Samenvatting Beginselen van het Nederlands Staatsrecht H2

Staatsrecht – Beginselen van het Nederlandse staatsrecht H2
Bronnen van het staatsrecht:
 Grondwet
 Gewoonterechtelijke regels
 Geschreven regelingen in de vorm van wetten of amvb’s
Geschiedenis van de Grondwet:
 Voor duidelijker overzicht: zie hoorcolleges Staatsrecht week 1 college 1!
 1579  Unie van Utrecht, eerste Nederlandse staatsregeling
o Verdrag tussen een aantal soevereine provincies
 Einde Republiek der Verenigde Nederlanden  Bataafse Republiek
o 1798  Staatsregeling voor het Bataafsche volk (grondwet)
o 1801 en 1805  Staatsregelingen des Bataafschen Volks
o 1806  Constitutie voor het Koningrijk Holland
o 1814  Grondwet voor de Verenigde Nederlanden
o 1815  Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (nog steeds van
kracht tegenwoordig na veel wijzigingen)
 Belangrijkste wijzigingen Grondwet:
o 1840  invoering strafrechtelijke verantwoordelijkheid ministers
o 1848  invoering politieke verantwoordelijkheid ministers
o 1917  invoering algemeen kiesrecht + gelijkstelling bijzonder onderwijs
o 1919  invoering vrouwenkiesrecht
 Na 1848  machtenscheiding van Montesquieu in de Grondwet
 1966  Proeve van een nieuwe Grondwet gepubliceerd  instelling
Staatscommissie Cals-Donner
o Stelde enkele fundamentele wijzigingen voor, bijv. kiezers meer directe
invloed op regeringsvorming
o Geen weerklank in parlement

Betekenis van de Grondwet voor het staatsrecht:
 Niet alle staatsrechtelijke verhoudingen zijn in de Grondwet weergegeven
 Vroeger werd om die reden betwist dat Nederland een Grondwet moest hebben
o Rigid constitution  grondwet is moeilijker te wijzigen dan een gewone wet;
Tweede Kamerverkiezingen en een 2/3e meerderheid in beide kamers
 Nadeel: verschil werkelijkheid en grondwet
o Flexible constitution  staatsregeling is grotendeels ongeschreven en in
gewone wetten neergelegd en kan dus d.m.v. gewone wet gewijzigd worden
Inhoud en systeem van de Grondwet:
 Hoofdstuk 1  grondrechten
 Hoofdstuk 2  regering
 Hoofdstuk 3  Staten-Generaal
 Hoofdstuk 4  organisatie en bevoegdheden Raad van State, Algemene
Rekenkamer en Nationale ombudsman
 Hoofdstuk 5  functies van organen
 Hoofdstuk 6  rechtspraak
 Hoofdstuk 7  provincies, gemeenten, waterschappen en andere openbare
lichamen