HOOFDSTUK 9: DE ZINTUIGEN.
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt om een keypoint uit
te werken.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf kunnen
omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
- Welke zijn de algemene zintuigen? Welke zijn de speciale zintuigen?
Algemeen
➔ Temperatuur
➔ Pijn
➔ Aanraking
➔ Druk
➔ Trilling
➔ Proprioceptie (lichaamshouding)
Speciaal
➔ Olfactie (reukzin)
➔ Gustatie (smaak)
➔ Gezichtsvermogen
➔ Evenwicht
➔ gehoof
- Wat is een nocireceptor, thermoreceptor, mechanoreceptor, chemoreceptor?
➔ Nocireceptor: receptoren voor weefselbeschadiging leiden tot het voelen van pijn
➔ Thermoreceptoren: nemen veranderingen in temperatuur waar
➔ Mechanoreceptoren: receptoren die reageren op de fysieke vervorming van hun
celmembranen (gevoelig voor fysiche vervorming als gevolg van aanraking, druk en
lichaamshouding
➔ Chemoreceptoren: reageren op chemicaliën die in lichaamsvloeistoffen om hen heen zijn
opgelost en registreren de chemische samenstelling van bloed en weefsel (gevoelig voor
chemische prikkels)
- Welke twee typen vezels geleiden de pijnprikkel (van nocireceptor naar CZS)?
➔ Gemyeliniseerde vezels: Snelle stekende pijn-> plaatselijke pijn die snel via gemyeliniseerde
axonen naar het CSZ wordt geleid
, ➔ Ongemyeliniseerde vezels: Trage brandende, schrijdende pijn-> gegeneraliseerde pijn die via
trage, ongemyeliniseerde axonen wordt doorgegeven
- Wat is gerefereerde pijn?
➔ Waarneming van pijn in een lichaamsdeel dat niet werkelijk wordt geprikkeld
- Som de drie groepen mechanoreceptoren en bespreek ze.
Tastreceptoren:
➔ Voor fijne aanraking of druk
➔ Voor grove aanraking of druk
➔ Belangrijke soorten: haarwortelplexus, tectiele schijfjes, tastlichaampjes, lichaampjes van
Pacini, lichaampjes van Ruffini
Baroreceptoren:
➔ Leveren info over druk die noodzakelijk is voor de autonome regulering
➢ Arteriële bloeddruk
➢ Uitzetting longen
➢ Vulling blaas
➢ Coördinatie spijsvertering
Proprioceptoren:
➔ Registreren de hoek van ene gewricht, de spanning in pezen en banden, de staat van een
spiercontractie
➔ Omvatten: spierspoeltjes, peeslichaampjes
- Geur:
▪ Hoe heet de reukzenuw in het Latijn?
Nervus olfactorius
▪ Verklaar waarom bepaalde geuren diepe emotionele en gedragsmatige reacties
veroorzaken.
Axonen die vanuit het reukepitheel lopen, verzamelen zich in bundels die door de zeefplaat van het
zeefbeen heen lopen naar de bulbus olfactorius. De axonen vanuit de bulbus olfactorius lopen aan
weerszijden langs de tractus olfactorius naar de olfactorische schors van het cerebrum, de
hypothalamus en gedeelten van het limbisch systeem lopen. De uitgebreide verbindingen met het
limbische systeem en de hypothalamus zorgen ervoor dat bepaalde geuren diepe emotionele en
gedragsmatige reacties kunnen teweeg brengen. Olfactorische informatie komt niet terecht in de
thalamus. Er is wel een rechtstreekse link met het limbisch systeem
- Zicht:
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt om een keypoint uit
te werken.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf kunnen
omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
- Welke zijn de algemene zintuigen? Welke zijn de speciale zintuigen?
Algemeen
➔ Temperatuur
➔ Pijn
➔ Aanraking
➔ Druk
➔ Trilling
➔ Proprioceptie (lichaamshouding)
Speciaal
➔ Olfactie (reukzin)
➔ Gustatie (smaak)
➔ Gezichtsvermogen
➔ Evenwicht
➔ gehoof
- Wat is een nocireceptor, thermoreceptor, mechanoreceptor, chemoreceptor?
➔ Nocireceptor: receptoren voor weefselbeschadiging leiden tot het voelen van pijn
➔ Thermoreceptoren: nemen veranderingen in temperatuur waar
➔ Mechanoreceptoren: receptoren die reageren op de fysieke vervorming van hun
celmembranen (gevoelig voor fysiche vervorming als gevolg van aanraking, druk en
lichaamshouding
➔ Chemoreceptoren: reageren op chemicaliën die in lichaamsvloeistoffen om hen heen zijn
opgelost en registreren de chemische samenstelling van bloed en weefsel (gevoelig voor
chemische prikkels)
- Welke twee typen vezels geleiden de pijnprikkel (van nocireceptor naar CZS)?
➔ Gemyeliniseerde vezels: Snelle stekende pijn-> plaatselijke pijn die snel via gemyeliniseerde
axonen naar het CSZ wordt geleid
, ➔ Ongemyeliniseerde vezels: Trage brandende, schrijdende pijn-> gegeneraliseerde pijn die via
trage, ongemyeliniseerde axonen wordt doorgegeven
- Wat is gerefereerde pijn?
➔ Waarneming van pijn in een lichaamsdeel dat niet werkelijk wordt geprikkeld
- Som de drie groepen mechanoreceptoren en bespreek ze.
Tastreceptoren:
➔ Voor fijne aanraking of druk
➔ Voor grove aanraking of druk
➔ Belangrijke soorten: haarwortelplexus, tectiele schijfjes, tastlichaampjes, lichaampjes van
Pacini, lichaampjes van Ruffini
Baroreceptoren:
➔ Leveren info over druk die noodzakelijk is voor de autonome regulering
➢ Arteriële bloeddruk
➢ Uitzetting longen
➢ Vulling blaas
➢ Coördinatie spijsvertering
Proprioceptoren:
➔ Registreren de hoek van ene gewricht, de spanning in pezen en banden, de staat van een
spiercontractie
➔ Omvatten: spierspoeltjes, peeslichaampjes
- Geur:
▪ Hoe heet de reukzenuw in het Latijn?
Nervus olfactorius
▪ Verklaar waarom bepaalde geuren diepe emotionele en gedragsmatige reacties
veroorzaken.
Axonen die vanuit het reukepitheel lopen, verzamelen zich in bundels die door de zeefplaat van het
zeefbeen heen lopen naar de bulbus olfactorius. De axonen vanuit de bulbus olfactorius lopen aan
weerszijden langs de tractus olfactorius naar de olfactorische schors van het cerebrum, de
hypothalamus en gedeelten van het limbisch systeem lopen. De uitgebreide verbindingen met het
limbische systeem en de hypothalamus zorgen ervoor dat bepaalde geuren diepe emotionele en
gedragsmatige reacties kunnen teweeg brengen. Olfactorische informatie komt niet terecht in de
thalamus. Er is wel een rechtstreekse link met het limbisch systeem
- Zicht:
