Inhoudsopgave
Kennisclip: Prevalentie en soorten uitzonderlijk geweld, trends......................................2
Modernization, Self-Control and Lethal Violence (618-638)..........................................2
Long-Term Historical Trends of Homicide in Europe (Spierenburg, 2012)....................3
Homicide in Europe: Chapter 17..................................................................................5
Homicide drop in seven European countries: General or specific across countries and
crime types? (3-30)...................................................................................................... 7
College 1 week 1: Achtergronden en verklaringen van uitzonderlijk geweld...................9
Evolutionary social psychology and family homicide (519-524)...................................9
Theory and Explanation in Contemporary European Homicide Research...................13
Explaining Variation in Homicide Rates Across Eastern and Western European Cities:
The Effects of Social, Political and Economic Forces..................................................16
College 2 week 1: Uitzonderlijk geweld en mediaberichtgeving....................................18
What makes a homicide newsworthy? UK national tabloid newspaper journalists tell
all (1212-1232).......................................................................................................... 18
College 1 week 2: Specifieke dadergroepen / Moord & doodslag binnen de familie:
Partnerdoding & Kinderdoding......................................................................................19
Risk factors for male perpetration and female victimization of intimate partner
homicide: a meta-analysis (527-540).........................................................................19
Een nieuwe typologie van partnerdoding: Hoofdstuk 3 en 4......................................22
Patterns of Female Homicide Victimization in Western Europe (1-14)........................24
Femicide of moord?: Over het belang van een feministisch perspectief bij
gendergerelateerde moorden (117-129)....................................................................28
College 2 week 2: Specifieke dadergroepen / Meervoudige moord en doodslag:
Massamoord en seriemoord.......................................................................................... 31
Understanding Serial and Mass Murder: Chapter 15..................................................31
Monsters, madmen… and myths: A critical review of the serial killing literature (282-
289)........................................................................................................................... 35
Colleges 1 & 2 week 3: In gesprek met een levenslang gedetineerd persoon,
Preventie/Re-integratie.................................................................................................. 37
Straffen met meer dan twintig jaar: aantallen en aandachtspunten (317-326)..........37
Reintegration among high-profile ex-offenders (473-490).........................................40
Van Bajes naar buiten. WODC rapport paragraaf 7.2.3..............................................44
Colleges 1 & 2 week 4: Aanpak, bestraffing, preventie, opsporing, vervolging.............45
Sentencing Homicide Offenders in the Netherlands: Offenders, Victim, and Situational
Influences in Criminal Punishment (981-1017)...........................................................45
An Exploratory Analysis of Factors Affecting Homicide Investigations: Examining the
Dynamics of Murder Clearance Rates (50-68)............................................................47
From detection to sentencing: a homicide case flow analysis of the Dutch criminal
justice system (560-576)........................................................................................... 50
,Kennisclip: Prevalentie en soorten uitzonderlijk geweld,
trends
Modernization, Self-Control and Lethal Violence (618-638)
Abstract
- Resultaten bevestigen dat moordcijfers in Europa afnemen over meerdere
eeuwen.
- Het empirisch bewijs laat zien dat de daling begint in vroege 17e eeuw.
- Data indiceert dat de afname begint met het modernisatieproces in
Engeland en Nederland en langzaam verdergaat.
- De bevindingen bevestigen de civilisatietheorie van Elias.
Verspreiding van zelfbeheersing werd niet alleen in stand gehouden
door naleving van staatsmonopolie op macht, maar ook door:
1) Verscheidenheid aan disciplinerende institutionele regelingen =
uitbreiding scholen (Noord-Europa), opkomst religieuze bewegingen
en de organisatie van het werk in de fabrieksindustrie.
2) Sociale discipline diende ook om de opkomst van het specifiek
moderne individualisme te bevorderen, die Durkheim ziet als
oorzaak van afname van geweld op individueel niveau.
Discussion
- Daling moordcijfers is overeenkomstig met civilisatietheorie (Elias)
Groeiende morele zorg over wreedheid en geweld vanaf de 17e eeuw.
Daarnaast, zoals civilisatietheorie stelt, is er eerst afname in hogere
klassen en later in lagere klassen.
Daarnaast gaat versnelde afname samen met snelle uitbreiding en
stabilisatie van staatstructuren.
- Sociale controle heeft ook bijgedragen aan de afname.
Social disciplining = oprichting van gecentraliseerde administratieve en
juridische organisaties, hogere continuïteit van bureaucratische
inbraken in dagelijks leven en constructie en uitbreiding van
professionele legers.
