Hoofdstuk 4: Kanker
4.1 Inleiding
- Jong-oud, vrijwel in ieder weefsel
- Grote psychische en lichamelijke gevolgen
- Morbiditeit en mortaliteit zijn groot, wereldwijd belangrijkste doodsoorzaak, Hoogste sterfte
percentage = longkanker, maagkanker, leverkanker, dikke darmkanker en borstkanker.
- Verwachting is dat het aantal sterfgevallen alleen nog maar (hard) zal stijgen.
4.2 Classificatie van kanker
- Andere termen voor kanker = tumor en nieuwvorming of neoplasma
- Tumor = zwelling
- Neoplasie = nieuwgroei
- Tumor of neoplasie kunnen benige (goedaardig) of maligne (kwaadaardig) zijn.
- Benige is geen kanker, blijft meestal beperkt tot 1 weefsel of orgaan. Meestal ingekapseld en
duidelijk begrensd – relatief makkelijk uit omringend weefsel te verwijderen. Metasteren
niet en komen na operatieve verwijdering zelden terug
- Maligne nieuwvorming of kanker bestaat uit snel delende cellen die zich ongehinderd
vermeerderen en tot metastasering (=uitzaaiing) kunnen overgaan, waarbij tumoren op
andere plaatsen in het lichaam ontstaan.
- TNM-classificatie voor tumoren = Tumor, Lymfeklieren(metastasen) en Metastasen worden
beoordeeld via dit
- Naamgeving van goedaardige en kwaadaardige tumoren gebeurd adv het weefsel
Weefsel van oorsprong Goedaardige tumor (benige) Kwaadaardige tumor (maligne)
Epitheel ….- oom ….-carcinoom
Bindweefsel ….- oom ….-sarcoom
4.3 De biologie van kanker
Normale celgroei
- Celdeling aangepast aan behoefte van organisme. Gereguleerd door 4 factoren:
o Groeifactoren (als reactie op weefselbeschadiging)
o Groeiremmers (als weefsel gerepareerd is)
o Cyclines = eiwitten die de celcyclus reguleren
o Apoptose = geprogrammeerde celdood (bv wanneer er fouten ontstaan bij de
replicatie van het DNA of als een cel niet alle stoffen bevat die belangrijk zijn voor de
celdeling)