Omgevingsrecht 4
Les 1: 11/02/2021
1.1.1 Administratief recht
Administratief recht = bestuursrecht
Eén onveranderlijk basisbeginsel het algemeen belang (primeert op het privaat
belang) centraal staat de relatie tussen de overheid (in ruime zin) en de burger
Bodemwetging is een onderdeel van administratief recht, net zoals:
- Ruimtelijke ordering
- Ambtenarenrecht
- Organisatie van de federale overheid
- Organisatie van de gewesten en de gemeenschappen
- Inrichting van de provincies
- Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
- Lokale besturen
o Gemeenten
o AGB’s (autonome gemeentebedrijven, vb. AG Vespa)
o Politiezones
o Brandweerzondes
o OCMW ’s
o Kerkfabrieken
o Polders en wateringen
o Overheidsbedrijven (vb. bpost, NMBS, kind en gezin, …)
Het openbaar bestuur is verantwoordelijk voor het algemeen belang door:
- Bestuursbeslissingen
o Individuele toepassingsbeslissingen in concrete dossiers
o Vb. al dan niet verkrijgen van een omgevingsvergunning
- Beslissingen van wetgevende aard
o Indien de wet een meer concrete uitwerking vereist
o Vb. politiereglement, verordeningen, wanneer vuilbak buiten gezet mag
worden
- Jurisdictionele beslissingen
o Administratieve rechtscolleges
Het administratief recht valt onder het publiek recht regels t.a.v. de verhouding
tussen de burger en de overheid of tussen de overheidsinstanties onderling
Publiek recht bestaat uit volgende onderdelen:
- Grondwettelijk recht (staatsrecht)
- Administratief recht (bestuursrecht)
- Fiscaal recht
- Strafrecht
Verschillende soorten bronnen:
1
, - Rechtsregels
o Geschreven
o Niet-geschreven deze regels gelden, ook al is er geen wet voorzien
Rechtsgewoonte
Algemene rechtsbeginselen (= basisbeginselen van de rechtsorde)
voorbeelden:
Behoorlijke wetgeving: rechtszekerheid
Behoorlijke rechtspraak: recht op toegang tot de rechter,
recht op een uitspraak binnen een redelijke termijn
Behoorlijk bestuur: motiveringsplicht, gelijkheidsbeginsel
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur = ABBB
- Pseudowetgeving
o Ministeriële omzendbrieven, circulaires en dienstorders waarin instructies,
richtlijnen/beleidsnormen of aanbevelingen vervat zijn die als bindend
worden ervaren ook al zijn ze dit niet of niet steeds
- Rechtspraak
o Geheel van arresten en vonnissen van hoven en rechtbanken
o Betrekkelijke draagwijdte, zijn niet algemeen bindend (maar toch groot
gezag) gelden enkel in die bepaalde situatie
o Onduidelijke wetten worden door de rechter geïnterpreteerd
- Rechtsleer
o Geheel van juridische studies en commentaren over bepaalde topics
o Onrechtstreekse rechtsbron ze verwerkt wetgeving en rechtspraak en
voorziet deze van kritische commentaren
Als hoogste administratief rechtscollege Raad van State
Les 2: 04/03/2021
2
, (uitvoerend niveau)
(rechters maken
geen wet)
(ABBB zijn ongeschreven rechtsregels, waaraan de overheid zich aan MOET houden!!!)
3
, De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB):
- Algemeen
o Situering
Behoorlijkheidseisen voor elk bestuurlijk optreden
Ongeschreven rechtsregels
Leidraad voor een goed bestuur
Beleidsvrijheid overheid (discretionaire beslissingen)
Hieraan kan de rechtbank elke bestuursbeslissing toetsen
RECHTSBESCHERMING van de burger tegenover de overheid
Wederkerig bestuursrecht!