Regulatie en disciplinerende greep op dagelijks leven die zijn oorsprong
vindt in een stroom van verordeningen over gepaste kleding,
consumptie alcohol, religieuze plichten. De versnelling van sociale
discipline in vroege moderne tijd is resultaat van complexe interactie
tussen verschillende culturele, politieke en economische krachten.
- Durkheim stelt, in tegenstelling tot Elias, dat de afname van moorden een
resultaat was van bevrijding van individuen van collectieve bonden in
plaats van consequentie van dwangpotentieel van de staat.
Een hoog niveau van moorden reflecteert dus de intensiteit van
collectieve emoties, die individuen bindt aan dingen die de groep
representeert.
Geweld neemt dus af naarmate een persoon bevrijd wordt van heilige
verplichtingen en de opkomst van moreel individualisme leidt tot
subjectieve reflectie en emotionele onverschilligheid in conflictsituaties.
,Long-Term Historical Trends of Homicide in Europe (Spierenburg, 2012)
Inleiding
- Startpunt ligt in 1300 (Vooral UK)
Vanaf dan er betrouwbare cijfers zijn over moorden
Daarvoor moeilijk om onderscheid te maken tussen staatsgeweld en
privégeweld
- Hoofdstuk gaat in over data vanaf 1990
- Kwalitatieve en kwantitatieve trends verschil niet absoluut
Kwantitatief = studie van voorkomen van moord
Kwalitatief = reflectie over globale veranderingen over tijd van de aard
van moord
Bv opkomen van seriemoord
Vroeger veel privé schikkingen ipv zaken door OM
Bronnen
- Hoofdbron van de kwantitatieve studie is rapporten van lijkonderzoeken.
Bevat niet de moorden waarbij het is gelukt een lijk succesvol te
verbergen!
Vroeger alleen wat gezegd over sekse en verwondingen vanaf 19e en
20e eeuw pas wat gezegd over doodsoorzaak
- Beter dan zaken, want dan gaat het alleen over moorden waar dader is
geïdentificeerd
Als er meer zaken zijn betekent dit niet per definitie dat er meer
moorden zijn
- Nieuws ook een bron voor kwalitatieve zaken, maar pas vanaf 1800
Ook vroegere documenten over schikkingen
Methodologische beperkingen van de bronnen
Kwantitatief
- Moorden uitgedrukt per 100,000 inwoners
Steden nu veel groter en dorpen toen vaak veel kleiner cijfers
zeggen weinig
Populatie veel steden vroeger te klein geen duidelijkheid over wat de
grens van een populatie is die groot genoeg is.
Vaak wordt grens op 100.000 gezet, maar in een dorp met 5000
inwoners verhoogt een moord de moordfactor met 20.
- Cijfers over infanticide problematisch
Vaak moorden uit angst voor consequenties van een kind in leven te
laten = anders dan gevecht, boosheid of agressie en past dus niet in
zelfde rijtje
Cijfers onbetrouwbaar vaak wordt het niet bekend
- Gezondheidszorg/medische wereld speelt een rol
Vroeger sneller overleden aan moord kon medisch niks tegen worden
gedaan.
Kwalitatief
- Minder methodologische problemen
- Hoe weten we of verdachten en getuigen de waarheid spreken?
Lange termijn trends in Europa
, Kwantitatief
- Enorme daling van moorden in Europa tot aan 1950 en zelfs in meeste
landen 1960
- Vanaf 1970 – 1990 stijging van 50%
O.a. door toegenomen aandeel van messen en pistolen als
moordwapens
Opwaartse trend ondanks verbetering van de gezondheidszorg,
waardoor moorden juist terugliepen
- Trendomkering gepaard met twee andere factoren
1) Moord is sinds de jaren 70 een stedelijk fenomeen geworden. Sindsdien
veel moorden, de meeste in grootstedelijke gebieden
2) Omkeer van landen: cijfers in Engeland en Ierland stegen harder dan in
Zuid-Europa
- Midden jaren ’90 stabiliseerde de moordcijfers weer.
Kwam vooral door daling in man-tot-man geweld.
- Proportie van intieme moordslachtoffers gestaag toegenomen van
middeleeuwen tot moderne tijd.
Vroeger: vaker sprake van dat man zijn vrouw vermoorde (vrouw
gecorrigeerd, maar liep uit de hand).
Nu: meer aandacht voor preventie, opsporing en bestraffing voor
huiselijk geweld.
