Leerjaar 2 Blok 3 en 4 – Bestuurskunde Radboud Universiteit
Samenvatting Methoden van
Bestuurskundig Onderzoek
II
Alle stof: hoorcolleges, twee artikelen, hoofdstukken uit het boek
‘Kwalitatief onderzoek in organisaties’ geschreven door I. Bleijenbergh
en hoofdstukken uit het boek ‘Qualitative Research in Business &
Management’ geschreven door M. D. Myers.
Geschreven in 2021
,Inhoud
College 1: Kwalitatief empirisch onderzoek...........................................................................................3
H1 Bleijenbergh: Kwalitatief onderzoek in organisaties.....................................................................3
H2 Bleijenbergh: Doelstelling en vraagstelling..................................................................................3
Collegestof.........................................................................................................................................5
H2 Myers: Overzicht kwalitatief onderzoek.......................................................................................6
College 2: Onderzoeksontwerp en wetenschapsfilosofie........................................................................7
H3 Bleijenbergh: Verkrijgen toegang tot organisaties........................................................................7
H4 Bleijenbergh: Plan dataverzameling..............................................................................................8
H3 Myers: Onderzoeksopzet............................................................................................................11
H4 Myers: Filosofische perspectieven..............................................................................................11
Collegestof........................................................................................................................................12
H7 Myers: Case study onderzoek.....................................................................................................12
H9 Myers: Grounded Theory............................................................................................................13
Collegestof........................................................................................................................................14
College 3: Observatie en coderen.........................................................................................................16
H7 Bleijenbergh: Participerende observatie......................................................................................16
H11 Myers: Participerende observatie en veldwerk..........................................................................17
Artikel Jörgenson..............................................................................................................................18
Collegestof........................................................................................................................................20
College 4: Het kwalitatieve interview...................................................................................................22
H6 Bleijenbergh: Interviewen...........................................................................................................22
H10 Myers: Interviews.....................................................................................................................24
Artikel Evers & de Boer (belangrijke dingen)..................................................................................25
Collegestof........................................................................................................................................27
College 5: Verzamelen documenten en inhoudsanalyse.......................................................................29
Collegestof........................................................................................................................................29
H5 Bleijenbergh: Verzamelen van documenten................................................................................30
H12 Myers: Het gebruik van documenten........................................................................................32
Collegestof........................................................................................................................................33
H8 Bleijenbergh: Analyseren van kwalitatief materiaal....................................................................33
College 6: Analyse...............................................................................................................................36
Collegestof........................................................................................................................................36
H13 Myers: Kwalitatieve gegevens analyseren................................................................................37
College 7: Rapporteren en reflectie......................................................................................................39
H17 Myers: opschrijven...................................................................................................................39
1
, Collegestof........................................................................................................................................39
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................40
Collegestof........................................................................................................................................41
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................41
Collegestof........................................................................................................................................42
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................43
H18 Myers: Gepubliceerd worden....................................................................................................43
Deze samenvatting bestaat uit alle collegestof en de stof uit de boeken die je moet lezen voor dit vak.
In de samenvatting staat duidelijk aangegeven welke stof er in een bepaalde paragraaf wordt
besproken. Soms is het zo dat bepaalde collegestof beter past tussen de stof die ook in de
boekhoofdstukken is besproken. Wanneer dit het geval is, dan is deze stof niet nog een keer extra
herhaald onder de paragraaf ‘collegestof’. Ik heb bijna alle stof samengevat. Veel stof is misschien
vanzelfsprekend voor je en soms kunnen dingen dubbel uitgelegd staan op een andere manier omdat
ze in beide boeken zijn besproken.
2
, College 1: Kwalitatief empirisch onderzoek
H1 Bleijenbergh: Kwalitatief onderzoek in organisaties
Cyclisch proces (iteratief) = regelmatig terugkeren naar eerdere fasen in je onderzoek om beter te
bepalen en formuleren wat je hebt gevonden en wat je specifieke bijdrage is.
Fasen → doel- en vraagstelling; toegang organisatie; begrippen meetbaar maken; data verzamelen;
data analyseren; vraagstelling beantwoorden (conclusie en discussie).
Kwalitatief onderzoek = gericht op het verzamelen en interpreteren van talig materiaal om op basis
daarvan uitspraken te doen over een (sociaal) verschijnsel in de werkelijkheid.
Kenmerken:
- Arbeidsintensief
- Levert rijk materiaal op
- Minder waarnemingseenheden
- Context staat centraal
- Uitspraken doen over specifiek verschijnsel
Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke context (patronen
en betekenissen).