De algemene beginselen van behoorlijk burgerschap = van de
burger wordt ook verwacht dat hij zich ook gedraagt
o Toepassingsgebied
Op ALLE bestuurlijke entiteiten van het land, ongeacht het niveau
De ABBB richten zich op het actief bestuur (niet aan de
administratieve rechter, denk aan Raad van State) en op de
discretionaire beslissingen
o Indeling
Procedureel beginsel (hoe het tewerk moet gaan)
Hoorplicht en recht van verdediging
Formele motiveringsplicht
Onpartijtigheid
Fair-playbeginsel
Zorgvuldigheidsplicht
Materiëel beginsel (inhoudelijk)
Gelijkheidsbeginsel
Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel
Materiële motiveringsplicht
Redelijkheidsbeginsel
- Hoorplicht en recht van verdediging
o HOORPLICHT: “De persoon tegen wie de overheid een ernstige maatregel
overweegt, die gebaseerd is op zijn persoonlijk gerdag en die van die aard
is om zijn belangen zwaar aan te tasten, moet vooraf de kans krijgen om
zijn standpunt nuttig te laten kennen.” – Raad van State
Met uitzondering van tuchtsancties
Individuele bestuursbeslissing, geen reglementaire
bestuursbeslissing
Vb. het uitsluiten van subsidies wegens het verstrekken van onjuiste
informatie
Modaliteiten
Worden uitgenodigd om te worden gehoord
Gehoord (schriftelijk/mondeling) voor de beslissing
Wat wordt verweten, vooraf laten weten
Welke maatregelen men overweegt
Redelijke voorbereidingstermijn
4
Les 1: 11/02/2021
1.1.1 Administratief recht
Administratief recht = bestuursrecht
Eén onveranderlijk basisbeginsel het algemeen belang (primeert op het privaat
belang) centraal staat de relatie tussen de overheid (in ruime zin) en de burger
Bodemwetging is een onderdeel van administratief recht, net zoals:
- Ruimtelijke ordering
- Ambtenarenrecht
- Organisatie van de federale overheid
- Organisatie van de gewesten en de gemeenschappen
- Inrichting van de provincies
- Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
- Lokale besturen
o Gemeenten
o AGB’s (autonome gemeentebedrijven, vb. AG Vespa)
o Politiezones
o Brandweerzondes
o OCMW ’s
o Kerkfabrieken
o Polders en wateringen
o Overheidsbedrijven (vb. bpost, NMBS, kind en gezin, …)
Het openbaar bestuur is verantwoordelijk voor het algemeen belang door:
- Bestuursbeslissingen
o Individuele toepassingsbeslissingen in concrete dossiers
o Vb. al dan niet verkrijgen van een omgevingsvergunning
- Beslissingen van wetgevende aard
o Indien de wet een meer concrete uitwerking vereist
o Vb. politiereglement, verordeningen, wanneer vuilbak buiten gezet mag
worden
- Jurisdictionele beslissingen
o Administratieve rechtscolleges
Het administratief recht valt onder het publiek recht regels t.a.v. de verhouding
tussen de burger en de overheid of tussen de overheidsinstanties onderling
Publiek recht bestaat uit volgende onderdelen:
- Grondwettelijk recht (staatsrecht)
- Administratief recht (bestuursrecht)
- Fiscaal recht
- Strafrecht
Verschillende soorten bronnen:
1
, - Rechtsregels
o Geschreven
o Niet-geschreven deze regels gelden, ook al is er geen wet voorzien
Rechtsgewoonte
Algemene rechtsbeginselen (= basisbeginselen van de rechtsorde)
voorbeelden:
Behoorlijke wetgeving: rechtszekerheid
Behoorlijke rechtspraak: recht op toegang tot de rechter,
recht op een uitspraak binnen een redelijke termijn
Behoorlijk bestuur: motiveringsplicht, gelijkheidsbeginsel
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur = ABBB
- Pseudowetgeving
o Ministeriële omzendbrieven, circulaires en dienstorders waarin instructies,
richtlijnen/beleidsnormen of aanbevelingen vervat zijn die als bindend
worden ervaren ook al zijn ze dit niet of niet steeds
- Rechtspraak
o Geheel van arresten en vonnissen van hoven en rechtbanken
o Betrekkelijke draagwijdte, zijn niet algemeen bindend (maar toch groot
gezag) gelden enkel in die bepaalde situatie
o Onduidelijke wetten worden door de rechter geïnterpreteerd
- Rechtsleer
o Geheel van juridische studies en commentaren over bepaalde topics
o Onrechtstreekse rechtsbron ze verwerkt wetgeving en rechtspraak en
voorziet deze van kritische commentaren
Als hoogste administratief rechtscollege Raad van State
Les 2: 04/03/2021
2
, (uitvoerend niveau)
(rechters maken
geen wet)
(ABBB zijn ongeschreven rechtsregels, waaraan de overheid zich aan MOET houden!!!)
3
, De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB):
- Algemeen
o Situering
Behoorlijkheidseisen voor elk bestuurlijk optreden
Ongeschreven rechtsregels
Leidraad voor een goed bestuur
Beleidsvrijheid overheid (discretionaire beslissingen)
Hieraan kan de rechtbank elke bestuursbeslissing toetsen
RECHTSBESCHERMING van de burger tegenover de overheid
Wederkerig bestuursrecht!
De algemene beginselen van behoorlijk burgerschap = van de
burger wordt ook verwacht dat hij zich ook gedraagt
o Toepassingsgebied
Op ALLE bestuurlijke entiteiten van het land, ongeacht het niveau
De ABBB richten zich op het actief bestuur (niet aan de
administratieve rechter, denk aan Raad van State) en op de
discretionaire beslissingen
o Indeling
Procedureel beginsel (hoe het tewerk moet gaan)
Hoorplicht en recht van verdediging
Formele motiveringsplicht
Onpartijtigheid
Fair-playbeginsel
Zorgvuldigheidsplicht
Materiëel beginsel (inhoudelijk)
Gelijkheidsbeginsel
Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel
Materiële motiveringsplicht
Redelijkheidsbeginsel
- Hoorplicht en recht van verdediging
o HOORPLICHT: “De persoon tegen wie de overheid een ernstige maatregel
overweegt, die gebaseerd is op zijn persoonlijk gerdag en die van die aard
is om zijn belangen zwaar aan te tasten, moet vooraf de kans krijgen om
zijn standpunt nuttig te laten kennen.” – Raad van State
Met uitzondering van tuchtsancties
Individuele bestuursbeslissing, geen reglementaire
bestuursbeslissing
Vb. het uitsluiten van subsidies wegens het verstrekken van onjuiste
informatie
Modaliteiten
Worden uitgenodigd om te worden gehoord
Gehoord (schriftelijk/mondeling) voor de beslissing
Wat wordt verweten, vooraf laten weten
Welke maatregelen men overweegt
Redelijke voorbereidingstermijn
4