- Lijkt alsof er verschuiving is van straf-gerelateerde moorden naar
spanning-gerelateerde moorden
- 20e eeuw: in het teken van de onderwereld, georganiseerde criminaliteit
en jeugdige delinquentie
- Men gelooft dat de lange termijn daling van moord de theorie van
‘civilizing processes’ bevestigd
Kennisclip: Prevalentie en soorten uitzonderlijk geweld, trends......................................2
Modernization, Self-Control and Lethal Violence (618-638)..........................................2
Long-Term Historical Trends of Homicide in Europe (Spierenburg, 2012)....................3
Homicide in Europe: Chapter 17..................................................................................5
Homicide drop in seven European countries: General or specific across countries and
crime types? (3-30)...................................................................................................... 7
College 1 week 1: Achtergronden en verklaringen van uitzonderlijk geweld...................9
Evolutionary social psychology and family homicide (519-524)...................................9
Theory and Explanation in Contemporary European Homicide Research...................13
Explaining Variation in Homicide Rates Across Eastern and Western European Cities:
The Effects of Social, Political and Economic Forces..................................................16
College 2 week 1: Uitzonderlijk geweld en mediaberichtgeving....................................18
What makes a homicide newsworthy? UK national tabloid newspaper journalists tell
all (1212-1232).......................................................................................................... 18
College 1 week 2: Specifieke dadergroepen / Moord & doodslag binnen de familie:
Partnerdoding & Kinderdoding......................................................................................19
Risk factors for male perpetration and female victimization of intimate partner
homicide: a meta-analysis (527-540).........................................................................19
Een nieuwe typologie van partnerdoding: Hoofdstuk 3 en 4......................................22
Patterns of Female Homicide Victimization in Western Europe (1-14)........................24
Femicide of moord?: Over het belang van een feministisch perspectief bij
gendergerelateerde moorden (117-129)....................................................................28
College 2 week 2: Specifieke dadergroepen / Meervoudige moord en doodslag:
Massamoord en seriemoord.......................................................................................... 31
Understanding Serial and Mass Murder: Chapter 15..................................................31
Monsters, madmen… and myths: A critical review of the serial killing literature (282-
289)........................................................................................................................... 35
Colleges 1 & 2 week 3: In gesprek met een levenslang gedetineerd persoon,
Preventie/Re-integratie.................................................................................................. 37
Straffen met meer dan twintig jaar: aantallen en aandachtspunten (317-326)..........37
Reintegration among high-profile ex-offenders (473-490).........................................40
Van Bajes naar buiten. WODC rapport paragraaf 7.2.3..............................................44
Colleges 1 & 2 week 4: Aanpak, bestraffing, preventie, opsporing, vervolging.............45
Sentencing Homicide Offenders in the Netherlands: Offenders, Victim, and Situational
Influences in Criminal Punishment (981-1017)...........................................................45
An Exploratory Analysis of Factors Affecting Homicide Investigations: Examining the
Dynamics of Murder Clearance Rates (50-68)............................................................47
From detection to sentencing: a homicide case flow analysis of the Dutch criminal
justice system (560-576)........................................................................................... 50
,Kennisclip: Prevalentie en soorten uitzonderlijk geweld,
trends
Modernization, Self-Control and Lethal Violence (618-638)
Abstract
- Resultaten bevestigen dat moordcijfers in Europa afnemen over meerdere
eeuwen.
- Het empirisch bewijs laat zien dat de daling begint in vroege 17e eeuw.
- Data indiceert dat de afname begint met het modernisatieproces in
Engeland en Nederland en langzaam verdergaat.
- De bevindingen bevestigen de civilisatietheorie van Elias.
Verspreiding van zelfbeheersing werd niet alleen in stand gehouden
door naleving van staatsmonopolie op macht, maar ook door:
1) Verscheidenheid aan disciplinerende institutionele regelingen =
uitbreiding scholen (Noord-Europa), opkomst religieuze bewegingen
en de organisatie van het werk in de fabrieksindustrie.
2) Sociale discipline diende ook om de opkomst van het specifiek
moderne individualisme te bevorderen, die Durkheim ziet als
oorzaak van afname van geweld op individueel niveau.
Discussion
- Daling moordcijfers is overeenkomstig met civilisatietheorie (Elias)
Groeiende morele zorg over wreedheid en geweld vanaf de 17e eeuw.
Daarnaast, zoals civilisatietheorie stelt, is er eerst afname in hogere
klassen en later in lagere klassen.
Daarnaast gaat versnelde afname samen met snelle uitbreiding en
stabilisatie van staatstructuren.
- Sociale controle heeft ook bijgedragen aan de afname.
Social disciplining = oprichting van gecentraliseerde administratieve en
juridische organisaties, hogere continuïteit van bureaucratische
inbraken in dagelijks leven en constructie en uitbreiding van
professionele legers.