Organisatie = min of meer formeel samenwerkingsverband tussen groepen of mensen gericht op een
gemeenschappelijk doel. Sociaal handelen is het onderwerp van onderzoek.
Kwalitatief goed voor: uitspraken doen over processen in tijd (documenten), betekenisgeving
(interview), organisatieculturen (allemaal) en uitspraken doen over context van het verschijnsel
(inhoud en omstandigheden).
Meervoudige causaliteit = beschrijven wijze waarop meerder oorzaken van een verschijnsel met elkaar
samenhangen.
Analytische generalisatie = kwalitatief onderzoek geschikt om algemene uitspraken te doen over
samenhang tussen een groter aantal variabelen. Hierbij wordt niet gekeken naar de sterkte van
verbanden maar naar patronen.
- Groot aantal causale relaties omgekeerd evenredig met klein aantal waarnemingseenheden.
Mix methods = mengvorm kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Andere vormen van
interpretatie en analyse (statistisch + inhoudsanalyse). Hierdoor sociaal verschijnsel volledig in kaart
brengen. Vullen elkaar aan en compenseren elkaars tekortkomingen.
Theoretische doelstelling = leveren een bijdrage aan theorieën die een bepaald aspect van de
werkelijkheid in organisaties beschrijven of verklaren (theorie kan worden uitgebreid).
Praktische doelstelling = beschrijven, verklaren, evalueren of veranderen van de situatie in een
concrete organisatie. Kennis bijdrage en dan mogelijkheden aanreiken om situatie te verbeteren.
H2 Bleijenbergh: Doelstelling en vraagstelling
Doelstelling = methodologisch hulpmiddel dat beknopt en kernachtig vastlegt welke bijdrage het
onderzoek beoogt te leveren. Lastig te formuleren. Het is de basis voor centrale vraagstelling van je
onderzoek.
Extern doel = theoretische of praktische bijdrage die je beoogt te leveren.
Intern doel = door middel van welke kennis je de bijdrage wilt leveren (basis vraagstelling).
Vraagstelling = zet externe doel (bijdrage) om in intern doel (soort kennis nodig voor bijdrage).
3
Samenvatting Methoden van
Bestuurskundig Onderzoek
II
Alle stof: hoorcolleges, twee artikelen, hoofdstukken uit het boek
‘Kwalitatief onderzoek in organisaties’ geschreven door I. Bleijenbergh
en hoofdstukken uit het boek ‘Qualitative Research in Business &
Management’ geschreven door M. D. Myers.
Geschreven in 2021
,Inhoud
College 1: Kwalitatief empirisch onderzoek...........................................................................................3
H1 Bleijenbergh: Kwalitatief onderzoek in organisaties.....................................................................3
H2 Bleijenbergh: Doelstelling en vraagstelling..................................................................................3
Collegestof.........................................................................................................................................5
H2 Myers: Overzicht kwalitatief onderzoek.......................................................................................6
College 2: Onderzoeksontwerp en wetenschapsfilosofie........................................................................7
H3 Bleijenbergh: Verkrijgen toegang tot organisaties........................................................................7
H4 Bleijenbergh: Plan dataverzameling..............................................................................................8
H3 Myers: Onderzoeksopzet............................................................................................................11
H4 Myers: Filosofische perspectieven..............................................................................................11
Collegestof........................................................................................................................................12
H7 Myers: Case study onderzoek.....................................................................................................12
H9 Myers: Grounded Theory............................................................................................................13
Collegestof........................................................................................................................................14
College 3: Observatie en coderen.........................................................................................................16
H7 Bleijenbergh: Participerende observatie......................................................................................16
H11 Myers: Participerende observatie en veldwerk..........................................................................17
Artikel Jörgenson..............................................................................................................................18
Collegestof........................................................................................................................................20
College 4: Het kwalitatieve interview...................................................................................................22
H6 Bleijenbergh: Interviewen...........................................................................................................22
H10 Myers: Interviews.....................................................................................................................24
Artikel Evers & de Boer (belangrijke dingen)..................................................................................25
Collegestof........................................................................................................................................27
College 5: Verzamelen documenten en inhoudsanalyse.......................................................................29
Collegestof........................................................................................................................................29
H5 Bleijenbergh: Verzamelen van documenten................................................................................30
H12 Myers: Het gebruik van documenten........................................................................................32
Collegestof........................................................................................................................................33
H8 Bleijenbergh: Analyseren van kwalitatief materiaal....................................................................33
College 6: Analyse...............................................................................................................................36
Collegestof........................................................................................................................................36
H13 Myers: Kwalitatieve gegevens analyseren................................................................................37
College 7: Rapporteren en reflectie......................................................................................................39
H17 Myers: opschrijven...................................................................................................................39
1
, Collegestof........................................................................................................................................39
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................40
Collegestof........................................................................................................................................41
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................41
Collegestof........................................................................................................................................42
H9 Bleijenbergh: Conclusie en discussie..........................................................................................43
H18 Myers: Gepubliceerd worden....................................................................................................43
Deze samenvatting bestaat uit alle collegestof en de stof uit de boeken die je moet lezen voor dit vak.
