Hoofdstuk 9 Elektromagnetische straling en materie
Alle elektromagnetische stralingen planten zich voort met de lichtsnelheid.
c = f * λ.
Het elektromagnetisch spectrum is de verzamelnaam voor alle soorten elektromagnetische straling
met uiteenlopende golflengten en frequenties.
Radiogolven hebben golflengten langer dan een millimeter.
Tussen een millimeter en een meter worden de golflengten microgolven genoemd.
Submillimeterstraling zijn golflengten tussen een tiende millimeter en een millimeter.
Straling tot zichtbaar licht wordt infraroodstraling genoemd.
Zichtbaar licht heeft golflengten tussen 400 nm en 750 nm, het menselijk oog kan dit waarnemen.
Golflengten korter dan zichtbaar licht zijn ultravioletstraling, röntgenstraling en gammastraling.
Radiogolven dringen door interstellaire stofwolken, door hun grote golflengten.
Om sterren en planten te observeren worden infraroodstralingen, warmtestraling, gebruikt.
Voor koele objecten
Andere golflengten worden door de atmosfeer geabsorbeerd.
Voor hete objecten
Sterren twinkelen, omdat koude en warme pakketjes in de lucht in de atmosfeer bewegen.
Door temperatuurverschillen is de atmosfeer constant in beweging, waardoor licht uit het heelal
door de atmosfeer wordt afgebogen.
Als de lichtbronnen dichter bij elkaar staan, moet je er ook dichterbij komen om een bepaalde
onderlinge hoek waar te nemen.
De hoek tussen de objecten bepaalt of het licht van de verschillende objecten op één lichtgevoelige
cel valt of op twee afzonderlijke cellen in de telescoop.
De resolutie bereken je met θ = λ/d.
De kleur geeft informatie over de temperatuur van de ster.
Alle voorwerpen zenden afhankelijk van hun temperatuur elektromagnetische straling uit in een
uiteenlopende straling.
Een groot stuk zendt meer energie uit dan een klein stuk met dezelfde temperatuur.
De kleuren geven de intensiteit van de straling aan.
Het is gebruikelijk om te kijken naar de intensiteit van de straling, in W/m^2.
De intensiteit per nanometer van de uitgezonden straling: intensiteit-dichtheid.
De grafiek heet een stralingskromme.
Continu spectrum: warme voorwerpen zenden straling uit in veel verschillende golflengten.
Emissiespectrum: uitgezonden straling door een stof in lijnen, lijnenspectrum.
Emissielijnenspectrum: alleen licht wordt uitgezonden in bepaalde kleuren.
Lijnenspectrum: licht met specifieke golflengten en specifieke kleuren worden uitgezonden.
Bij hoge temperaturen worden alle kleuren licht uitgezonden, continu spectrum.
Absorptiespectrum: een deel wordt geabsorbeerd, het omgekeerde van het emissiespectrum.
Wanneer de dichtheid lager wordt, ontstaat een lijnenspectrum.
Hoe hoger de druk in de ster, hoe breder de absorptielijnen.
Wanneer absorptie en emissie van een straling in evenwicht zijn, is er een constante temperatuur.
De vorm van stralingskrommen is voor verschillende voorwerpen met eenzelfde temperatuur gelijk.
Een zwarte straler is een voorwerp met een constante temperatuur dat alle elektromagnetische
straling die erop valt, volledig absorbeert. De zon is een zwarte straler.
Planck-krommen zijn de stralingskrommen voor een zwarte straling, BINAS tabel 22.
1
Alle elektromagnetische stralingen planten zich voort met de lichtsnelheid.
c = f * λ.
Het elektromagnetisch spectrum is de verzamelnaam voor alle soorten elektromagnetische straling
met uiteenlopende golflengten en frequenties.
Radiogolven hebben golflengten langer dan een millimeter.
Tussen een millimeter en een meter worden de golflengten microgolven genoemd.
Submillimeterstraling zijn golflengten tussen een tiende millimeter en een millimeter.
Straling tot zichtbaar licht wordt infraroodstraling genoemd.
Zichtbaar licht heeft golflengten tussen 400 nm en 750 nm, het menselijk oog kan dit waarnemen.
Golflengten korter dan zichtbaar licht zijn ultravioletstraling, röntgenstraling en gammastraling.
Radiogolven dringen door interstellaire stofwolken, door hun grote golflengten.
Om sterren en planten te observeren worden infraroodstralingen, warmtestraling, gebruikt.
Voor koele objecten
Andere golflengten worden door de atmosfeer geabsorbeerd.
Voor hete objecten
Sterren twinkelen, omdat koude en warme pakketjes in de lucht in de atmosfeer bewegen.
Door temperatuurverschillen is de atmosfeer constant in beweging, waardoor licht uit het heelal
door de atmosfeer wordt afgebogen.
Als de lichtbronnen dichter bij elkaar staan, moet je er ook dichterbij komen om een bepaalde
onderlinge hoek waar te nemen.
De hoek tussen de objecten bepaalt of het licht van de verschillende objecten op één lichtgevoelige
cel valt of op twee afzonderlijke cellen in de telescoop.
De resolutie bereken je met θ = λ/d.
De kleur geeft informatie over de temperatuur van de ster.
Alle voorwerpen zenden afhankelijk van hun temperatuur elektromagnetische straling uit in een
uiteenlopende straling.
Een groot stuk zendt meer energie uit dan een klein stuk met dezelfde temperatuur.
De kleuren geven de intensiteit van de straling aan.
Het is gebruikelijk om te kijken naar de intensiteit van de straling, in W/m^2.
De intensiteit per nanometer van de uitgezonden straling: intensiteit-dichtheid.
De grafiek heet een stralingskromme.
Continu spectrum: warme voorwerpen zenden straling uit in veel verschillende golflengten.
Emissiespectrum: uitgezonden straling door een stof in lijnen, lijnenspectrum.
Emissielijnenspectrum: alleen licht wordt uitgezonden in bepaalde kleuren.
Lijnenspectrum: licht met specifieke golflengten en specifieke kleuren worden uitgezonden.
Bij hoge temperaturen worden alle kleuren licht uitgezonden, continu spectrum.
Absorptiespectrum: een deel wordt geabsorbeerd, het omgekeerde van het emissiespectrum.
Wanneer de dichtheid lager wordt, ontstaat een lijnenspectrum.
Hoe hoger de druk in de ster, hoe breder de absorptielijnen.
Wanneer absorptie en emissie van een straling in evenwicht zijn, is er een constante temperatuur.
De vorm van stralingskrommen is voor verschillende voorwerpen met eenzelfde temperatuur gelijk.
Een zwarte straler is een voorwerp met een constante temperatuur dat alle elektromagnetische
straling die erop valt, volledig absorbeert. De zon is een zwarte straler.
Planck-krommen zijn de stralingskrommen voor een zwarte straling, BINAS tabel 22.
1