Regulatie en disciplinerende greep op dagelijks leven die zijn oorsprong
vindt in een stroom van verordeningen over gepaste kleding,
consumptie alcohol, religieuze plichten. De versnelling van sociale
discipline in vroege moderne tijd is resultaat van complexe interactie
tussen verschillende culturele, politieke en economische krachten.
- Durkheim stelt, in tegenstelling tot Elias, dat de afname van moorden een
resultaat was van bevrijding van individuen van collectieve bonden in
plaats van consequentie van dwangpotentieel van de staat.
Een hoog niveau van moorden reflecteert dus de intensiteit van
collectieve emoties, die individuen bindt aan dingen die de groep
representeert.
Geweld neemt dus af naarmate een persoon bevrijd wordt van heilige
verplichtingen en de opkomst van moreel individualisme leidt tot
subjectieve reflectie en emotionele onverschilligheid in conflictsituaties.
,Long-Term Historical Trends of Homicide in Europe (Spierenburg, 2012)
Inleiding
- Startpunt ligt in 1300 (Vooral UK)
Vanaf dan er betrouwbare cijfers zijn over moorden
Daarvoor moeilijk om onderscheid te maken tussen staatsgeweld en
privégeweld
- Hoofdstuk gaat in over data vanaf 1990
- Kwalitatieve en kwantitatieve trends verschil niet absoluut
Kwantitatief = studie van voorkomen van moord
Kwalitatief = reflectie over globale veranderingen over tijd van de aard
van moord
Bv opkomen van seriemoord
Vroeger veel privé schikkingen ipv zaken door OM
Bronnen
- Hoofdbron van de kwantitatieve studie is rapporten van lijkonderzoeken.
Bevat niet de moorden waarbij het is gelukt een lijk succesvol te
verbergen!
Vroeger alleen wat gezegd over sekse en verwondingen vanaf 19e en
20e eeuw pas wat gezegd over doodsoorzaak
- Beter dan zaken, want dan gaat het alleen over moorden waar dader is
geïdentificeerd
Als er meer zaken zijn betekent dit niet per definitie dat er meer
moorden zijn
- Nieuws ook een bron voor kwalitatieve zaken, maar pas vanaf 1800
Ook vroegere documenten over schikkingen
Methodologische beperkingen van de bronnen
Kwantitatief
- Moorden uitgedrukt per 100,000 inwoners
Steden nu veel groter en dorpen toen vaak veel kleiner cijfers
zeggen weinig
Populatie veel steden vroeger te klein geen duidelijkheid over wat de
grens van een populatie is die groot genoeg is.
Vaak wordt grens op 100.000 gezet, maar in een dorp met 5000
inwoners verhoogt een moord de moordfactor met 20.
- Cijfers over infanticide problematisch
Vaak moorden uit angst voor consequenties van een kind in leven te
laten = anders dan gevecht, boosheid of agressie en past dus niet in
zelfde rijtje
Cijfers onbetrouwbaar vaak wordt het niet bekend
- Gezondheidszorg/medische wereld speelt een rol
Vroeger sneller overleden aan moord kon medisch niks tegen worden
gedaan.
Kwalitatief
- Minder methodologische problemen
- Hoe weten we of verdachten en getuigen de waarheid spreken?
Lange termijn trends in Europa
, Kwantitatief
- Enorme daling van moorden in Europa tot aan 1950 en zelfs in meeste
landen 1960
- Vanaf 1970 – 1990 stijging van 50%
O.a. door toegenomen aandeel van messen en pistolen als
moordwapens
Opwaartse trend ondanks verbetering van de gezondheidszorg,
waardoor moorden juist terugliepen
- Trendomkering gepaard met twee andere factoren
1) Moord is sinds de jaren 70 een stedelijk fenomeen geworden. Sindsdien
veel moorden, de meeste in grootstedelijke gebieden
2) Omkeer van landen: cijfers in Engeland en Ierland stegen harder dan in
Zuid-Europa
- Midden jaren ’90 stabiliseerde de moordcijfers weer.
Kwam vooral door daling in man-tot-man geweld.
- Proportie van intieme moordslachtoffers gestaag toegenomen van
middeleeuwen tot moderne tijd.
Vroeger: vaker sprake van dat man zijn vrouw vermoorde (vrouw
gecorrigeerd, maar liep uit de hand).
Nu: meer aandacht voor preventie, opsporing en bestraffing voor
huiselijk geweld.
- Lijkt alsof er verschuiving is van straf-gerelateerde moorden naar
spanning-gerelateerde moorden
- 20e eeuw: in het teken van de onderwereld, georganiseerde criminaliteit
en jeugdige delinquentie
- Men gelooft dat de lange termijn daling van moord de theorie van
‘civilizing processes’ bevestigd