In de samenvatting staat duidelijk aangegeven welke stof er in een bepaalde paragraaf wordt
besproken. Soms is het zo dat bepaalde collegestof beter past tussen de stof die ook in de
boekhoofdstukken is besproken. Wanneer dit het geval is, dan is deze stof niet nog een keer extra
herhaald onder de paragraaf ‘collegestof’. Ik heb bijna alle stof samengevat. Veel stof is misschien
vanzelfsprekend voor je en soms kunnen dingen dubbel uitgelegd staan op een andere manier omdat
ze in beide boeken zijn besproken.
2
, College 1: Kwalitatief empirisch onderzoek
H1 Bleijenbergh: Kwalitatief onderzoek in organisaties
Cyclisch proces (iteratief) = regelmatig terugkeren naar eerdere fasen in je onderzoek om beter te
bepalen en formuleren wat je hebt gevonden en wat je specifieke bijdrage is.
Fasen → doel- en vraagstelling; toegang organisatie; begrippen meetbaar maken; data verzamelen;
data analyseren; vraagstelling beantwoorden (conclusie en discussie).
Kwalitatief onderzoek = gericht op het verzamelen en interpreteren van talig materiaal om op basis
daarvan uitspraken te doen over een (sociaal) verschijnsel in de werkelijkheid.
Kenmerken:
- Arbeidsintensief
- Levert rijk materiaal op
- Minder waarnemingseenheden
- Context staat centraal
- Uitspraken doen over specifiek verschijnsel
Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke context (patronen
en betekenissen).
Organisatie = min of meer formeel samenwerkingsverband tussen groepen of mensen gericht op een
gemeenschappelijk doel. Sociaal handelen is het onderwerp van onderzoek.
Kwalitatief goed voor: uitspraken doen over processen in tijd (documenten), betekenisgeving
(interview), organisatieculturen (allemaal) en uitspraken doen over context van het verschijnsel
(inhoud en omstandigheden).
Meervoudige causaliteit = beschrijven wijze waarop meerder oorzaken van een verschijnsel met elkaar
samenhangen.
Analytische generalisatie = kwalitatief onderzoek geschikt om algemene uitspraken te doen over
samenhang tussen een groter aantal variabelen. Hierbij wordt niet gekeken naar de sterkte van
verbanden maar naar patronen.
- Groot aantal causale relaties omgekeerd evenredig met klein aantal waarnemingseenheden.
Mix methods = mengvorm kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Andere vormen van
interpretatie en analyse (statistisch + inhoudsanalyse). Hierdoor sociaal verschijnsel volledig in kaart
brengen. Vullen elkaar aan en compenseren elkaars tekortkomingen.
Theoretische doelstelling = leveren een bijdrage aan theorieën die een bepaald aspect van de
werkelijkheid in organisaties beschrijven of verklaren (theorie kan worden uitgebreid).
Praktische doelstelling = beschrijven, verklaren, evalueren of veranderen van de situatie in een
concrete organisatie. Kennis bijdrage en dan mogelijkheden aanreiken om situatie te verbeteren.
H2 Bleijenbergh: Doelstelling en vraagstelling
Doelstelling = methodologisch hulpmiddel dat beknopt en kernachtig vastlegt welke bijdrage het
onderzoek beoogt te leveren. Lastig te formuleren. Het is de basis voor centrale vraagstelling van je
onderzoek.
Extern doel = theoretische of praktische bijdrage die je beoogt te leveren.
Intern doel = door middel van welke kennis je de bijdrage wilt leveren (basis vraagstelling).
Vraagstelling = zet externe doel (bijdrage) om in intern doel (soort kennis nodig voor bijdrage).
3
