Hoofdstuk 1
Psychologen verklaren gedrag vanuit de persoon zelf; aanleg, persoonlijkheid en karakter. Een
psycholoog houdt zich bezig met vragen als: wat is de invloed van motivatie op ons gedrag? Wat
maakt iemand stressbestendig? Hoe werkt onze waarneming? Waarom krijgt van twee mensen in
een vergelijkbare situatie de een wel een psychisch probleem en de ander niet? Vanuit inzicht in deze
zaken kan een psycholoog werken aan gedragsveranderingen.
Sociologen verklaren gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen onderling vormen. Bij
allerlei vormen van gedrag kijkt de socioloog naar de groepen waarvan de betrokkene deel uitmaakt,
de structuur van die groepen en hun normen en waarden. Een socioloog houdt zich bezig met vragen
als: hoe komt het dat de levensverwachting in lagere sociale klassen veel lager is dan in hogere
sociale klassen? Waarom komen stemmingsstoornissen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen?
Waarom komen er op jonge leeftijd al meer jongens dan meisjes bij de SEH terecht? Antwoorden op
deze vragen helpen bij de aanpak van allerlei sociologische problemen.
Sociologie wordt ook wel omschreven als de wetenschap van de maatschappij, wetenschap van het
menselijk samenleven of wetenschap van het sociale. Mensen leven met elkaar en worden daardoor
beïnvloed.
De sociologie probeert antwoord te geven op twee samenhangende vragen:
1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel uitmaken van allerlei
samenlevingsverbanden? Die groeperingen kunnen variëren van het gezin tot de
samenleving als geheel. Een gangbare indeling is:
- Microniveau; Hier gaat het om kleine verbanden waarvan mensen deel uitmaken, de
directe sociale omgeving. Het gezin, een vriendengroep, team of collega’s.
- Mesoniveau; Hier betreft het wat grotere verbanden, de wijdere sociale omgeving.
School, wijk of een kerkgenootschap.
- Macroniveau; De maatschappij als geheel.
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten onderdelen van de maatschappij, zoals de
gezondheidszorg, in elkaar? Bij het beantwoorden van deze vragen komen subvragen kijken:
- Hoe zijn de machtsverhoudingen?
- Welke normen en waarden zijn er belangrijk?
- Welke maatschappelijke problemen zijn er?
Sociologie is een empirische wetenschap, dat wil zeggen dat het een wetenschap is waarbij kennis
gehaald wordt uit een systematische waarneming van feiten. De sociologie probeert objectief vast te
stellen hoe de maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
, Weerstanden tegen de sociologie
- Sociologen zouden uitsluitend aantonen wat iedereen al weet. Mensen hebben allerlei
opvattingen over de wereld om hen heen en die opvattingen bepalen voor een belangrijk
deel hoe zij in het leven staan.
- De sociologie zou geen oog hebben voor de individuele verantwoordelijkheid en daders
wapens in handen geven waarmee ze zich als slachtoffer kunnen voordoen. Hier wordt
de verklaring verwisseld met een ligitimatie, uiteindelijk is ieder individu zelf
verantwoordelijk voor het eigen handelen.
- Sociologie zou mensen over een kam scheren en voorbij gaan aan ieders individualiteit.
Waar het om gaat is dat mensen bepaalde kenmerken gemeen hebben en van daaruit
vergelijkbare invloeden ondergaan.
Sociologie kan verpleegkundigen helpen meer zicht te krijgen op:
- Het eigen gedrag en dat van anderen
- Maatschappelijke factoren met betrekking tot zorg, ziekte en gezondheid
- De inrichting en ontwikkeling van de gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundigen daarin
- De positie van verpleegkundigen in allerlei groeperingen op micro-, meso- en
macroniveau
Volgens Wilterdink en Van Heerikhuizen zijn mensen op drie manieren met elkaar verbonden, zij zijn
op elkaar gericht, door elkaar gevormd en van elkaar afhankelijk.
Mensen zijn op elkaar gericht en stemmen hun gedrag op elkaar af. Het sociologische begrip hiervoor
is interactie.
Mensen zijn door elkaar gevormd, wat mensen denken, voelen en doen is sterk bepaald door wat zij
van anderen geleerd hebben. Hierbij hoort het begrip cultuur.
Mensen zijn van elkaar afhankelijk, mensen kunnen niet zonder andere mensen leven. Het begrip
interdependentie sluit hier goed bij aan.
Bovengenoemde begrippen zijn de drie aspecten van het sociale.
