FYSIOLOGIE 1.2 – UITGEWERKTE LEERDOELEN
Hoorcollege 1: Vertering en functie van vetten
Leerdoel 1: Je benoemt de verschillende soorten en structuur van lipiden in ons lichaam
Soorten:
Vetten (Tryglyceriden)
o Bestaat uit glycerol en vetzuren
Vetachtige stoffen (fosfolipiden en sterolen)
Leerdoel 2: Je legt uit hoe de vertering en opname van vetten verloopt aan de hand van de
functie en plaats van de betrokken organen en enzymen
Het doel van vetvertering is om de tryglyceriden af te breken tot monoglyceriden, vetzuren
en glycerol. Dit is een uitdaging, want vetten zijn hydrofoob (ons lichaam is een waterige
omgeving) en verteringsenzymen zijn hydrofiel. Dit wordt opgelost door vetten goed te
mixen met verteringssappen.
De mond:
Functies:
o Smelten
o Mixen
Enzym:
o Lingual lipase
De maag:
Functies:
o Mixen: Voorkomen dat vetten heel erg samenklonteren
o Geleidelijke doorgang pylorus (=maagportier)
Enzym:
o Gastric Lipase: Bij volwassene geen belangrijke functie, alleen bij baby’s
Duodenum:
Het hormoon cholecystokinine geeft gal en alvleeskliersap af
Het emulgeren van vet tot kleine vetdruppels
Vergroot oppervlak voor werking lipase
o Alvleesklier
o Darmkliercellen
Hydrolyse (= loskoppelen moleculen waar we water voor nodig hebben)
triglyceriden en fosfolipiden
o Meeste sterolen kunnen meteen opgenomen worden
Absorptie
Later in dunne darm:
Resorptie gal:
o Onze lever maakt gal, gal is verantwoordelijk voor emulgeren vetten.
Galzouten en zuren worden aan het einde van de dunne darm opgenomen in
het bloed en worden teruggevoerd naar de lever -> daardoor raken we ook
weinig cholesterol kwijt.
, o Samenstelling gal: Galzuren, galzouten, cholesterol, fosfolipiden, water,
elektrolyten, bilirubine (zorgt voor bruine kleur)
Absorptie
Twee routes:
Kleine verteringsproducten: Diffusie -> entrocyt (= cel in de darmen) -> bloedsomloop
Grote vetverteringsproducten: Vorming micellen -> entrocyt -> chylomicronen
(=kleine vetdruppeltjes in bloed) -> lymfe -> bloedsomloop
Micellen
= Kleine geëmulgeerde vetdruppeltjes
Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
Geëmulgeerde vetdruppels
o Binnenkant: verteringsproducten = lipofiel
o Buitenkant: Galmoleculen/fosfolipiden = hydrofiel
Leerdoel 3: Je benoemt de verschillende functies van vetten in het lichaam
Triglyceriden
o Energie
o Energiereserve
o Isolatie en bescherming
o Vervoerder
Fosfolipiden
o Celmembraan
-> Opgebouwd uit fosfolipiden; zorgen ervoor dat bepaalde deeltje wel of niet
door de celmembraan heen kunnen
o Lipide transport
o Emulgator
Sterolen
o Celmembraan
o Precursor
= tussenstof die wordt gevormd bij het maken van een andere stof
o Galzuren
Vetweefsel
o Witte vetcellen: opslag van energie
o Bruine vetcellen: gebruiken energie -> warmte (vooral bij kinderen)
o Visceraal: In de buikholte, tussen de organen + belangrijke maatstaaf voor
iemands gezondheid
o Subcutaan: Onderhuids vetweefsel, belangrijk voor isolatie
Leerdoel 4: Je legt de functie en regulatie van hormonen die betrokken zijn bij honger en
verzadiging
Ghreline ‘hongerhormoon’
Hoorcollege 1: Vertering en functie van vetten
Leerdoel 1: Je benoemt de verschillende soorten en structuur van lipiden in ons lichaam
Soorten:
Vetten (Tryglyceriden)
o Bestaat uit glycerol en vetzuren
Vetachtige stoffen (fosfolipiden en sterolen)
Leerdoel 2: Je legt uit hoe de vertering en opname van vetten verloopt aan de hand van de
functie en plaats van de betrokken organen en enzymen
Het doel van vetvertering is om de tryglyceriden af te breken tot monoglyceriden, vetzuren
en glycerol. Dit is een uitdaging, want vetten zijn hydrofoob (ons lichaam is een waterige
omgeving) en verteringsenzymen zijn hydrofiel. Dit wordt opgelost door vetten goed te
mixen met verteringssappen.
De mond:
Functies:
o Smelten
o Mixen
Enzym:
o Lingual lipase
De maag:
Functies:
o Mixen: Voorkomen dat vetten heel erg samenklonteren
o Geleidelijke doorgang pylorus (=maagportier)
Enzym:
o Gastric Lipase: Bij volwassene geen belangrijke functie, alleen bij baby’s
Duodenum:
Het hormoon cholecystokinine geeft gal en alvleeskliersap af
Het emulgeren van vet tot kleine vetdruppels
Vergroot oppervlak voor werking lipase
o Alvleesklier
o Darmkliercellen
Hydrolyse (= loskoppelen moleculen waar we water voor nodig hebben)
triglyceriden en fosfolipiden
o Meeste sterolen kunnen meteen opgenomen worden
Absorptie
Later in dunne darm:
Resorptie gal:
o Onze lever maakt gal, gal is verantwoordelijk voor emulgeren vetten.
Galzouten en zuren worden aan het einde van de dunne darm opgenomen in
het bloed en worden teruggevoerd naar de lever -> daardoor raken we ook
weinig cholesterol kwijt.
, o Samenstelling gal: Galzuren, galzouten, cholesterol, fosfolipiden, water,
elektrolyten, bilirubine (zorgt voor bruine kleur)
Absorptie
Twee routes:
Kleine verteringsproducten: Diffusie -> entrocyt (= cel in de darmen) -> bloedsomloop
Grote vetverteringsproducten: Vorming micellen -> entrocyt -> chylomicronen
(=kleine vetdruppeltjes in bloed) -> lymfe -> bloedsomloop
Micellen
= Kleine geëmulgeerde vetdruppeltjes
Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
Geëmulgeerde vetdruppels
o Binnenkant: verteringsproducten = lipofiel
o Buitenkant: Galmoleculen/fosfolipiden = hydrofiel
Leerdoel 3: Je benoemt de verschillende functies van vetten in het lichaam
Triglyceriden
o Energie
o Energiereserve
o Isolatie en bescherming
o Vervoerder
Fosfolipiden
o Celmembraan
-> Opgebouwd uit fosfolipiden; zorgen ervoor dat bepaalde deeltje wel of niet
door de celmembraan heen kunnen
o Lipide transport
o Emulgator
Sterolen
o Celmembraan
o Precursor
= tussenstof die wordt gevormd bij het maken van een andere stof
o Galzuren
Vetweefsel
o Witte vetcellen: opslag van energie
o Bruine vetcellen: gebruiken energie -> warmte (vooral bij kinderen)
o Visceraal: In de buikholte, tussen de organen + belangrijke maatstaaf voor
iemands gezondheid
o Subcutaan: Onderhuids vetweefsel, belangrijk voor isolatie
Leerdoel 4: Je legt de functie en regulatie van hormonen die betrokken zijn bij honger en
verzadiging
Ghreline ‘hongerhormoon’
