wet. Op grond van art. 6:163
BW bestaat er geen verplichting tot schadevergoeding wanneer de geschonden norm niet
strekt tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. De
geschonden regel moet erop gericht zijn om het belang van de benadeelde te beschermen,
ook wel relativiteitsbeginsel genoemd.
Onrechtmatige daad
Uit een onrechtmatige daad kan een verbintenis voortvloeien die bestaat uit de verplichting
om schade te vergoeden. De volgende begrippen zijn van belang:
- Onrechtmatigheid
- Toerekenbaarheid
- Causaal verband
- Relativiteit
Onrechtmatigheid
In art. 6:162 lid 2 BW wordt een onrechtmatige daad als volgt gedefinieerd:
‘Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of
nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een
rechtvaardigheidsgrond.’
Uit dit artikel blijkt dat er in de volgende gevallen sprake is van een onrechtmatige daad:
1. Een inbreuk op een recht
2. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
3. Een doen of nalaten met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijke verkeer betaamt.
Ad 1. Inbreuk op een recht.
Een inbreuk op een recht betreft de schending van een recht van een ander. In veel gevallen
is dit het eigendomsrecht. Ook op andere rechten kan inbreuk worden gemaakt, zoals het
privacy recht. Wanneer iemand een zaak van een ander beschadigd of kapotmaakt is er
sprake van inbreuk op het eigendomsrecht van die ander.
Ad 2. Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht
Iemand handelt in strijd met een wettelijke plicht wanneer hij een rechtsregel schendt. Ook
het nalaten van iets kan in strijd zijn met een rechtsregel.
Ad 3. Doen of nalaten in strijd met wat volgens ongeschreven recht in maatschappelijk
verkeer betaamt.
Op grond van ongeschreven recht behoort iedereen bepaalde zorgvuldigheidsnormen in
acht te nemen. Neemt iemand dit niet in acht, dan is dat aan te merken als een
onrechtmatige daad.
UITZONDERING: als er een rechtvaardigheidsgrond is voor het gedrag van bovengenoemde,
dan is er geen sprake van een onrechtmatige daad. Een rechtvaardigingsgrond is een
omstandigheid waardoor de onrechtmatigheid wordt opgeheven.
, Toerekenbaarheid
Wanneer een onrechtmatige daad aan de dader kan worden toegerekend staat in art. 6:162
lid 3 BW. Uit dat artikel vloeit voort dat een onrechtmatige daad in de volgende gevallen aan
de dader kan worden toegerekend:
1. Te wijten aan de schuld van de dader
2. Komt krachtens de wet voor rekening van de dader
3. Komt krachtens verkeersopvattingen voor rekening van de dader
Ad 1. Te wijten aan de schuld van de dader
Wanneer iemand door onoplettendheid of onvoorzichtigheid een onrechtmatige daad
pleegt, is deze aan zijn schuld te wijten.
Ad 2. Krachtens de wet voor rekening van de dader
Iemand kan een onrechtmatige daad plegen, zonder dat hem dat te verwijten valt. Krachtens
de wet kan deze daad hem echter toch worden toegerekend. Art. 6:165 BW bepaalt
bijvoorbeeld dat een onrechtmatige daad gepleegd door een geestelijk gestoorde aan hem
kan worden toegerekend.
Ad 3. Krachtens verkeersopvattingen voor rekening van de dader
Ingeval iemand door onervarenheid een onrechtmatige daad pleegt, ondanks dat het niet
aan zijn schuld te wijten is, dan kan hem deze krachtens verkeersopvattingen toch worden
toegerekend.
Causaal verband
Als vaststaat dat er sprake is van een onrechtmatige daad, kan hieruit een verbintenis
voortvloeien tot het vergoeden van de schade. Art. 6:162 bepaalt:
‘Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden
toegerekend, is verplicht de schade aan de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.’
Dus de volgende voorwaarden kunnen we hieruit afleiden:
1. Iemand pleegt een onrechtmatige daad jegens een ander
2. Deze daad kan hem worden toegerekend
3. De ander heeft schade geleden
4. Er bestaat causaal verband tussen de daad en de schade
Materiële schade: art. 6:96 BW
Immateriële schade: art. 6:106 BW
Relativiteit
De verplichting tot schadevergoeding wordt beperkt door de wet. Op grond van art. 6:163
BW bestaat er geen verplichting tot schadevergoeding wanneer de geschonden norm niet
strekt tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. De
geschonden regel moet erop gericht zijn om het belang van de benadeelde te beschermen,
ook wel relativiteitsbeginsel genoemd.
