Samenvatting Sociale Agogiek

1. Sociale agogiek en sociaal agogisch handelen


AGOGISCH WERK




o Agogisch werk = de beroepen waarin veranderingsaspecten terugkomen
o Sociaal agogisch werk = de sociale beroepen waar de gerichtheid op
een meer wenselijk geachte psychosociale verandering centraal staat
o Sociale agogiek = volwassenen die drempels ervaren door hun
maatschappelijk kwetsbare positie (niet gehandicapten: ortho-agogiek)
o Pedagogiek: kinderen opvoeden
o Orthopedagogiek: kinderen met een beperking opvoeden
o Agogiek: het begeleiden van volwassenen, de kwaliteit van het leven
verbeteren
o Ortho-agogiek: ondersteunen van volwassenen met een beperking
o Kinderen = opvoeden – volwassenen = veranderen



1.1. Afbakening agogiek
o Verandering: last of lust/ uitdaging
o Allerlei soorten beïnvloeding om tot verandering te komen
o Professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze mensen
het op de ene of andere wijze beter krijgen
o Agogie = de verzamelnaam voor de praktijk van ondersteuners, begeleiders,
hulpverleners die bezig zijn met professionele beïnvloeding van mensen zodat
zij het beter krijgen
o AgogieK = de leer van het doen veranderen van mensen
o De opkomst van de agogie kwam door maatschappelijke veranderingen
(industriële revolutie, grootstedelijkheid, scheiding kerk/staat,
individualisering...) er ontstond twijfel, onzekerheid, ongelijkheid… dat zorgde
voor een nood aan begeleiding


1

,1.2. Kenmerken van agogie
o Beïnvloeding en verandering
o Psychosociale verandering van individuele mensen of van mensen in
groepsverband
o Beroepsmatig (ook opgeleide vrijwilligers)
o Een bepaald doel voor ogen bv. van job veranderen, psychologisch beter
voelen
o altijd een plan van aanpak
o gebeurt open en eerlijk
o de mensen willen zelf veranderen (moeten het niet per se leuk vinden)
o de bedoeling is dat de agoog de cliënt beïnvloed
o gericht op (jong)volwassenen



1.3. Definitie van agogiek
o Agogiek = de leer van eenzijdige, systematische en doelgerichte,
beroepsmatige beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer
wenselijk geachte psychosociale situatie van volwassenen (individueel of in
onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die deze
situatie ook nastreven
o de betrokkenen bij de verandering:
 Agoog: begeleider/hulpverlener (moet er altijd in geloven dat een cliënt
kan veranderen)
 helpt de betrokkenen om verantwoordelijkheid op te nemen voor de
eigen situatie en de keuze voor behoud/verandering
 incidenteel (eenmalig) vs. structureel (op lange termijn)
 Cliënt: de persoon
 Cliëntsysteem: de context die er rond hangt (familie, vrienden…)



1.4. Agogisch werk versus sociaal agogisch werk
o Agogisch werk = zekere gerichtheid op psychosociale/gedragsverandering
maar dat is niet de centrale opdracht (bv. leerkracht, verpleegkundige, arts ---
bv. gezondheidseducatie ..); ‘aspecten’
 agogie beïnvloed het handelen:
 Je neemt verantwoordelijkheid
 Je maakt een bewuste keuze
 Je stelt een doel, wat willen we veranderen
 Je koppelt een betekenis aan je handelen
 eerder gericht op de cliënt dan op het probleem
o Sociaal agogisch werk = gerichtheid op psychosociale verandering staat
centraal (bv. sociaal werker, psychotherapeut, orthopedagoog ...)




2

, 1.5. Definitie sociale agogiek
o Sociale agogiek = gericht op het verhogen van de kwaliteit van bestaan van
volwassenen. De focus ligt hierbij op volwassenen die vooral omwille van hun
maatschappelijk kwetsbare positie (bv de taal niet spreken, geen job
hebben…) en door structureel maatschappelijke factoren (bv. schaamte,
discriminatie…) drempels ervaren. Die drempels situeren zich op de
verschillende levensdomeinen: wonen, werken, onderwijs/vorming,
gezondheid, vrije tijd en relaties

1.6. Beroep en werkveld
o Er zijn beroepen waarin agogisch werk centraal staat en beroepen die een
agogisch aspect in zich dragen
o De meer of minder agogische beroepen vinden we terug in een aantal
werkvelden of werkterreinen (bv. ouderenzorg, drughulpverlening,
gehandicaptenzorg …). Men spreekt in sommige gevallen ook over een
bepaalde ‘sector’



1.7. Soorten cliëntsystemen
o Onderscheid op basis van de aard van het psychosociale functioneren:
 Individuele personen (microniveau)
 Groepen (kleine groepen: microniveau)
 Organisaties (mesoniveau)
 (Grotere) samenleving(sverbanden) (macroniveau)
o Afhankelijk van het soort cliëntsysteem kan de psychosociale verandering er
anders uit zien



1.8. Definitie sociaal agogisch handelen
o Sociaal agogisch handelen = systematische, doelgerichte en
beroepsmatige beïnvloeding gericht op het bereiken van een meer wenselijk
geachte psychosociale situatie van volwassenen. Beïnvloeding en verandering
kunnen zich situeren op microniveau (het individuele en interpersoonlijke
niveau), op mesoniveau (het organisatieniveau) en op macroniveau (het
structureel maatschappelijke niveau).”




3