Psychologen verklaren gedrag vanuit de persoon zelf; aanleg, persoonlijkheid en karakter. Een
psycholoog houdt zich bezig met vragen als: wat is de invloed van motivatie op ons gedrag? Wat
maakt iemand stressbestendig? Hoe werkt onze waarneming? Waarom krijgt van twee mensen in
een vergelijkbare situatie de een wel een psychisch probleem en de ander niet? Vanuit inzicht in deze
zaken kan een psycholoog werken aan gedragsveranderingen.
Sociologen verklaren gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen onderling vormen. Bij
allerlei vormen van gedrag kijkt de socioloog naar de groepen waarvan de betrokkene deel uitmaakt,
de structuur van die groepen en hun normen en waarden. Een socioloog houdt zich bezig met vragen
als: hoe komt het dat de levensverwachting in lagere sociale klassen veel lager is dan in hogere
sociale klassen? Waarom komen stemmingsstoornissen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen?
Waarom komen er op jonge leeftijd al meer jongens dan meisjes bij de SEH terecht? Antwoorden op
deze vragen helpen bij de aanpak van allerlei sociologische problemen.
Sociologie wordt ook wel omschreven als de wetenschap van de maatschappij, wetenschap van het
menselijk samenleven of wetenschap van het sociale. Mensen leven met elkaar en worden daardoor
beïnvloed.
De sociologie probeert antwoord te geven op twee samenhangende vragen:
1. Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel uitmaken van allerlei
samenlevingsverbanden? Die groeperingen kunnen variëren van het gezin tot de
samenleving als geheel. Een gangbare indeling is:
- Microniveau; Hier gaat het om kleine verbanden waarvan mensen deel uitmaken, de
directe sociale omgeving. Het gezin, een vriendengroep, team of collega’s.
- Mesoniveau; Hier betreft het wat grotere verbanden, de wijdere sociale omgeving.
School, wijk of een kerkgenootschap.
- Macroniveau; De maatschappij als geheel.
2. Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten onderdelen van de maatschappij, zoals de
gezondheidszorg, in elkaar? Bij het beantwoorden van deze vragen komen subvragen kijken:
- Hoe zijn de machtsverhoudingen?
- Welke normen en waarden zijn er belangrijk?
- Welke maatschappelijke problemen zijn er?
Sociologie is een empirische wetenschap, dat wil zeggen dat het een wetenschap is waarbij kennis
gehaald wordt uit een systematische waarneming van feiten. De sociologie probeert objectief vast te
stellen hoe de maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit.
, Weerstanden tegen de sociologie
- Sociologen zouden uitsluitend aantonen wat iedereen al weet. Mensen hebben allerlei
opvattingen over de wereld om hen heen en die opvattingen bepalen voor een belangrijk
deel hoe zij in het leven staan.
- De sociologie zou geen oog hebben voor de individuele verantwoordelijkheid en daders
wapens in handen geven waarmee ze zich als slachtoffer kunnen voordoen. Hier wordt
de verklaring verwisseld met een ligitimatie, uiteindelijk is ieder individu zelf
verantwoordelijk voor het eigen handelen.
- Sociologie zou mensen over een kam scheren en voorbij gaan aan ieders individualiteit.
Waar het om gaat is dat mensen bepaalde kenmerken gemeen hebben en van daaruit
vergelijkbare invloeden ondergaan.
Sociologie kan verpleegkundigen helpen meer zicht te krijgen op:
- Het eigen gedrag en dat van anderen
- Maatschappelijke factoren met betrekking tot zorg, ziekte en gezondheid
- De inrichting en ontwikkeling van de gezondheidszorg en de rol en positie van
verpleegkundigen daarin
- De positie van verpleegkundigen in allerlei groeperingen op micro-, meso- en
macroniveau
Volgens Wilterdink en Van Heerikhuizen zijn mensen op drie manieren met elkaar verbonden, zij zijn
op elkaar gericht, door elkaar gevormd en van elkaar afhankelijk.
Mensen zijn op elkaar gericht en stemmen hun gedrag op elkaar af. Het sociologische begrip hiervoor
is interactie.
Mensen zijn door elkaar gevormd, wat mensen denken, voelen en doen is sterk bepaald door wat zij
van anderen geleerd hebben. Hierbij hoort het begrip cultuur.
Mensen zijn van elkaar afhankelijk, mensen kunnen niet zonder andere mensen leven. Het begrip
interdependentie sluit hier goed bij aan.
Bovengenoemde begrippen zijn de drie aspecten van het sociale.
